Yargıtay 21. Hukuk Dairesi E.2010/9193 K.2011/12802

Davacı, Kuruma yapmış olduğu doğum borçlanmasının geçerli olduğunun tesbitiyle aksi yöndeki Kurum işleminin iptaline karar verilmesini istemiştir.

Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kabulüne karar vermiştir.

Hükmün, taraf vekillerince temyiz edilmesi ve davalı Kurum vekilincede duruşmalı olarak temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan ve temyiz konusu hükme ilişkin dava, Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanununun 435/2. maddesinde sayılı ve sınırlı olarak gösterilen hallerden hiçbirine uymadığından Yargıtay incelemesinin duruşmalı olarak yapılmasına ilişkin isteğin reddine karar verildikten sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.

KARAR

1-Dosyadaki yazılara, toplanan delillere, hükmün dayandığı kanuni gerektirici nedenlere göre tarafların aşağıdaki bendin kapsamı dışındaki diğer temyiz itirazlarının reddine,

2-Dava, davacının 5510 sayılı Kanunun 41/l-a maddesi gereğince 22.05.1987 tarihinde yaptığı doğum nedeniyle doğuma dayalı borçlanma yapabileceğinin tespiti istemine ilişkindir.

Mahkemece istemin kabulü ile, davacının 22.05.1987 tarihinde yaptığı doğum nedeniyle 6 ay süre ile doğum borçlanması yapabileceğinin tespitine karar verilmiştir.

Dosyadaki kayıt ve belgelerden, davacının 1978 yılında 506 sayılı Yasaya tabi sigortalı olarak tescilinin yapıldığı, 14.09.1978 tarihinden itibaren 31.12.1981 tarihine kadar ve 06.06.2006 tarihinden itibaren 31.10.2008 tarihine kadar kesintili olarak sigortalı çalışmasının bulunduğu, 21.07.1982 ve 22.05.1987 tarihlerinde iki defa doğum yaptığı, 22.05.1987 tarihinde yaptığı doğum için 5510 sayılı Yasa ile getirilen hükümden yararlanmak için başvuruda bulunduğu, Kurumun davacının istemini reddettiği anlaşılmaktadır.

5510 sayılı Yasa'nın "sigortalıların borçlanabileceği süreler" başlıklı 41/1-a maddesinde, bu kanuna göre sigortalı sayılanların.

Kanunları gereği verilen ücretli doğum ya da analık izni süreleri ile 4.maddenin birinci fıkrasının (a) bendi kapsamındaki sigortalı kadının, iki defaya mahsus olmak üzere doğum tarihinden sonra iki yıllık süreyi geçmemek kaydıyla hizmet akdine istinaden işyerinde çalışmaması ve çocuğunun yaşaması şartıyla talepte bulunulan süreleri, kendilerinin veya hak sahiplerinin yazılı talepte bulunmaları ve talep tarihinde 82.maddeye göre belirlenen prime esas günlük kazanç alt ve üst sınırları arasında olmak üzere,

kendilerince belirlenerek günlük kazancın % 32'si üzerinden hesaplanacak primlerini borcun tebliği tarihinden itibaren bir ay içinde ödemeleri şartı ile borçlandırılarak, borçlandırılan sürelerin sigortalılıklarına sayılacağı bildirilmiştir.

Konuya ilişkin olarak ikincil mevzuata kısaca bakıldığında hizmet borçlanması işlemlerinin usul ve esasları hakkında önce 28.09.2008 tarihinde Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından tebliğ yayınlandığı ve bunu 26.12.2008 gün ve 2008/111 sayılı Genelge’nin takip ettiği; bu arada 28.08.2008 tarihinde yayımlanan Sosyal Sigortalar İşlemleri Hakkında Yönetmelikte konu ile ilgili düzenlemelere yer verilmiş ise de anılan yönetmeliğin halen yürürlükte bulunan ve 12.05.2010 tarihinde yayımlanan yönetmelik ile yürürlükten kaldırıldığı; öte yandan Kurumca 01.07.2010 tarihinde Hizmet Borçlanma İşlemlerinin Usul Ve Esasları Hakkında bir tebliğ yayımlanarak, 16.09.2010 gün ve 2010/106 sayılı Genelge ile 2008/111 sayılı Genelge’de değişiklikler yapıldığı görülmektedir.

Somut olayda, ilk kez 506 sayılı Yasa kapsamında 14.09.1978 tarihinde zorunlu sigortalı olduğu anlaşılan davacının 22.05.1987 tarihinde gerçekleştirdiği doğum sebebiyle, ancak doğum tarihinden sonra iki yıllık süreyi geçmemek kaydıyla hizmet akdine istinaden işyerinde çalışmaması ve çocuğunun yaşaması şartlarının dışında, başkaca bir şart aranmaksızın borçlanma hakkına sahip olduğu, ilgili maddede, doğumun çalıştığı işyerinden ayrıldıktan sonra 300 gün süre içinde gerçekleşmesi gerektiği şeklinde bir düzenleme bulunmadığı,

Kurumun genelgesinin ise yasanın açık hükmü karşısında hiç bir uygulanırlığının ve bağlayıcılığının bulunmadığı ve bu tebliğin 12.05.2010 tarihli Yönetmelik ile yürürlükten kaldırıldığı, 01.07.2010 tarihli genelgenin yürürlükte olması nedeniyle bu nedenle davacının talepte bulunduğu çocuğu için iki yıllık süre yönünden doğum borçlanması hakkından yararlanması gerektiğine karar verilmesi gerekirken hatalı değerlendirme sonucu davacının doğum yaptığı tarihte yürürlükte bulunan 1475 sayılı Yasa'nın 70.maddesi uyarınca doğum izni süresi 6 ay olduğu gerekçesiyle 6 aylık süre için istemin kabulüne karar verilmiş olması usul ve yasaya aykırı olup

bozma nedenidir.

Kabule göre de, davanın kısmen kabulüne karar verildiğine göre Kurum yararına avukatlık ücretine hükmolunmaması hatalı olmuştur. O halde tarafların bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.