Yargıtay 21. Hukuk Dairesi E.2011/10423 K.2012/19128

Davacı, murisinin iş kazası sonucu ölümünden doğan maddi ve manevi tazminatın ödetilmesine karar verilmesini istemiştir. Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kısmen kabulüne karar vermiştir. Hükmün davacılar ve davalılardan ...vekillerince tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

KARAR

1-Dosyadaki yazılara, toplanan delillere, hükmün dayandığı gerektirici nedenlere, temyizin kapsamı ve temyiz nedenlerine göre temyiz eden davalı ... İnş Taah San Tic Ltd Şti ile davacıların aşağıdaki bendin kapsamı dışındaki diğer temyiz itirazlarının reddine,

2-Dava 25.06.2006 tarihinde meydana gelen iş kazası sonucu ölen sigortalının hak sahiplerinin maddi ve manevi zararlarının giderilmesi istemine ilişkindir.

Mahkemece rodövans sözleşmesi ile ocağın tesis ve işletme sorumluluğunu devir ettiği gibi kusuru da bulunmadığından bahisle davalılardan ... Mad İnş Nak Taah Tic Ltd Şti’ne yönelik davanın reddine, maddi ve manevi tazminat istemlerinin ise kısmen kabulü ile davalılar Fira İnş Taah San Tic Ltd Şti ve Kutaş İnş Mad San Tic Ltd Şti’den tahsiline karar verilmiş ve bu karar davacılar ile aleyhine hüküm kurulan davalılardan Fira İnş Taah San Tic Ltd Şti vekillerince temyiz edilmiştir.

Yerel mahkemenin ... Mad İnş Nak Taah Tic Ltd Şti’ne yönelik davanın reddi ile maddi tazminatın belirlenmesine ilişkin kararı yerindedir. Ancak davacılar yararına manevi tazminatların takdirinde yanılgıya düşülerek, manevi tazminatlar fazla takdir edildiği gibi, bunun yanı sıra ... Mad İnş Nak Taah Tic Ltd Şti’ne yönelik davanın reddi nedeniyle davalı yararına avukatlık ücretinin tayininde hataya düşüldüğü görülmektedir.

Bir davada tarafların davacı ya da davalı sıfatına haiz olup olmadıkları, taraflarca yargılama sırasında ileri sürülebileceği gibi, dosya kapsamından anlaşılabiliyorsa mahkemece de kendiliğinden göz önüne alınması gereken hukuki bir durumdur. İş kazasından kaynaklanan tazminat davalarında kural olarak davacı ile davalı arasında, sözleşmeye, haksız fiile veya kanuna dayanan bir borç ilişkisinin bulunması gerekir.

Böyle bir ilişki yoksa veya borç ilişkisi davacı ile üçüncü kişi arasında ise, böyle bir borç ilişkisinde taraf olmayan kişiye yönelik davanın sıfat( pasif husumet) yokluğu nedeniyle reddi gerekir. Somut olayda davalı ... Mad İnş Nak Taah Tic Ltd Şti’nin kusurunun bulunmadığı gibi kazaya uğrayan sigortalı ile ilgili sözleşmenin tarafı da olmadığı giderek anılan davalıya yönelik davanın husumet yokluğu nedeniyle reddedildiği anlaşılmaktadır.

Hal böyle olunca Avukatlık Asgari Ücret Tarifesinin 7/1 maddesi gereğince maktu avukatlık ücretini aşar biçimde anılan davalı yararına avukatlık ücreti takdiri de hatalı olmuştur.

Manevi tazminatlara gelince: Davacıların eşi ve babaları olan sigortalı ...’ün öldüğü iş kazasında sigortalının % 35. davalı asıl işveren Fira İnş Taah San Tic Ltd Şti’nin % 15, davalı işveren Kutaş İnş Mad San Tic Ltd Şti’nin ise %50 oranında kusurlu bulunduğu dosya içeriğinden anlaşılmaktadır.

Borçlar Kanunu’nun 47. maddesi hükmüne göre hakimin özel halleri göz önünde tutarak manevi zarar adı ile hak sahibine verilmesine karar vereceği bir para tutarı adalete uygun olmalıdır. Hükmedilecek bu para, zarara uğrayanda manevi huzuru doğurmayı gerçekleştirecek tazminata benzer bir fonksiyonu olan özgün bir nitelik taşır. Bir ceza olmadığı gibi, mamelek hukukuna ilişkin zararın karşılanmasını da amaç edinmemiştir.

O halde, bu tazminatın sınırı onun amacına göre belirlenmelidir. Takdir edilecek miktar, mevcut halde elde edilmek istenilen tatmin duygusunun etkisine ulaşmak için gerekli olan kadar olmalıdır. 26.06.1966 günlü ve 7/7 sayılı Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kararı’nın gerekçesinde takdir olunacak manevi tazminatın tutarını etkileyecek özel hal ve şartlar da açıkça gösterilmiştir.

Bunlar her olaya göre değişebileceğinden hakim bu konuda takdir hakkını kullanırken ona etkili olan nedenleri de karar yerinde objektif ölçülere göre isabetli bir biçimde göstermelidir.

Hakimin bu takdir hakkını kullanırken, ülkenin ekonomik koşulları tarafların sosyal ve ekonomik durumları paranın satın alma gücü, tarafların kusur durumu olayın ağırlığı, olay tarihi gibi özellikleri göz önünde tutması, hükmedilecek tutarın manevi tatmin duygusu yanında caydırıcılık uyandıran oranda olması gerektiği de söz götürmez.

Bu ilkeler gözetildiğinde davacı eş ve çocuklardan her biri yararına hüküm altına alınan 50.000,00’er TL manevi tazminatın fazla olduğu açıkça belli olmaktadır.

Mahkemece yukarıda açıklanan maddi ve hukuksal olgular dikkate alınmadan, manevi tazminatların takdirinde ve davalı ... Mad İnş Nak Taah Tic Ltd Şti yararına avukatlık ücretinin belirlenmesinde yanılgıya düşülerek ve özellikle davacılar yararına manevi tazminatlar ile davalı ... Mad İnş Nak Taah Tic Ltd Şti yararına avukatlık ücretinin fazla takdiri suretiyle yazılı şekilde hüküm kurması usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.