Yargıtay 21. Hukuk Dairesi E.2011/11925 K.2013/4525

Davacı, davalılardan işverene ait işyerinde geçen çalışmalarının tespitine karar verilmesini istemiştir. Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kısmen kabulüne karar vermiştir. Hükmün, davacı ve davalılardan kurum vekilleri ile ... tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

KARAR

1-Dosyadaki yazılara, toplanan delillere, hükmün dayandığı gerektirici nedenlere göre davalıların ve davacının aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazlarının reddine,

2- Dava, davacının 31.07.1997-31.05.1998 ve 29.08.2002-29.08.2003 tarihleri arasında Yeni Afyon Spor Kulübü'nde geçen ve Kuruma bildirilmeyen sigortalı çalışmalarının tespiti istemine ilişkindir.

Mahkemece, 31.07.1997-19.08.1997 tarihleri arasındaki çalışmanın hak düşürücü süre geçtiğinden reddine davacının davalı yanında 02.05.1998-31.05.1998 ve 29.02.2002-29.08.2003 tarihleri arasında çalıştığına karar verilmiş ise de bu sonuca eksik araştırma ve inceleme ile gidilmiştir.

Davanın yasal dayanağını oluşturan 506 sayılı Yasa'nın 79/10. ve 5510 sayılı Yasa'nın 86/9. maddeleri bu tip hizmet tespiti davaları için özel bir ispat yöntemi öngörmemiş ise de, davanın niteliği kamu düzenini ilgilendirdiği ve bu nedenle özel bir duyarlılık ve özenle yürütülmesi gerektiği Yargıtay'ın ve giderek Dairemizin yerleşmiş içtihadı gereğidir.

Bu tür davalarda öncelikle davacının çalışmasına ilişkin belgelerin işveren tarafından verilip verilmediği yöntemince araştırılmalıdır. Bu koşul oluşmuşsa işyerinin gerçekten var olup olmadığı kanun kapsamında veya kapsama alınacak nitelikte bulunup bulunmadığı eksiksiz bir şekilde belirlenmeli daha sonra çalışma olgusunun varlığı özel bir duyarlılıkla araştırılmalıdır.

Çalışma olusu her türlü delille ispat kazanabilirse de çalışmanın konusu niteliği başlangıç ve bitiş tarihleri hususlarında tanık sözleri değerlendirilmeli, dinlenen tanıkların davacı ile aynı dönemlerde işyerinde çalışmış ve işverenin resmi kayıtlara geçmiş bordro tanıkları yada komşu işverenlerin aynı nitelikte işi yapan ve bordrolarına resmi kayıtlarına geçmiş çalışanlardan seçilmesine özen gösterilmelidir.

Bu tanıkların ifadeleri ile çalışma olgusu hiçbir kuşku ve duraksamaya yer vermeyecek şekilde belirlenmelidir. Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 16.9.1999 gün 1999/21-510-527, 30.6.1999 gün 1999/21-549-555- 3.11.2004 gün 2004/21- 480-579 sayılı kararları da bu doğrultudadır.

Dosyadaki kayıt ve belgelerden; Afyon Spor Kulübünden davacı adına 20.08.1997; 01.01.1998 ve 03.10.2002 tarihli işe giriş bildirgelerinin verildiği, davalı Yeni Afyon Spor Kulübünün 19.08.1982 tarihinden itibaren kanun kapsamında olduğu, davacının davalı Yeni Afyon Spor Kulübünden 20.08.1997-01.05.1998 ve 03.10.2002-30.04.2003 tarihleri arasında hizmetinin bildirildiği, davacı ile Yeni Afyon Spor Kulübü arasında 31.07.1997 tarihinden başlayacak ve 31.05.1998 tarihinde bitecek tek tip profesyonellik sözleşmesinin imzalandığı, ayrıca davacı ile Afyon Spor Kulübü ile de 29.08.2002-29.08.2003 tarihleri arasında tek tip profesyonellik sözleşmesi bulunduğu anlaşılmaktadır.

Somut olayda, davacı adına 20.08.1997 tarihinde işe giriş bildirgesinin verildiği ancak Afyon Spor Kulübü ile 31.07.1997-31.05.1998 tarihleri için sözleşme imzalandığı davacının davalı Kulüpteki çalışmasının 31.07.1997 tarihinden itibaren kesintisiz devam ettiği anlaşıldığından hak düşürücü süre geçtiğinden bahisle işe giriş bildirgesinden önceki 31.07.1997-19.08.1997 tarihleri arasındaki döneme ilişkin talebin reddi isabetsiz olmuştur.

Ayrıca davacı davasını Yeni Afyon Spor Kulübüne yöneltmiş, kararın gerekçesinde Yeni Afyon Spor Kulübü hakkında karar verildiği anlaşılmış olsa da başlık kısmında davalı olarak Afyon Spor Kulübünün belirtildiği, işe giriş bildirgesi, sözleşmeler ve Afyon Spor Kulübünün, Yeni Afyon Spor Kulübünden farklı bir kulüp oldukları yönündeki dilekçesi göz önüne alındığında davacının gerçekte hangi spor kulübünde çalıştığının kanıtlanamadığı anlaşılmış olup bu husus bozmayı gerektirmektedir.

Yapılacak iş, Yeni Afyon Spor Kulübü ile Afyon Spor Kulübü arasındaki çelişkiyi gidermek, davacının gerçekte hangi spor kulübünde çalıştığını açık ve net bir şekilde belirlemek, Yeni Afyon Spor Kulübünün faaliyette olup olmadığını tespit etmek, halen faaliyette ise husumeti ona yöneltmek ve tasfiye edilmiş olması halinde ihyası için davacıya süre vermek, Yeni Afyon Spor Kulübünün ihtilaflı döneme ilişkin dönem bordrolarındaki kayıtlı ve tarafsız tanıklar saptayarak bunların bilgilerine başvurmak, bordolarda adı geçen kişilerin adreslerinin tespit edilememesi veya beyanları ile yetinilmediği takdirde, Sosyal Güvenlik Kurumu, zabıta, maliye,

meslek odası aracılığı ve muhtarlık marifetiyle işyerine o tarihte komşu olan diğer işyerlerinde uyuşmazlık konusu dönemde çalıştığı tespit edilen kayıtlı komşu işyeri çalışanları; yoksa işyeri sahipleri araştırılıp tespit edilerek çalışmanın niteliği ile gerçek bir çalışma olup olmadığı yönünde yöntemince beyanlarını almak ve davacının hangi spor kulübü yanında çalıştığını somut ve inandırıcı bilgilere dayalı şekilde ortaya koyduktan sonra sonucuna göre karar vermekten ibarettir.

Mahkemece, bu maddi ve hukuki olgular göz önünde tutulmaksızın eksik inceleme ve araştırma ile ... şekilde hüküm kurulması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir. O halde, davalıların ve davacının bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.