Yargıtay 21. Hukuk Dairesi E.2011/10591 K.2011/9956

Davacı, 1.6.1997 tarihinden itibaren Tarım ... sigortalısı olduğunun tespitine karar verilmesini istemiştir. Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kabulüne karar vermiştir. Hükmün davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.

KARAR

1-Dosyadaki yazılara, toplanan delillere, hükmün dayandığı gerektirici nedenlere göre davalı Kurumun aşağıdaki bendin kapsamı dışındaki diğer temyiz itirazlarının reddine, 2-Dava, davacının 1997 tarihinden itibaren tarım ... sigortalısı olduğunun tespiti istemine ilişkindir. Mahkemece, davanın kabulü ile davacının 01/06/1997 – 04./06/2011 (tescil tarihi) tarihleri arasında tarım ... sigortalısı olduğunun tespitine karar verilmiştir.

Davanın yasal dayanağını oluşturan 2926 sayılı Yasa'da 506 sayılı Yasa'nın 79. maddesine koşut geçmiş tarım ... hizmetlerinin tespitine ilişkin bir düzenleme mevcut değildir. 2926 sayılı Yasa'nın 7. maddesi hükmüne göre, bu yasaya göre sigortalı sayılanlar, sigortalı sayıldıkları tarihten itibaren en geç üç ay içinde Kurum'a başvurarak kayıt ve tescillerini yaptırmak zorundadırlar.

Anılan Yasa'nın 5. maddesi ile 7. maddede belirtilen süre içinde kayıt ve tescillerini yaptırmayan sigortalıların hak ve yükümlülüklerinin kayıt ve tescil edildikleri tarihi takip eden aybaşından itibaren başlayacağı hükmü getirilmiştir.

2926 sayılı Yasa'nın 2. ve 3. maddeleri kapsamında, kendi nam ve hesabına tarımsal faaliyette bulunanlardan yasanın uygulanma tarihinde 50 yaşını dolduran kadınlarla, 55 yaşını dolduran erkekler dışındakiler bakımından tarım ... sigortalılığı zorunlu sigortalılık niteliğinde bulunmaktadır. Başka bir ifade ile sigortalı olmak hak ve yükümlülüğünden vazgeçip kaçınmak mümkün değildir.

Diğer yandan re'sen tescil başlığını taşıyan 9. maddeye göre bu Yasa kapsamında sigortalı sayılanların sigortalılıklarının başladığı tarihten itibaren 3 ay içinde Kurum'a kayıt ve tescilini yaptırmayanların tescil işlemlerinin Kurum'ca re'sen yapılması gerekmektedir. 2926 sayılı Yasa'nın 36. maddesi kapsamında Kurum'un prim alacaklarını Bakanlar Kurulu Kararı ile ürün bedellerinden tevkifat suretiyle tahsil etmesi mümkündür.

Bu bağlamda 2. madde kapsamına girenlerin belirtilen şekilde prim borçlarının ürün bedellerinden tevkifat suretiyle kesilerek ...'a ödenmesi halinde kayıt ve tescil için Kurum'a başvuru olmasa dahi bahse konu biçimde prim ödenmesi suretiyle kayıt ve tescil konusundaki iradelerini ortaya koydukları tartışmasızdır. ...'un işbu prim ödenmesine rağmen, sigortalıyı re'sen kayıt ve tescil etmemesi yasanın kendisine yüklediği

Re'sen tescil mükellefiyetine aykırılık teşkil etmektedir. 2926 sayılı Yasa'nın 10. maddesine göre kayıt ve tescil işlemlerinde Valilik, Kaymakamlık, Özel İdare, Belediye, Muhtarlık ve Nüfus İdareleri kayıtları ile diğer kamu kurum ve kuruluşlarının, kanunla kurulu meslek kuruluşlarının, tarım satış Kooperatifler Kanunu'na göre kurulan ... Kooperatifleri ile Birliği, T. ... Fabrikaları Anonim Şirketi ve tarım kesimine yönelik faaliyette bulunan milli bankaların kayıtlarının esas alınacağı bildirilmiştir. Bu kayıtların tarımda kendi adına ve hesabına bağımsız çalışmanın yasal karinesi olduğu ortadadır.

1-Dosyadaki kayıt ve belgelerden, davacının Kuruma sigortalı tescilinin 04.06.2011 tarihinde yapıldığı, davacının ... ... Fabrikasına ürün teslim etmesi nedeniyle ürün bedelinden 30.04.1997 tarihinde prim kesintisinin yapıldığı, 20/02/1992---21/07/2004 tarihleri arası Pancar Ekicileri Kooperatif'ne kayıtlı olduğu, Ziraat Odası kaydının bulunmadığı, davacının 1997 yılındakinden başka prim kesintisinin bulunmadığı anlaşılmaktadır.

Davacının,Pancar Ekicileri Kooperatifi kaydının 21/07/2004 tarihinde silindiği,dolayısıyla Tarım ... sigortalılığı süresini Pancar Ekicileri Kooperatifi kaydının bitim tarihine kadar kabul edilebileceği, bu tarihinden sonra da herhangi bir prim kesintisinin bulunmadığı dikkate alınarak mahkemece, 01/06/1997–21/07/2004 tarihleri arasında davacının tarım ... sigortalısı olduğunun kabulüne,21/07/2004 sonrası için ise reddine karar verilmesi gerekirken kabulüne karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

2-Mahkemenin kabul şekli bakımından ise; Dava, davacının 1997 tarihinden itibaren 2926 Sayılı Yasa'ya göre Tarım ... sigortalı olduğunun tespiti istemine ilişkindir. Dolayısıyla talebin dava tarihine (28/04/2011) kadar olduğu kabul edilir. Ancak mahkemece talep aşılarak 01/06/1997 tarihinden tescil tarihi olan 04/06/2011 tarihine kadar tespite karar verilmiştir.Talep aşılarak karar verilmesi HMUK'un 74 maddesine aykırılık oluşturur. Bu yönden de kurulan hüküm hatalıdır.

Yukarıda l nolu bentde belirtilen yanlışlığın giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden H.U.M.K.’nun 438/7. maddesi uyarınca hüküm bozulmamalı düzeltilerek onanmalıdır.