Yargıtay 21. Hukuk Dairesi E.2011/10857 K.2013/4270

Davacı, davalılardan işverenlere ait işyerinde 01/11/2002-30/09/2003 tarihleri arasında geçen ve Kuruma bildirilmeyen çalışmalarının tespitine karar verilmesini istemiştir. Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kısmen kabulüne karar vermiştir. Hükmün davacı ile davalılardan Kurum, .... Vekilleri ve ... Gıda San. Tic. A.Ş. tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

KARAR

1-Dosyadaki yazılara, toplanan delillere, hükmün dayandığı gerektirici nedenlere göre davalılar ... Baharat AŞ ile ... Gıda (Kent) AŞ' nin tüm, davacı ile davalı Kurumun ise, aşağıdaki bendin kapsamı dışındaki diğer temyiz itirazlarının reddine,

2-Dava, davacının 01/11/2002-30/09/2003 tarihleri arası davalılar nezdinde çalıştığı hizmet süresinin tespiti istemine ilişkindir.

Mahkemece, kısmen kabul kararı verilerek, davacının 01/11/2002-01/07/2003 tarihleri arası davalı ... (Kent) Gıda AŞ nezdinde, 02/07/2003-30/09/2003 tarihleri arasıda diğer davalı ... AŞ. Nezdinde çalıştığının tespitine,

Davalı ... AŞ yönünden ise, husumet yokluğu nedeniyle reddine karar verilmiştir.

Dosyadaki kayıt ve belgelerden,

Davacı adına işe giriş bildirgesi verilmediği, talep ettiği dönemde bildirilen çalışmasının bulunmadığı, bordro tanıklarının beyanına göre, davacının ... AŞ'nin ... şubesinde mağaza içerisindeki baharat reyonunda çalıştığı, ... AŞ'nin önce ... (Kent) Gıda AŞ ile anlaştığı ve reyonda bu firmanın ürünlerini satıldığı, daha sonra ... ile ... Gıda arasında anlaşmazlık çıkınca ...' ın firma değiştirdiği ve ...

Baharat AŞ. ile anlaştığı, bunun üzerine reyonda bu firmanın ürünlerinin satıldığı, davacının da görevli olarak bu reyonda çalıştığı, maaşını başlangıçta ... Gıda (Kent) AŞ'den sonrada ... Baharat AŞ' den aldığı, davacının aynı zamanda ...'ın gıda şefine karşı sorumlu olduğu, iznini ...'ın gıda şefinden aldığı, mesai yönünden diğer personelin çalışma şekline tabi olduğu, tek farkın maaşını baharat firmalarından ödenmesi olduğunu belirttikleri anlaşılmaktadır.

Taraflar arasındaki uyuşmazlık, davalı ... AŞ ile diğer davalılar arasında üst işveren- alt işveren ilişkisi bulunup bulunmadığı noktasında toplanmaktadır.

4857 sayılı Yasa'nın 2. maddesinde bir işverenden, işyerinde yürüttüğü mal ve hizmet üretimine ilişkin yardımcı işlerde veya asıl işin bir bölümünde işletmenin ve işin gereği ile teknolojik nedenlerle uzmanlık gerektiren işlerde iş alan ve bu iş için görevlendirdiği işçilerini sadece bu işyerinde çalıştıran diğer işveren ile iş aldığı işveren arasında kurulan ilişkiye asıl işveren -alt işveren ilişkisi deneceği, bu ilişkide asıl işverenin, alt işverenin işçilerine karşı o işyeri ile ilgili olarak bu Kanundan,

iş sözleşmesinden veya alt işverenin taraf olduğu toplu iş sözleşmesinden doğan yükümlülüklerinden asıl işveren ile birlikte sorumlu olacağı, işletmenin ve işin gereği teknolojik nedenlerle uzmanlık gerektiren işler dışında asıl işin bölünerek alt işverenlere verilemeyeceği, ihtilaf konusu dönemde yürürlükte bulunan 506 sayılı Yasa'nın 87. maddesinde sigortalıların üçüncü bir kişinin aracılığı ile işe girmiş ve bununla sözleşme yapmış olsalar bile,

bu Kanunun işverene yüklediği ödevlerden dolayı, aracı olan üçüncü kişi ile birlikte asıl işverenin de sorumlu olacağı, bir işte veya bir işin bölüm veya eklentilerinde işverenden iş alan ve kendi adına sigortalı çalıştıran üçüncü kişiye aracı deneceği, 01.10.2008 tarihinde yürürlüğe giren 5510 sayılı Yasa'nın 12. maddesinde bir işverenden, işyerinde yürüttüğü mal ve hizmet üretimine ilişkin bir işte veya işin bölüm veya eklentilerinde iş alan ve bu iş için görevlendirdiği sigortalıları çalıştıran üçüncü kişiye alt işveren deneceği, sigortalıların üçüncü kişiler aracılığıyla işe girmiş ve bunlarla sözleşme yapmış olsalar dahi,

asıl işverenin bu Kanunun işverene yüklediği yükümlülüklerden dolayı alt işveren ile birlikte sorumlu olacağı bildirilmiştir.

Somut olayda, bordro tanıkları davacının ... AŞ'nin ... şubesi mağazasında diğer davalıların ürünlerinin satıldığı baharat reyonunda çalıştığını, aynı zamanda ...'ın gıda şefine karşı sorumlu olduğunu, iznini ...'ın gıda şefinden aldığını, mesai yönünden diğer personelin çalışma şekline tabi olduğunu, tek farkın maaşının baharat firmalarından ödenmesi olduğunu belirttiklerinden davalı ... AŞ ile diğer davalılar arasında üst işveren- alt işveren ilişkisi bulunup bulunmadığı tespit edilmeden ve varsa sözleşmeler getirtilmeden ... şekilde istemin davalı ... AŞ. yönünden husumet yokluğu nedeniyle reddine karar verilmesi isabetsiz olmuştur.

Yapılacak iş, ... AŞ ile diğer davalılar arasındaki ilişkiyi araştırmak, aralarında alt-üst işveren ilişkisi olup olmadığını tespit etmek ve varsa aralarındaki sözleşmeleri getirtmek,aralarında alt-üst işveren ilişkisi olduğunun tespit edilmesi durumunda asıl işveren alt işveren ile birlikte sorumlu olacağından ... AŞ yönünden de istemin kabulüne karar vermektir.

Kabule görede, davacı vekille temsil edilmediği halde, davacı lehine vekalet ücretine hükmedilmesi hatalıdır.

Mahkemece bu maddi ve hukuki olgular nazara alınmaksızın eksik araştırma ve inceleme sonucunda ... şekilde karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

O halde davacı ile davalı Kurumun bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.