Yargıtay 21. Hukuk Dairesi E.2011/170 K.2012/12289

Davacı, davalılardan işverene ait işyerinde Nisan 2002 - 03/09/2007 tarihleri arasında çalıştığının tespitine karar verilmesini istemiştir. Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kısmen kabulüne karar vermiştir. Hükmün davalı Kurum vekili ve ... Yetkilileri ile Dahili Davalı ... İ... Tur. Tic. A.Ş. vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan sonra düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okundu, işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

KARAR

Davacı ,dahili davalı ... Turizm Ticaret A.Ş bünyesindeki ...Tatil köyündeki işyerinde Nisan 2002 ile 03/09/2007 tarihleri arasında kesintisiz çalıştığını ancak sigorta girişinin 17/04/2006 tarihinde yapıldığını ileri sürerek 2002 Nisan ile 17/04/2006 tarihleri arasındaki hizmetinin tespitine karar verilmesini istemiştir.

Mahkeme ,ilamında belirtildiği şekilde Dahili davalı ... Turizm Ticaret A.Ş yönünüden davanın husumet nedeniyle reddine, ... yönünden davanın kabulüne karar vermiştir.

Bir hakkı dava etme yetkisi (dava hakkı) kural olarak o hakkın sahibine aittir. Bir hakkın sahibinin kim olduğu, dolayısıyla o hakkı dava etme yetkisinin kime ait olduğu, (o davada davacı sıfatının kime ait olacağı) veya bir hakkın elde edilmesi amacıyla kime karşı dava edileceği (o davada davalı sıfatının kime ait olacağı) tamamen maddi hukuk kurallarına göre belirlenir. Ancak, bir davanın davacısının veya davalısının o dava yönünden davacı veya davalı sıfatına sahip bulunmadığının belirlenmesi halinde, mahkeme dava konusu hakkın mevcut olup olmadığını inceleyemeyeceği ve sıfat yokluğundan davanın reddine karar vermek zorunda olduğu için, taraf sıfatı usul hukukunun da düzenleme alanındadır.

Eş söyleyişle, sıfat, dava konusu sübjektif hak (dava hakkı) ile taraflar arasındaki ilişkidir. Taraf ehliyeti, dava ehliyeti ve davayı takip yetkisi, davanın taraflarının kişilikleriyle ilgili olduğu halde, taraf sıfatı dava konusu sübjektif hakka ilişkindir.

O halde, dava konusu şey üzerinde kim veya kimler hak sahibi ise, davayı da bu kişi veya kişilerin açması gerekir. Davayı açabilmek için gerekli sıfat, dava konusu şey üzerinde hak sahibi olan kişiye aittir. Bir kimsenin davacı veya davalı sıfatına sahip olup olmadığı tıpkı hakkın mevcut olup olmadığının tayininde olduğu gibi maddi hukuka göre belirlenir.

Mahkemenin taraflar arasında dava konusu hakkın esası hakkında bir karar verebilmesi için, bu kişilerin o davada gerçekten davacı ve davalı sıfatlarına sahip olmaları gerekir. Bir davada taraf olarak gösterilen kişiler, taraf ve dava ehliyetine ve davayı takip yetkisine sahip olsalar bile, taraflardan birinin o davada gerçekten davacı ve davalı sıfatı yoksa, davanın esası hakkında bir karar verilemez; dava, sıfat yokluğundan (husumetten) reddedilir.

Görüldüğü üzere, taraf sıfatı usul hukuku sorunu olmayıp, dava konusu sübjektif hakkın özüne ilişkin bir maddi hukuk sorunu olduğundan taraf sıfatının yokluğu, davada taraf olarak gözüken kişiler arasında dava konusu hakkın doğumuna engel olduğu için def'i değil, yargılamanın her aşamasında taraflarca ileri sürülmesi mümkün ve mahkemece de kendiliğinden nazara alınması zorunlu bir itiraz niteliğindedir.

...Tatil köyü yönetim Planı 13.maddeye göre ..., ...Otelcilik İşletmecilik Turizm Ticaret A.Ş’ye verildiğinden işveren ...Otelcilik İşletmecilik Turizm Ticaret A.Ş’dir.Bu sebeple gerçek kişi davalılara husumet düşmez .

Mahkemece bu maddi ve hukuki olgular nazara alınmaksızın dahili davalı ... Turizm Ticaret A.Ş. yönünden davanın husumetten reddine ,aleyhine hüküm kurulan davalılar açısından kabulüne yazılı şekilde karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

O halde davalıların bu yöne ilişkin hukuki yararı bulunduğundan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.