Yargıtay 21. Hukuk Dairesi E.2011/10942 K.2013/4273

Davacı, ayakta dik pozisyonlandırma cihazı bedeli olan 18390 Euronun satış kuru üzerinden TL karşılığının dava tarihinden itibaren devlet bankalarının euro para birimi ile açılmış bir yıl vadeli mevduat hesabına ödediği en yüksek faiz oranı üzerinden işleyecek yasal faiziyle birlikte Kurumdan tahsiline karar verilmesini istemiştir. Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kısmen kabulüne karar vermiştir. Hükmün, taraf vekilleri tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.

KARAR

1-Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle kanuni gerektirici nedenlere göre tarafların aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazlarının reddine,

2-Dava, davacı sigortalının kızı ...'ün Spinal Kord Lezyonu rahatsızlığı nedeniyle T.C. Sağlık Bakanlığı 70. Yıl Fizik Tedavi Rehabilitasyon Eğitim ve Araştırma Hastanesi'nin düzenlediği 06/12/2006 tarihli sağlık kurulu raporundaki görüş uyarınca alınan ayakta dik pozisyonlandırma cihazı (motorlu kalkış, motorlu sürüş)’nın bedeli olan 18.390,00 EURO'nun fiili ödeme tarihindeki TCMB döviz satış kuru üzerinden YTL karşılığının dava tarihinden itibaren 3095 ayılı Kanunun 4/A maddesi uyarınca devlet bankalarının EURO para birimi ile açılmış bir yıl vadeli mevduat hesabına ödediği en yüksek faiz oranı üzerinden işletilecek faizi ile birlikte ödenmesine, katkı payının yapılacak ödemeden düşülmesine karar verilmesi istemine ilişkindir.

Mahkemece istemin kısmen kabulü ile, 14543,00 EURO nun aynen yada ödeme tarihindeki merkez bankası satış kuru üzerinden TL olarak dava tarihinden itibaren yabancı paralara bir yıllık mevduata uygulanan faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, davacının fazla talebinin reddine karar verilmiştir.

Dosyadaki kayıt ve belgelerden, T.C.

Sağlık Bakanlığı 70. Yıl Fizik Tedavi Rehabilitasyon Eğitim ve Araştırma Hastanesi'nin düzenlediği 06/12/2006 tarihli sağlık kurulu raporunda hastanın rehabilitasyon için ayakta dik pozisyonlandırma cihazı (motorlu kalkış, motorlu sürüş) kullanmasının uygun olduğunun belirtildiği, davacının 06/04/2007 tarihinde kuruma cihazın temin edilmesi için talepte bulunduğu, Kurumun talebi 19/06/2007 tarih ve 16841 sayılı yazı ile reddettiği, 20/08/2007 tarihli Destek Rehabilitasyon Tekn.

Ltd. Şti tarafından ...'e (Motorlu kalkış-motorlu sürüş) Ayakta dik pozisyonlandırma cihazı verildiğine dair Seri A 031270 sıra nolu, 18.390,00 Euro bedelli fatura ve bu faturaya istinaden 20/08/2007 tarihli 18.390,00 TL'lik tahsilat makbuzunun olduğu, 18/02/2008 tarihli ... Ticaret Odası yazısında cihazın bedelinin KDV hariç 18390 EURO uygun olduğunun bildirildiği, yine 05/05/2008 tarihli ...

Ticaret Odası yazısında bu defa eş değer bir cihazın bedelinin ise 14.543,- EURO uygun olduğunun bildirildiği, cihaz bedelinin Kurumca ödenmediği, yaptırılan bilirkişi incelemesinde en düşük fiat olan 14.543,- EURO'nun ödenmesi noktasında görüş bildirdiği anlaşılmaktadır.

... Üniversitesi Cerrahpaşa tıp Fakültesi Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon Anabilim Dalı Başkanlığının 21/05/2008 tarihli raporunda yürüyemeyen hastanın Ayakta Dik Pozisyonlama Cihazı (motorlu sürüş-motorlu kalkış)" kullanmasının uygun olacağının belirtildiği,

cihazın hayati tehlike arzeden komplikasyonların meydana gelmesini engelleyeceği, hastanın hayatiyetinin ve sağlığının korunmasına katkı sağlayacağı, hastanın geri kalan kuvvet ve yeteneklerini geliştirip kendi ihtiyaçlarını, iş görebilme yeteneğini artıracağı, fiziksel, psikolojik ve çalışma hayatı açısından tıbbi durumun elverdiği en yüksek kapasiteye ulaşabilmesine katkı sağlayacağı belirtildiği, Adli Tıp Kurumu 3. Adli Tıp İhtisas Kurulu’ nun 06/08/2008 tarihli raporuna göre dava konusu Ayakta Dik Pozisyonlama Cihazının (motorlu sürüş-motorlu kalkış)" hastanın vücut sistemlerinin sağlıklı çalışmasına, sağlığını korumasına,

