Yargıtay 21. Hukuk Dairesi E.2010/867 K.2011/1171

Davacı, 1479 sayılıYasaya tabi sigortalı iken ölen babasından dolayı ölüm aylığına hak kazandığının tespitine karar verilmesini istemiştir. Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin reddine karar vermiştir. Hükmün davacı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.

KARAR

Dava, davacının 1479 sayılı Yasaya tabi sigortalı iken ölen babasından dolayı ölüm aylığına hak kazandığının tespiti istemine ilişkindir.

Mahkemece, sigortalının talebi üzerine Kurumun toptan ödeme kararı alması nedeniyle davanın reddine karar verilmiştir.

Dosyadaki kayıt ve belgelerden, davacının babası ... Şanlı'nın 30.01.1977-23.10.1981 tarihleri arasında 1479 sayılı Yasaya tabi 4 yıl 8 ay 23 gün sigortalılığının bulunduğu, sigortalının 23.9.1981 tarihli yaşlılık aylığı talebinin sigortalılık süresinin yetersiz olması nedeniyle reddedilmesi üzerine 31.10.1981 tarihinde sigortalılığına son verilerek ödediği primlerin toptan ödenmesini talep ettiği, Kurumun 27.11.1981 tarihli kararı ile talebi kabul edilerek primlerin sigortalıya toptan ödenmesine karar verdiği, ödeme için talimat gönderilen Halk Bankası Konya Şubesi kayıtlarına göre sigortalı ve hak sahiplerine ödeme yapılmadığı, davacının 18.08.2005 tarihinde Kuruma müracaat ederek ihya ve ölüm aylığı talebinde bulunduğu anlaşılmaktadır.

Mülga 1479 sayılı Yasanın 41/a bendinde yer ölüm tarihinde en az üç tam yıl sigorta primi ödeme koşulu 4956 Sayılı Yasa'nın 21. maddesi ile değiştirilerek 5 yıla yükseltilmiştir. Sigortalı ... Şanlı'nın 1479 sayılı Yasa'ya tabi 4 yıl 8 ay 23 gün sigortalılığı bulunmaktadır. Sigortalının ölüm tarihi 15.02.1990 olduğundan ölüm aylığı bağlanması için yeterli olan 3 tam yıl sigorta primi ödeme koşulu bulunmaktadır.

1479 sayılı Yasanın değişik 39.maddesine göre sigortalı olarak çalıştığı işten ayrılan, malullük veya yaşlılık aylığı bağlanmasına hak kazanamayan kadın ise 60, erkek ise 62 yaşını doldurmuş bulunan sigortalılara, ödedikleri primler, yazılı istekleri üzerine toptan ödeme şeklinde geri verilir. Sigortalı ... Şanlı'nın talebi üzerine Kurumun toptan ödeme kararı aldığı tartışmasız ise de ödemenin yapıldığına dair Kurum ve bankada kayıt ve belge bulunmamaktadır.

Yasa'nın 41/d maddesine göre toptan ödeme talebinde bulunmakla beraber, toptan ödeme yapılmadan ölen, sigortalının hak sahibi kimselerine yazılı talepleri halinde aylık bağlanır. Sigortalı yada hak sahiplerine toptan ödeme yapıldığı Kurum ve banka kayıtları ile kanıtlanamadığından davacının 18.08.2005 tarihli yazılı talebi üzerine Yasa'nın 41/d maddesine göre ölüm aylığına hak kazandığı açıktır.

Kabule göre de, Kurumun toptan ödemeyi eylemli olarak yaptığı kabul edilse dahi davacının 18.08.2005 tarihinde Kuruma müracaat ederek ihya ve ölüm aylığı talebinde bulunması nedeniyle ihya hükümleri uygulanarak davacıya sigortalı hizmetleri ihya etmek üzere önel verilmesi ve davacı tarafından ihya bedelinin ödenmesi halinde ölüm aylığı talebi hakkında bir karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde karar verilmesi de hatalı olmuştur. Mahkemece, bu maddi ve hukuki olgular gözönünde tutulmaksızın davanın kabulü yerine reddine karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir. O halde, davacının bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.