Yargıtay 21. Hukuk Dairesi E.2011/17195 K.2012/674

Davacı, 01/11/1986-27/03/2011 tarihleri arasında çakışan ... süreler hariç Tarım ... sigortalısı olduğunun tespitiyle, 6111 sayılı Kanun'dan yararlandırılmasına karar verilmesini istemiştir. Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kısmen kabulüne karar vermiştir. Hükmün, davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.

KARAR

1-Dosyadaki yazılara, toplanan delillere, hükmün dayandığı kanuni gerektirici nedenlere göre davalının aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazlarının reddine, 2-Davacı 1.11.1986-27.3.2011 tarihleri arasında çakışan 506 sayılı yasa kapsamındaki çalışmalarının dışlanarak Tarım ... sigortalısı olduğunun tespitini ayrıca 6111 sayılı yasanın getirdiği ödeme kolaylığından yararlandırılmayı istemiştir. Mahkemece davanın kısmen kabul kısmen reddi ile taraflar arasında uyuşmazlık bulunmayan dönem haricinde davacının 6.12.1986-25.3.2010 tarihleri arasında 1986 yılının 3.dönemindeki 145 günlük çalışma süresi haricinde Tarım ... sigortalısı olduğunun tespitine karar verilmiştir.

Dosyadaki kayıt ve belgelerden davacının 1.11.1986 tarihinde resen yapılan Tarım ... sigortalılığı tescilinin aynı tarihte 506 sayılı Yasa kapsamında sigortalılığının da tespit edilmesi nedeniyle Sosyal güvenlik Kurumu Başkanlığınca başlangıç tarihi itibariyle iptal edildiği,... hizmet çetvelinden davacının ihtilaflı dönemde 506 sayılı Yasa kapsamındaki sigortalılık sürelerinin ... nolu işyerinde 1.11.1986-5.12.1986,

...no'lu işyerinde 1.12.1986-20.12.1986 ... sicil nolu işyerinde 30.11.1986 tarihi itibariyle biten 90 günlük hizmetinin ve ... no'lu işyerinde 2008 yılı 8. ve 9. aylarında 10 gün olmak üzere tümünün kısa süreli olduğu,kooperatif kaydının olmadığı,ziraat odası kaydının ise 1.1.1994 tarihinde olduğu yine 2006 tarihinde kadastro tespitinden edindiği taşınmazlarının bulunduğu anlaşılmaktadır.

Davanın yasal dayanağını oluşturan 2926 sayılı Yasa’da 506 sayılı Yasa’nın 79.maddesine koşut geçmiş Tarım ... hizmetlerinin tespitine ilişkin bir düzenleme mevcut değildir. 2926 sayılı Yasa’nın 7. maddesi hükmüne göre, bu yasaya göre sigortalı sayılanlar, sigortalı sayıldıkları tarihten itibaren en geç üç ay içinde Kuruma başvurarak kayıt ve tescillerini yaptırmak zorundadırlar.

Anılan Yasa’nın 5. maddesi ile 7. madde de belirtilen süre içinde kayıt ve tescillerini yaptırmayan sigortalıların hak ve yükümlülüklerinin kayıt ve tescil edildikleri tarihi takip eden aybaşından itibaren başlayacağı hükmü getirilmiştir.

2926 sayılı Yasa’nın 2. ve 3. maddeleri kapsamında, kendi nam ve hesabına tarımsal faaliyette bulunanlardan yasanın uygulanma tarihinde 58 yaşını dolduran kadınlarla, 60 yaşını dolduran erkekler dışındakiler bakımından Tarım ... sigortalılığı zorunlu sigortalılık niteliğinde bulunmaktadır. Başka bir ifade ile sigortalı olmak hak ve yükümlülüğünden vazgeçip kaçınmak mümkün değildir.

Diğer yandan resen tescil başlığını taşıyan 9.maddeye göre bu yasa kapsamında sigortalı sayılanların sigortalılıklarının başladığı tarihten itibaren 3 ay içinde Kuruma kayıt ve tescilini yaptırmayanların tescil işlemlerinin Kurumca resen yapılması gerekmektedir. 2926 sayılı Yasa’nın 36.maddesi kapsamında Kurum’un prim alacaklarını Bakanlar Kurulu Kararı ile ürün bedellerinden tevkifat suretiyle tahsil etmesi mümkündür.

Bu bağlamda 2.madde kapsamına girenlerin belirtilen şekilde prim borçlarının ürün bedellerinden tevkifat suretiyle kesilerek ...’a ödenmesi halinde kayıt ve tescil için Kuruma başvuru olmasa dahi bahse konu biçim de prim ödenmesi suretiyle kayıt ve tescil konusundaki iradelerini ortaya koydukları tartışmasızdır. ...’un iş bu prim ödenmesine rağmen, sigortalıyı resen kayıt ve tescil etmemesi yasanın kendisine yüklediği resen tescil mükellefiyetine aykırılık teşkil etmektedir.

2926 sayılı Yasa’nın 10.maddesine göre kayıt ve tescil işlemlerinde Valilik, Kaymakamlık, Özel İdare, Belediye, Muhtarlık ve Nüfus İdareleri kayıtları ile diğer kamu kurum ve kuruluşlarının, kanunla kurulu meslek kuruluşlarının, Tarım Satış Kooperatifler Kanununa göre kurulan ... Kooperatifleri ile Birliği, T. ... Fabrikaları Anonim Şirketi ve tarım kesimine yönelik faaliyette bulunan milli bankaların kayıtlarının esas alınacağı bildirilmiştir.

Bu kayıtların tarımda kendi adına ve hesabına bağımsız çalışmanın yasal karinesi olduğu ortadadır.

Somut olayda davcının çakışan dönemdeki 506 sayılı Yasa kapsamındaki sigortalığın kısa süreli olup ihtilaflı dönemde tarımsal faaliyetinin ispatı noktasında 2006 tarihinde kadastro faaliyetinden edindiği tarım arazilerinin olduğunun anlaşılmasına göre mahkemece davacının 506 sayılı Yasa kapsamındaki çalışmaların dışlanarak Tarım ... sigortalığını tespitine karar verilmesi doğru olmakla birlikte dosya icerisinde bulunan davacıya ait ... hizmet cetvelinden davacının 1.11.1986 tarihinde ... nolu işyerinde başlayan çalışması sonlanmadan 1.12.1986 tarihinde ... no'lu işyerinde de 506 sayılı Yasa kapsamında sigortalı olduğu ve bu iş yerindeki

çalışmasının 20.12.1986 tarihinde bittiğinin anlaşılmasına göre davacının tespitine karar verilen Tarım ... sigortalılığı başlangıç tarihinin hatalı değerlendirme ile 21.12.1986 tarihi yerine 6.12.1986 tarihi olararak belirlenmesi isabetli olmadığı gibi bu tespite göre davacının 21.12.1986 tarihinden sonra Tarım ... sigortalılığı ile çakışan 506 sayılı Yasa kapsamındaki sigortalalığının da 2008 tarihinde ... no'lu işyerinde toplam 10 günlük olan çalışmasının olduğunun kararda belirtilmeyerek mahkemece yazılı şekilde karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup belirtilen hususlar bozma nedenidir.

Ne var ki, bu yanlışlığın giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden H.U.M.K.’nun 438/7. maddesi uyarınca hüküm bozulmamalı, düzeltilerek onanmalıdır.