geri kalan kuvvet ve yeteneklerini geliştirerek kendi ihtiyaçlarını görme kabiliyetlerini artırıp, çalışma hayatına kazandırabilmek amacıyla iş göremesliğini az çok giderilebileceğinin ve belirtildiği, yine Adli Tıp 3. İhtisas Dairesinin 04/05/2009 tarihli raporunda cihazın hayati tehlike arzeden komplikasyonların meydana gelmesini engelleyeceği, hastanın hayatiyetinin ve sağlığının korunmasına katkı sağlayacağı, hastanın geri kalan kuvvet ve yeteneklerini geliştirip kendi ihtiyaçlarını, iş görebilme yeteneğini artıracağı, fiziksel,

psikolojik ve çalışma hayatı açısından tıbbi durumun elverdiği en yüksek kapasiteye ulaşabilmesine katkı sağlayacağı bu nedenlerle rehabilitasyonu açısıından uygun gerekli olduğunun belirtildiğ yine Adli Tıp 3. İhtisas Dairesinin 20/01/2010 tarihli raporunda söz konusu motorlu cihazın, manuel yani motorsuz olanlarına göre hasta için daha uygun olduğunun belirtildiği anlaşılmaktadır.

Davanın yasal dayanağını oluşturan 506 sayılı Yasa’nın 32. maddesidir. 506 sayılı Kanunun hastalık sigortasına ilişkin 32. ve devamı maddelerinde yer alan “işgöremezliği giderme” kavramı yanında uyuşmazlığın çözümünde kanunun 34. maddesinde yer alan “iyileştirme” kavramının da incelenmesi gerekmektedir. T.C. Anayasası’nın 90. maddesi uyarınca usulüne göre yürürlüğe konulmuş anlaşmalar kanun hükmündedir.

Usulüne göre yürürlüğe konulmuş temel hak ve özgürlüklere ilişkin milletlerarası anlaşmalarla, kanunların aynı konuda farklı hükümler içermesi nedeniyle çıkabilecek uyuşmazlıklarda milletlerarası anlaşma hükümleri esas alınır.

Bu bağlamda onay kanunu ile yürürlüğe giren Sosyal Güvenliğin Asgari Normları Hakkında 102 Nolu ILO Sözleşmesinin 10/3. maddesinde; yapılacak yardımların, korunan kimsenin sağlığını korumaya, çalışma gücünü iadeye ve şahsi ihtiyaçlarını karşılayabilme kabiliyetini artırmaya matuf olduğu açıklanmıştır.

506 sayılı Kanun'un hastalık sigortası kolundan sağlanacak sağlık yardımlarının kapsamı başlıklı 33. maddesinin son fıkrasında da onaylanması nedeniyle bağlayıcı hale gelen 102 Nolu ILO Sözleşmesinin 10/3. maddesi hükmü tekrarlanmıştır.

5510 sayılı Sosyal Sigortalar Ve Genel Sağlık Sigortası Kanununun 63. maddesinde de yapılan açıklamalar doğrultusunda düzenleme bulunmaktadır. Bu yasal düzenlemelerden açıkça görüldüğü gibi sigortalıya "Ayakta Dik Pozisyonlama Cihazı" temini yönünden aranacak temel unsur; iyileşmesine yardımcı olması unsurudur. İyileşmeye yardımcı olma kavramının ise, açık yasal düzenlemeler uyarınca; sağlığı koruma, çalışma gücünü yeniden kazandırma ve kendi ihtiyaçlarını görme kabiliyetini artırma olarak kabulü zorunludur, aksinin kabulü halinde iyileşme kavramına ilk günkü sağlığına kavuşma anlamının verilmesi halinde ortez ve protez kullanımının hiçbir zaman mümkün olamayacağı hususu da açıktır.

Kurum'un teminle yükümlü olduğu yürürlükteki mevzuat hükümlerine uygun fiyatlı dik pozisyonlandırma cihazına hak kazanılması için gerekli olan "iyileştirme" unsurunun, diğer bir anlatımla sağlığı koruma, çalışma gücünü yeniden kazandırma ve kendi ihtiyaçlarını görme kabiliyetini artırma hususlarının; cihazı kullanacak kişi yönünden, üniversite veya eğitim araştırma hastanelerinin fiziksel tıp ve rehabilitasyon kliniklerinde yatırılarak uygulama ve eğitiminin yapılması, sonrasında nöroloji, ortopedi ve fiziksel tıp ve rehabilitasyon uzmanlarının da içinde yer aldığı sağlık kurulu raporu ile gerekliliğinin belirlenmiş olması gereklidir."(Yargıtay HGK, 04.03.2009, 2009/10-34 E., 2009/104 K.)

