Yargıtay 21. Hukuk Dairesi E.2011/5675 K.2011/13592

Davacı, 1.10.2006 tarihinden itibaren primlerini ödediği isteğe bağlı hizmet sürelerinin tahsis hesaplamasında geçerli sayılmasına ve 1.7.2010 tarihinden geçerli olmak üzere yaşlılık aylığı bağlanması gerektiğinin tesbitine karar verilmesini istemiştir. Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kabulüne karar vermiştir. Hükmün davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.

KARAR

1-Dosyadaki yazılara, toplanan delillere, hükmün dayandığı gerektirici nedenlere göre davalı Kurumun aşağıdaki bendin kapsamı dışındaki diğer temyiz itirazlarının reddine,

2-Dava, davacının 506 sayılı Yasa'nın 85.maddesi kapsamında 1.10.2006-30.9.2008 tarihleri arasındaki isteğe bağlı sigortalılığının yaşlılık aylığı koşulları belirlenirken geçerli kabul edilmesi, 1.10.2008-31.1.2009 tarihleri arasındaki isteğe bağlı sigortalılığının ise 5510 sayılı Yasa'nın 4/1-a bendi kapsamında değerlendirilerek 2829 sayılı Yasa'nın 8.maddesine göre birleştirilmiş hizmet süreleri toplamı üzerinden 506 sayılı Yasa'nın Geçici 81.maddesine göre 1.7.2010 tarihinden itibaren yaşlılık aylığı bağlanması ve Kurumun aksi yöndeki 22.6.2010 tarih ve 9515048 sayılı işleminin iptali istemine ilişkindir.

Mahkemece, davanın kabulü ile 1.10.2006 tarihinden itibaren isteğe bağlı sigortalılık sürelerinin geçerli olduğunun ve davacının 1.7.2010 tarihinden itibaren yaşlılık aylığı almaya hak kazandığının tespitine karar verilmiştir.

Dosyadaki kayıt ve belgelerden, davacının 01.01.1989-01.01.1994 tarihleri arasında 2925 sayılı Yasa kapsamında tarım sigortalısı, 1.12.2005-2.9.2006 ve 1.2.2009-13.4.2010 tarihleri arasında 506 sayılı Yasa ( 5510 Sayılı Yasa'nın 4/1-a bendi ) kapsamında zorunlu sigortalı, 1.10.2006-30.9.2008 tarihleri arasında 506 sayılı Yasa'ya göre isteğe bağlı sigortalı olduğu, 8.2.1957 doğumlu olan davacının 53 yaşını doldurduktan sonra 13.6.2010 tarihinde 506 sayılı Yasa'nın 81/B bendine göre yaşlılık aylığı bağlanması amacıyla Kuruma başvurduğu,

Kurumun, davacının 1.10.2006-30.9.2008 tarihleri arasındaki isteğe bağlı sigortalılığını 506 sayılı Yasa'nın 85.maddesine göre en az 1080 gün malullük, yaşlılık ve ölüm sigortaları primi ödemiş olma şartını taşımadan isteğe bağlı sigortalı olması nedeniyle geçerli kabul etmediği,

1.10.2008-31.1.2009 tarihleri arasındaki isteğe bağlı sigortalılığını ise 5510 sayılı Yasa'nın 51/son maddesinde yer alan "İsteğe bağlı sigorta primi ödenmiş süreler, malûllük, yaşlılık ve ölüm sigortaları ile genel sağlık sigortası hükümlerinin uygulamasında dikkate alınır ve bu süreler 4 üncü maddenin birinci fıkrasının (b) bendi kapsamında sigortalılık süresi olarak kabul edilir." kuralı gereğince 5510 sayılı Yasa'nın 4/1-b bendi kapsamında sigortalılık süresi olarak kabul ettiği ve böylece davacının yaşlılık aylığı yazılı istek tarihinde 2829 sayılı Yasa'nın 8.maddesine göre birleştirilmiş hizmet süreleri toplamına göre 506 sayılı

Yasa'nın 81/B bendine göre yaşlılık aylığına hak kazanma koşulunu ( son yedi yıllık fiili hizmet süresi içinde fiili hizmet süresi fazla olan kurumca aylık bağlanır) taşımadığı gerekçesiyle aylık isteminin reddedildiği anlaşılmaktadır.

506 Sayılı Yasa'nın 85.maddesine göre; malullük, yaşlılık ve ölüm sigortalarına isteğe bağlı olarak devam edilebilmesi için; en az 1080 gün malullük, yaşlılık ve ölüm sigortaları primi ödemiş olmak şarttır.

