Yargıtay 21. Hukuk Dairesi E.2011/11841 K.2012/19138

Davacı, iş kazası sonucu maluliyetinden doğan maddi ve manevi tazminatın ödetilmesine karar verilmesini istemiştir. Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kısmen kabulüne karar vermiştir. Hükmün davacı ile davalılardan ... vekillerince temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

KARAR

Dava 25.08.2004 tarihinde meydana gelen iş kazası sonucu % 52,00 oranında sürekli iş göremezliğe uğrayan sigortalının maddi ve manevi zararlarının giderilmesi istemine ilişkindir.

Mahkemece kusuru bulunmadığından bahisle davalılardan İpragaz AŞ’ne yönelik davanın reddine, davacının maddi tazminat isteminin kabulü, manevi tazminat isteminin ise kısmen kabulü ile İpragaz AŞ dışındaki davalılardan tahsiline karar verilmiş ve bu karar süresinde davacı ile davalılardan ... vekillerince temyiz edilmiştir.

Davacının davalılardan ...’a ait işyerinde pasta ustası olarak çalıştığı, olay günü iş başı yapıldığında, işyeri işçilerinden ...’nin imalathaneye girerek ... düğmesine bastığında, ocakla bağlantısı 3,5 m uzunluğundaki plastik hortumla sağlanan 45 kg LPG tüpünden ortama yayılan gazın parlaması ile meydana gelen yangında, iş kazası sonucu ...’nin öldüğü, davacının ise %52,00 oranında sürekli iş göremezliğe uğradığı, bu olay nedeniyle hükme esas alınan kusur bilirkişi raporunda davacıya kusur verilmediği, davalı işveren ...’ın %60, davalı LPG tüp bayisi ...’ün ise %40 oranında kusurlu bulunduğu anlaşılmaktadır.

Mahkemece bu kusur raporu esas alınmak suretiyle davalılardan İpragaz AŞ’ne yönelik davanın reddi yoluna gidilmiş ise de varılan bu sonuç hatalı olmuştur. Uyuşmazlık davalı ... AŞ’nin kusurunun bulunup bulunmadığı ve kusuru bulunmasa bile tazminattan sorumlu olup olmayacağına ilişkindir.

Gerçekten bu yönüyle davanın yasal dayanağını oluşturan BK.nun 55, 58 ve 100. maddeleri istihdam edene, bir şeyin malikine ve adam çalıştırana, sorumluluğun kaynaklandığı kişi ya da şey üzerinde bir denetim ve gözetim ödevi yüklemiştir. Sebep sorumluluğunun ikinci bir türü olan tehlike sorumluluğunda ise sorumluluk koşulları sorumlu aleyhine ağırlaştırılmıştır. Buna göre işletme, faaliyet ya da nesneye özgü tipik tehlikenin gerçekleşmesiyle sorumluluk doğar.

Tüpün mülkiyeti İpragaz AŞ’ne ait olduğuna göre, BK. nun 58. maddesinden hareketle sorumluluğu özen eksikliğine bağlanmalıdır. Tüp bayisinin LPG tüplerini işyerine götürüp 45 kg’lık tüplerin ısı kaynağına 3,5 m uzunluğunda plastik hortum ile bağlantısının olduğunu görmesine rağmen, tüp satış ve bağlantısını yapması, gaz kaçağı alarm cihazı takılması konusunda işyerinin uyarılmaması, davalı ... bakımından özen eksikliği oluşturur.

Açıklanan özen eksikliği nedeniyle BK. nun 58. maddesine göre İpragaz AŞ’ni de kusur olmasa bile zarardan sorumlu olduğunun kabulü gerekir.

Öte yandan 23.12.2000 tarihli resmi gazetede yayınlanan, LPG Dağıtım Şirketleri ile Yetkili Bayilerin ve Tüketicilerin uymaları gereken usul ve esaslara ilişkin Tebliğ hükümlerine aykırı tesisata sahip tüketiciye satış yapılması ve bağlantı yapılması nedeniyle buna neden olan bayi üzerinde denetim ve gözetim görevini yerine getirilmemesi İpragaz AŞ bakımından BK. nun 100. maddesine dayalı sorumluluğun nedenini de oluşturur.

Bakanlık tebliğlerinde, takma kusurunun bayilerle sınırlandırılması, dağıtım şirketi ile bayileri arasındaki iç ilişkiye ilişkin bir düzenleme olup, zarar gören 3. kişileri bağlayıcı ve etkileyici bir düzenleme değildir.

Bu davalının bayisi ...’ün dava konusu olay nedeniyle açılan ceza davasında mahkûmiyetine ilişkin hüküm henüz kesinleşmemiş ise de, tüp bayisinin uygun olmayan tesisatın görünürlüğüne rağmen, takmış olduğu tüplerden sızan gazın, ... düğmesine basılması nedeniyle oluşan patlama ve yangın sonucu bir kişinin ölümü ile bir kişinin de yaralanması ile sonuçlanan olayda, İpragaz AŞ’nin sözleşmeli olan bayisinin kusurunu dosya içerisindeki bilgi ve belgeler yeterince ortaya koymaktadır.

Bu itibarla, yetkili bayisinin üzerinde denetim ve gözetim görevini yapmayan İpragaz AŞ’nin BK. nun 58 ve 100. maddelerine dayalı kusursuz sorumluluğunun bulunduğu açıktır.

Mahkemece yukarıda açıklanan maddi ve hukuksal olgular dikkate alınmadan, yazılı şekilde hüküm kurması usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir. O halde, davacı ile davalılardan ... vekillerinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul olunmalı ve hüküm bozulmalıdır.