Yargıtay 21. Hukuk Dairesi E.2011/16241 K.2013/5500

Davacı, davalılardan işverene ait işyerinde geçen çalışmalarının tespitine karar verilmesini istemiştir. Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kabulüne karar vermiştir. Hükmün davalılardan Kurum ve ... vekilleri tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

KARAR

1-Dosyadaki yazılara, toplanan delillere, hükmün dayandığı gerektirici nedenlere göre davalıların aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazlarının reddine,

2-Dava, davacının 01.01.1998-17.07.2005 tarihleri arasında davalılara ait iş yerinde geçen ve Kuruma bildirilmeyen sigortalı çalışmalarının tespiti istemine ilişkindir.

Mahkemece, davanın kısmen kabulü ile hükümde ... şekilde karar verilmiş ise de bu sonuca eksik araştırma ve inceleme ile gidilmiştir.

Davanın yasal dayanağını oluşturan 506 sayılı Yasa'nın 79/10. ve 5510 sayılı Yasa'nın 86/9. maddeleri bu tip hizmet tespiti davaları için özel bir ispat yöntemi öngörmemiş ise de, davanın niteliği kamu düzenini ilgilendirdiği ve bu nedenle özel bir duyarlılık ve özenle yürütülmesi gerektiği Yargıtay'ın ve giderek Dairemizin yerleşmiş içtihadı gereğidir.

Dosyadaki kayıt ve belgelerden; davacıya ait sigortalı hizmet cetvelinde davacının 1998/1. dönemde (11020390 no.lu) dava dışı ... adına kayıtlı işyerinde 15 gün çalışması sonrası 16.01.998’de çıkışının göründüğü. 15.04.1999’da 11029990 no.lu davalı ... işyerine girişi, 15.01.2000’de çıkışı.

11033010 no.lu davalı ... işyerine 19.04.2000’de girişi 01.10.2000’de çıkışı, aynı işyerine 19.02.2002’de girişi 10.07.2002’de çıkışı,04.02.2003’de girişi 31.05.2003’de çıkışının göründüğü; işe giriş bildirgelerinin 15.04.1999 (...). 19.04.2000 (...). 19.02.2002 (...).

03.02.2003 (...) olarak verilidği; ... işyerinin 10.02.1999 tarihinde, ... işyerinin ise 11.02.2000 tarihinde 506 Sayılı Yasa kapsamına alındığı, 11020390 no.lu dava dışı ... adına kayıtlı işyerinin ise 05.02.1997 tarihinde yasa kapsamına alındığı anlaşılmaktadır.

Hükme dayanak bilirkişi raporunda , davacının Kurum kayıtlarında 11033010 tescil no.lu ... tarafından işletilen 05.02.1997 tarihinde 506 sayılı Kanun kapsamına alınan işyerinde 01.01.1998-14.04.1999, 16.01.2000-17.07.2005 tarihleri arasında; Kurum kayıtlarında 11029990 tescil no.lu dosyada işlem gören ve 10.02.1999 tarihinde 506 sayılı Kanun kapsamına alınan ... tarafından işletilen işyerinde 15.04.1999-15.01.2000 tarihleri arasında kesintisiz çalıştığı yolunda belirleme yapılmıştır.

Ancak, ...’na ait 11033010 no.lu işyerinin 11.02.2000 tarihinde 506 sayılı Kanun kapsamına alındığı, 05.02.1997 tarihinde 506 sayılı Kanun kapsamına alının işyerinin ise dava dışı ... adına kayıtlı 11020390 no.lu işyeri olduğu anlaşılmaktadır. Mahkemece kapsama alınma tarihi hususunda hataya düşülmüştür.

Öncelikle davacın çalıştığını iddia ettiği dönem içinde yer alan 01.01.1998-10.02.1999 arası dönemi için çalışma olgusunun yeterince araştırılmadığı, bu dönemde davalılara ait işyerinin faaliyette olup olmadığının, işyerinin kimin tarafından işletildiğinin, 05.02.1997 tarihinde kapsama alınan dava dışı ...’a ait 1020390 no.lu işyerinin davalılarla ilgisinin olup olmadığının yeterince araştırılmadığı, bu dönem bakımından dinlenen tanıkların yerleşik Yargıtay içtihatlarında belirtilen tanık niteliğinde olmadığı, buna göre mahkemece karar altına alınan şekilde çalışmanın varlığının yeterli ve gerekli bir araştırmayla hiç bir kuşku ve duraksamaya yer bırakmayacak sağlıklı bir şekilde belirlenmediği anlaşılmaktadır.

Öte yandan 10.02.1999 sonrası için kurulan hükümde davacının çalışmalarının hangi dönemde hangi davalı nezdinde olduğu hususu da açıkça belirtilmemiştir.

Yapılacak iş, 01.01.1998-10.02.1999 dönemi bakımından dava dışı ...’a ait 1020390 no.lu işyerinin davalılarla ilgisinin olup olmadığı, davalılara ait işyerinin faaliyette olup olmadığı vergi dairesi, ... , su idaresi, ilgili meslek kuruluşu ve esnaf odası gibi yerlerden araştırılmalı, davacının bu dönem çalışmasının işyerinde kayıtlı çalışan tanıkların belirlenememesi durumunda Sosyal Güvenlik Kurumu, zabıta, maliye, meslek odası aracılığı ve muhtarlık marifetiyle işyerine o tarihte komşu olan diğer işyerlerinde uyuşmazlık konusu dönemde çalıştığı tespit edilen kayıtlı komşu işyeri çalışanları;

yoksa işyeri sahipleri araştırılıp tespit edilerek çalışmanın niteliği ile gerçek bir çalışma olup olmadığı yönünde yöntemince beyanlarını almak; gerçek çalışma olgusunu somut ve inandırıcı bilgilere dayalı şekilde ortaya konulduktan sonra, davacının çalışmalarının hangi dönemde hangi davalı nezdinde olduğu hususu da açıkça belirlenerek sonucuna göre karar vermekten ibarettir.

Mahkemece, bu maddi ve hukuki olgular gözetilmeksizin eksik inceleme ve araştırma ile ... şekilde hüküm kurulması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir. O halde, davalıların bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.