Yargıtay 21. Hukuk Dairesi E.2010/7750 K.2012/2938

Davacı, askerlik borçlanmasının çalışma süresinden sayılmasına, emeklilik aylığının süresi üzerinden hesaplanmasına ve 18.basamaktan emekli olduğunun tespitine karar verilmesini istemiştir. Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kısmen kabulüne karar vermiştir. Hükmün davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

KARAR

Dava, askerlik borçlanması nedeni ile sigortalılık başlangıç tarihinin 20/04/1980 olması gerektiğinin ve 18.basamaktan emekli olduğunun tesbiti ile emeklilik aylığının süresi üzerinden hesaplanmasının tespiti istemine ilişkindir. Mahkemece, davacının 2 yıllık askerlik borçlanması talebinin kurumca kabul edildiği ve aylık bağlama talebinde bu sürenin dikkate alınması nedeniyle bu hususta karar verilmesine yer olmadığına, davacının basamak tespitine ilişkin davasının kısmen kabulü ile davacının emekli olduğu 17.06.2008 tarihi itibariyle prim gün sayısının 28 yıl 1 ay 24 gün karşılığı ve 17. basamakta olması gerektiğinin tespitine karar verilmiştir.

Dosyadaki kayıt ve belgelerden, davacının 4.10.1982 tarihinden itibaren ... sigortalısı olarak kayıt ve tescilinin yapıldığı, davacı tarafından basamak yükseltme konusunda açılan dava neticesinde Kocaeli 3.İş Mahkemesi'nin 11.12.2006 tarih, 2006/748 esas, 2006/817 karar sayılı ilamı ile davanın kabulüne ilişkin kararın temyizi sonucunda "davacının 15.basamağa yükseltilmek için primlerin zamanında ödendiğinin tesbitine" şeklinde düzeltilerek onanmasına karar verildiği,

kararın kesinleşmesinden sonra davacının basamağının 01.02.2004 tarihinde 15.basamağa intibak ettirildiği , davacının bu tarihten sonra 12.02.2008 tarihinde verdiği dilekçe ile 14.basamakta bulunmakta olup, bir üst basamağa yükseltilmesi için dilekçe verdiği, davacının bu başvurusu ile ilgili bir işlem yapılıp yapılmadığının dosya kapsamından anlaşılamadığı,

Kurum'un 11.03.2010 tarihli yazısı ile davacıya emeklilik aylığı bağlanmasında, 26 yıl 1 ay 27 gün ... hizmeti, 20.4.1980-20.4.1982 tarihleri arasında yapmış olduğu askerlik(720 gün) borçlanması olmak üzere 10137 prim gün sayısı üzerinden 1.7.2008 tarihi itibarı ile aylık bağlandığı bildirilmiş olup sigortalı bilgilerine göre de davacının tahsis tarihi itibarı ile 15. basamakta olduğu anlaşılmaktadır.

Davacının basamak yükseltme talebinin yasal dayanağı olan ve 2.8.2003 tarihli Resmi Gazetede yayınlanarak aynı tarihte yürürlüğe giren 4956 sayılı Yasa'nın Geçici 2.maddesine göre “1479 sayılı Kanuna tabi sigortalı olanlar, bulundukları basamak dahil, bu Kanunun yürürlük tarihinden itibaren üç ay içinde yazılı talepte bulunmak şartıyla, bulundukları basamakları en fazla oniki basamak yükseltebilirler.

Basamak yükseltme primi, sigortalının talep tarihinde bulunduğu basamaktan, yükselerek intibak etmek istediği basamağa kadar her basamak için öngörülen bekleme süresindeki prim tutarına basamak yükseltme farklarının ilave edilmesi suretiyle hesaplanır. Bu tutarın, ilk taksitinin talep tarihini takip eden ay içerisinde ödenmesi şartıyla ilk taksitin ödendiği ayı takip eden üçer aylık dönemler halinde üç eşit taksitte ödenmesi zorunludur.

Basamak yükseltme tutarının tamamen veya kısmen ödenmesi halinde, sigortalı son ödemenin yapıldığı tarihi takip eden aybaşı itibariyle bu ödemenin tam olarak karşıladığı basamağa intibak ettirilir. Basamak yükseltme primleri, primi ödenmiş süreler olarak değerlendirilmez.

Basamak yükseltme hakkından yararlanan sigortalılara, basamak intibaklarının yapıldığı tarihten itibaren üç yıl sonra, bu Kanunda öngörülen diğer şartları taşımak ve talepte bulunmak kaydıyla yaşlılık aylığı bağlanır.

Gelir basamaklarının yükseltilmesi başlıklı 1479 sayılı Yasa'nın 52.maddesine göre “Sigortalının bu Kanuna göre seçtiği, intibak ettirildiği veya yükseltildiği ilk oniki basamakta bekleme süresi bir yıl, onüçüncü basamaktan itibaren, her bir basamakta bekleme süresi iki yıldır.

İlk onbir basamakta sıra itibariyle basamak yükseltilmesi, prim ödemeye ve talebe bakılmaksızın Kurumca yapılır. Onikinci basamaktan itibaren basamak yükseltilebilmesi için, sigortalının yazılı talepte bulunması ve talep tarihinden önceki ayın sonu itibariyle prim ve diğer borçlarını ödemiş olması şarttır.

Sigortalılar, Kurumca yükseltildikleri tarihten veya yazılı talepte bulundukları tarihi takip eden aybaşından itibaren, basamak yükseltme farkı ile yükseltildikleri basamak üzerinden primlerini öderler.”

Somut olayda, Kurumun ihtilaf çıkarması sebebiyle davacının basamak yükseltme talebinde bulunamadığı anlaşılmaktadır.Davacının 16. ve 17. basamağa yükseltilebilmesi için, basamak yükseltilmesine ilişkin prim farklarının ödenmesi kaydıyla davanın kabulüne karar verilebilir.

Yapılacak iş, davacının süresinde basamak yükseltilmesi talebi bulunması halinde ödemesi gereken prim ve prim farklarının Kurumdan sormak, davacıya ödemesi için önel vermek davacının bu primleri ödemesi halinde ödeme tarihini de dikkate alarak davanın kabulüne karar vermekten ibarettir.

Mahkemece, bu maddi ve hukuki olgular gözönünde tutulmaksızın yazılı şekilde karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

O halde, davalı Kurumun bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.