Yargıtay 21. Hukuk Dairesi E.2011/2097 K.2012/20386

Davacı, davalılardan işverene ait işyerinde 01/04/1983 - 30/06/1983 tarihleri arasında çalıştığının tespitine karar verilmesini istemiştir. Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin reddine karar vermiştir. Hükmün, davacı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

KARAR

Dava, davacının murisi ...'ın 1.4.1983-30.6.1983 tarihleri arasında davalı(davacı murisi ...'ın kardeşi)...'a ait nakliye iş yerinde geçen ve Kuruma bildirilmeyen sigortalı çalışmalarının tespiti istemine ilişkindir. Mahkemece, davanın reddine karar verilmiş ise de bu sonuca eksik araştırma ve inceleme ile gidilmiştir.

Dosyadaki kayıt ve belgelerden, davacı murisinin davalıya ait "Nakliyeci ..." unvanlı 13522 sicil nolu işyerinde 1.4.1983 tarihinde işe başladığına dair giriş bildirgesinin verildiği, Aksaray İl Müdürlüğünce "bilgisayar kayıtlarının tetkiki neticesi ... adına 13522 sicil numaralı işyeri kaydına rastlanmadığının" bildirildiği, ayrıca Niğde İl Müdürülüğünce "bordro takip kayıtlarında yapılan incelemede 1.4.1983-30.6.1983 arası döneminde bordro verilmediğinin bildirildiği,

dinlenen davacı tanıklarının davacının murisi ...'ın 1980 yılından sonra ağabeyi ...'a ait kamyonda uzunca bir süre şoförlük yaptığını beyan ettikleri, mahkemece davalı işverenin vergi kaydının sorulmadığı, işyerinin Kasabada bulunması ve böyle yerlerde yaşayan insanların genellikte birbirlerini tanıdıklarından bu yerde gerekli zabıta araştırmasının yapılmadığı, uyuşmazlık konusu tarihlerde nakliye işi yapan komşu işyerlerinin araştırılmadığı,

davalının bu yerde kurulu nakliyeciler kooperatifinde üyelik kaydının bulunup bulunmadığının araştırılarak kayıtlı ise davalıya ait kamyonda çalışan kişiler hakkında kooperatif üyelerinin beyanlarının alınmadığı dolayısıyla yeterli olmayan araştırma ile karar verildiği anlaşılmaktadır.

Yapılacak iş, uyuşmazlık konusu dönemde davalının vergi kaydının, şoförler odası ve esnaf sicil kaydının bulunup bulunmadığının, üzerine kayıtlı kamyon bulunup bulunmadığının ilgili yerlerden sorularak, Aksaray ve Niğde İl Müdürlüğü arşivlerinden ... adına 13522 sicil numaralı nakliye işyeri kaydının araştırılarak işyeri dosyasının getirtilerek,

yine arşiv kayıtlarından 1.4.1983-30.6.1983 arası döneminde bordro verilip verilmediğinin araştırılıp, bordo verildi ise öncelikli olarak bordroda ismi geçen tanıklarının, davacı murisinin çalışmanın olduğu iddia edilen yıllarda çekilmiş fotoğrafı da gösterilmek suretiyle çalışmanın varlığı hakkında beyanlarının alınması, bordro verilmemiş ise işyerinin Kasabada bulunması ve böyle yerlerde yaşayan insanların genellikte birbirlerini tanıdıklarından bu yerde gerekli zabıta araştırması yaptırılarak,

gerekli görülürse SGK'dan, belediyeden, muhtarlıktan sorulmak suretiyle uyuşmazlık konusu tarihlerde nakliye işi yapan komşu işyerlerinin araştırılıp, işyeri sahibi veya kayıtlı çalışanlarının beyanları alnarak, davalının bu yerde kurulu nakliyeciler kooperatifinde üyelik kaydının bulunup bulunmadığı araştırılarak kayıtlı ise davalıya ait kamyonda çalışan kişiler hakkında kooperatif üyelerinin beyanları alınarak, davanın nitelikçe kamu düzenini ilgilendirdiği nazara alınıp araştırma genişletilerek tüm deliller birlikte değerlendirilip sonucuna göre karar vermekten ibarettir.

Mahkemece, bu maddi ve hukuki olgular gözönünde tutulmaksızın eksik inceleme ve araştırma ile yazılı şekilde hüküm kurulması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir. O halde, davacının bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.