Yargıtay 21. Hukuk Dairesi E.2011/12531 K.2011/12584

Davacı, davalılardan işverene ait işyerinde 02.05.1996-08.09.2006 tarihleri arasında çalıştığının ve Kuruma eksik bildirilen çalışmalarının tesbitine karar verilmesini istemiştir. Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kabulüne karar vermiştir. Hükmün, davalılar vekilleri tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.

KARAR

1-Dosyadaki yazılara, toplanan delillere, hükmün dayandığı gerektirici nedenlere göre davalı Kurum ve işverenin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan diğer temyiz itirazlarının reddine.

2-Dava, davacının davalı işverene ait (612520) nolu işyerinde 2.5.1996 tarihi ile dava tarihi arasında kesintisiz olarak geçen ve davalı Kuruma bildirilmeyen çalışmalarının tesbiti istemine ilişkindir.

Mahkemece, istemin kabulüyle davacının davalı işverenlere ait işyerinde Kuruma bildirilen süreler dışında 16.6.1997-1.2.1998, 2.11.1998-31.3.1999, 1.11.1999-31.3.2000, 1.11.2000-30.4.2002 ve 1.4.2003-8.9.2006 tarihleri arasında toplam 1.943 gün çalıştığının tespitine karar verilmiş ise de; varılan bu sonuç eksik incelemeye dayalı olup usul ve yasaya aykırıdır.

Dosyadaki kayıt ve belgelerden; davalı işverence davacının (612520) sicil nolu iş yerinden ilk kez 2.5.1996 tarihinde işe girdiğine dair işe giriş bildirgesi verildiği, daha sonra 2.2.1998, 1.4.1999, 15.9.2006 tarihlerinde de bildirgelerinin verildiği, 2.5.1996 tarihinden başlamak üzere 2006 yılına kadar kısmi bildirimde bulunulduğu, işyerinin 20.12.1989 tarihinde kapsama alındığı, dönem ve imzasız ücret bordrolarında kısmi bildirimlerin olduğu, davacının davalı işyerinde çalıştığını doğrular şekilde 26.3.2003,22.4.2004,22.9.2005,7.11.2005,11.4.2006,5.6.2006,3.7.2006 ve 19.7.2006, 3.7.2006, 5.6.2006, 19.7.2006,tarihli şirket içi yazışma, değişik kurumlarla yapılan abonelik sözleşmeleri, vekaletnameler, makbuz ve görevlendirme yazılarının olduğu anlaşılmaktadır.

Gerçekten, davacının işyerindeki çalışmaları 2.5.1996 tarihli ilk kez ve daha sonra da 2.2.1998, 1.4.1999 ve 15.9.2006 tarihli davacının imzasını taşıyan işe giriş bildirgesi ile çalışmaları Kuruma kısmi olarak bildirilmiş ve bildirime uygun olarak primleri ödenmiştir.

Davanın yasal dayanağını oluşturan 506 sayılı Yasa’nın 79/10.maddesinde bu tür hizmet tesbiti davalarının kanıtlanması yönünden özel bir yöntem öngörülmemiştir. Kimi ayrık durumlar dışında resmi belge ve yazılı delillerin bulunması sigortalı sayılması gereken sürelerin saptanmasında güçlü delil olmaları itibariyle sonuca etkili olurlar. Ne var ki bu tür kanıtların bulunmaması halinde somut bilgilere dayanması inandırıcı olmaları koşuluyla bordro tanıkları veya iş ilişkisini bilen komşu işyeri çalışanları gibi kişilerin bilgileri ve bunları destekleyen diğer tanıklarla dahi sonuca gitmek mümkündür.

Somut olaya gelince; mahkemece kayıtlı tanık beyanı ve yazılı delillerle ispatlanan 1.4.2003-8.9.2006 tarihleri arası dönem yönünden verilen tespit kararı yerinde ise de; 1.4.2003 tarihi öncesi dönem yönünden açıklanan şekilde fiili çalışmanın varlığının yöntemince araştırılmadan sonuca gidildiği ortadadır. Gerçekten bu dönem yönünden ifadesi hükme dayanak alınan tanıklar davacıyla birlikte bu işyerinde çalışan, kayıtlara geçmiş kişilerden ise de her yıl için kayıtlı olmayıp sadece 1999 ve 2002 yıllarında kayıtları mevcut olup, bu yıllarda da her dönemde değil bazı dönemlerde bildirimleri yapılmıştır.

Ayrıca bordroda kayıtlı tanık veya aynı çevrede benzer işi yapan başka işverenlerin çalıştırdığı ve bordrolara geçmiş kimselerden de kimse dinlenmemiştir. Bu bakımdan 1.4.2003 dönemi öncesi tanık sözleri çalışma olgusu yönünden somut olgulara dayanmamakta soyut düzeyde kalmaktadır. Giderek, tanık sözlerinin inandırıcı güç ve nitelikte olduğu söylenemez.

Yapılacak iş; dönem ve ücret bordrolarından 16.6.1997-1.4.2003 tarihleri arası dönemde davacı ile aynı işyerinde çalışan varsa kayıtlı tanıkların yoksa zabıta marifetiyle tespit edilecek işyerine komşu olan diğer işyerlerinde çalıştığı tespit edilen kayıtlı komşu işyeri çalışanlarının beyanlarına baş vurularak çalışmanın niteliği ile gerçek bir çalışma olup olmadığı yönünde yöntemince beyanlarını almak, gerçek çalışma olgusunu somut ve inandırıcı bilgilere dayalı şekilde 506 sayılı Yasanın 2, 6, 9 ve 79/8. maddeleri gereğince kanıtladıktan sonra sonucuna göre karar vermekten ibarettir.

O halde, davalı Kurum ve işveren vekillerinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.