Somut olayda, dosya içerisinde bir çok rapor olmasına rağmen, bu raporlardan hastanın "Ayakta Dik Pozisyonlama Cihazını (motorlu sürüş-motorlu kalkış)" kullanıp kullanamadığı hususunun araştırılmadığı, bu hususta uygulama yaptırılmadığı, hastanın özür durumuna göre bu cihazları kullanıp kullanmayacağı hususunda rapor alınmadığı, davacının iyileşmesine yardımcı olacak daha basit ve ekonomik cihazların bulunup bulunmadığı konusunda bilgi olmadığı gibi bu konuda mahkemece de bir araştırma yapılmadığı anlaşılmış olup eksik inceleme ile sonuca gidilmesi isabetsiz olmuştur.

Öte yandan her ne kadar davalı SGK Başkanlığınca bu cihazın Kurumun sözleşme listesinde yer almadığı, bu cihaz için herhangi bir fiyat tespiti rakamı belirlenmediği, Sağlık Uygulama Tebliğinde fiatının bulunmadığı bildirilmiş ise de davalı Kurum ile protokollü firmaların protokolü dahilinde olmayan veya Kurumla protokolü olmayan firmalardan temin edilen cihazların Kurum tarafından karşılanabilecek değerinin tespiti konusundaki yöntem gereğince, Sağlık Bakanlığının konuya ilişkin görüşü de alınmak suretiyle rayiç belirlenmesi gereği gözetilmeksizin yalnızca Ticaret Odası görüşü ile sonuca varılmış olması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir. (Yargıtay Hukuk Genel Kurulu 15.12.2010 tarih ve 2010/21-591 Esas, 2010/666 Karar)

Yapılacak iş; 1-) dava konusu olan ve sigortalıya temin edilen Ayakta Dik Pozisyonlama cihazının, hasta tarafından kullanılıp kullanılmadığının zabıta araştırması ile tespitini yaptırmak, cihazın varlığının tespitinden sonra hastanın özür durumu da gözetilerek refakate alınacak ortepedi, travmatoloji, fiziksel tıp ve rehabilitasyon, erişkin nörolojisi uzmanları ile keşif icra ederek "hastanın özür durumuna göre bu cihazları kullanıp kullanamayacağı, uygulama yaptırılarak ve hastanın fiziksel durumu, zeka düzeyi, yaşı ve yaşadığı mekan ile psikolojik koşulları da değerlendirerek bilimsel dayanakları ile ortaya koymak, cihaz üzerinde ayrıntılı inceleme yaparak gerçekten kullanıp kullanılmadığı, kullanmaya bağlı olarak cihazın yıpranıp yıpranmadığını tespit etmek.

2-) cihazın ödemeye esas bedelinin tespiti yönünden davalı Kurum ile protokollü firmaların protokolü dahilinde olmayan veya Kurumla protokolü olmayan firmalardan temin edilen cihazların Kurum tarafından karşılanabilecek değerinin tespiti konusundaki yöntem gereğince, Sanayi ve Ticaret Bakanlığından 20/08/2007 tarih ve Seri A (031270) nolu faturadaki "Levo Comfort ll Ayakta Dik Pozisyonlandırma Cihazının " (motorlu kalkış motorlu sürüş fonksiyonlu) isimli cihazın ithalatçı firmasının bulunup bulunmadığı sorularak,

Sosyal Güvenlik Kurumu Fiyat Tespit Komisyonuna varsa başka firmalar tarafından yapılan fiyat teklif belgeleri ile komisyon tarafından yapılan raiç bedel araştırmasına ilişkin tüm belgeleri getirterek, Sağlık Bakanlığının konuya ilişkin görüşü de alınmak suretiyle ve ticari örnekseme olması yönünden aynı teknik donanım ve pratik kullanım ile "iyileştirmeye" yarayacak başkaca cihazların dava konusu cihaz ile karşılaştırılmasının yapılıp, faturayı düzenleyen Destek Rehabilitasyon Teknolojileri Ltd.

Şti'nin ticari defterlerinden sözkonusu cihazın firmaya giriş fiatı ve fatura tarihine yakın tarihlerdeki satış fiatları ile ilgili uzman bilirkişiye inceleme yaptırılıp tüm deliller birlikte değerlendirilerek sonucuna göre karar vermekten ibarettir.

O halde tarafların bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.