Davacının isteğe bağlı sigortalılığının başladığı 1.10.2006 tarihine kadar 506 Sayılı Yasa kapsamında 267 günlük sigortalı çalışmasının bulunduğu, en az 1080 gün malullük, yaşlılık ve ölüm sigortaları primi ödeme koşulunu yerine getirmeyen davacının isteğe bağlı sigortalılık koşulları bulunmadığı halde sigortalı tescilinin yapıldığı,

Yasa'nın belirlediği sigortalılık koşullarını taşımayan davacının isteğe bağlı sigortalılık primleri ödemek suretiyle anılan dönem yönünden sigortalı hak ve yükümlülüklerini kazanamayacağı gibi sigortalılığın başlangıç tarihi ve primlerin ödenme süresi de nazara alındığında olayda TMK'nın 2.maddesinin uygulanma koşullarının da bulunmadığı anlaşılmakla davacının 1.10.2006-30.9.2008 tarihleri arasındaki isteğe bağlı sigortalılık süresinin yaşlılık aylığı koşulları belirlenirken dikkate alınmaması yerindedir.

3-Davacı, 1.10.2006 tarihinde başlayan 506 Sayılı Yasa'nın 85.maddesi kapsamındaki isteğe bağlı sigortalılık süresinin 5510 sayılı Yasa'nın yürürlüğe girdiği 1.10.2008 tarihinden sonra da 506 Sayılı Yasa'nın 85.maddesi kapsamında isteğe bağlı sigortalılık süresi olarak değerlendirilmesini ve böylece bu döneme ait sigortalılık süresinin 2829 sayılı Yasa'nın 8.maddesine göre aylık bağlanacak Kurum belirlenirken 506 sayılı Yasa kapsamında kabul edilerek yaşlılık aylığının aynı Yasa'nın 81.maddesinde yer alan kademeli geçiş hükümlerine göre belirlenmesini istemektedir.

5510 sayılı Yasa'nın Geçici 2.maddesinin 7.fıkrasının 1.cümlesine göre "Bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten önce sigortalı veya iştirakçi olup, bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten sonra aylık talebinde bulunanlardan, farklı sosyal güvenlik kurumlarına ya da bu Kanunda belirtilen sigortalılık hallerinden birden fazlasına tabi olanlara aylık bağlanmasına esas alınacak kanun, bu Kanunla mülga 2829 sayılı Kanun hükümlerine göre tespit olunur ve bunlar hakkında, bu Kanunun geçici maddelerindeki hükümler uygulanır."

5510 sayılı Yasa'nın Geçici 1.maddesinin 1.fıkrasına göre " Bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten önce, 506 sayılı Sosyal Sigortalar Kanunu ile 2925 sayılı Tarım İşçileri Sosyal Sigortalar Kanununa tabi olanlar, bu Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi kapsamında, 1479 sayılı Esnaf ve Sanatkârlar ve Diğer Bağımsız Çalışanlar Sosyal Sigortalar Kanunu ve bu Kanunla mülga 2926 sayılı Tarımda Kendi Adına ve Hesabına Çalışanlar Sosyal Sigortalar Kanununa tabi olanlar, bu Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi kapsamında, 5434 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Emekli Sandığı Kanununa tabi olanlar, bu Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (c) bendi kapsamında kabul edilir. "

5510 sayılı Yasa'nın 51.maddesinin 5.fıkrasına göre "İsteğe bağlı sigorta primi ödenmiş süreler, malûllük, yaşlılık ve ölüm sigortaları ile genel sağlık sigortası hükümlerinin uygulamasında dikkate alınır ve bu süreler 4 üncü maddenin birinci fıkrasının (b) bendi kapsamında sigortalılık süresi olarak kabul edilir."

Somut olayda, davacının 1.10.2006 tarihinde başlayan 506 Sayılı Yasa'nın 85.maddesi kapsamındaki isteğe bağlı sigortalılğı, 5510 sayılı Yasa'nın yürürlüğe girdiği 1.10.2008 tarihinden sonra Yasa'nın 51.maddesinin 5.fıkrasına göre 4 üncü maddenin birinci fıkrasının (b) bendi kapsamında sigortalılık süresi olarak kabul edilmesi gerektiği halde davacının 1.10.2008-31.1.2009 tarihleri arasındaki isteğe bağlı sigortalılığının 2829 sayılı Yasa'nın 8.maddesine göre birleştirilmiş hizmet sürelerinin hesabında 5510 sayılı Yasa'nın 4/1-a bendi ( mülga 506 sayılı Yasa ) kapsamında değerlendirilerek davacının 506 sayılı Yasa'nın 81/B bendine göre yaşlılık aylığına hak kazandığının tespitine karar verilmesi doğru değildir.

Yapılacak iş, Kurumun geçerli kabul etmediği 1.10.2006-30.9.2008 tarihleri arasındaki isteğe bağlı sigortalılık süresinin yaşlılık aylığı koşulları belirlenirken dikkate alınmasına yönelik talebin reddine karar vermek, davacının 1.10.2008-31.1.2009 tarihleri arasındaki isteğe bağlı sigortalılığını 4 üncü maddenin birinci fıkrasının (b) bendi kapsamında sigortalılık süresi olarak kabul ederek 2829 sayılı Yasa'nın 8.maddesine göre öncelikle yaşlılık aylığı bağlanacak Kurumu, daha sonra da yaşlılık aylığı koşullarını değerlendirerek sonucuna göre karar vermekten ibarettir.

Mahkemece bu maddi ve hukuki olgular nazara alınmaksızın yazılı şekilde karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

O halde davalı Kurumun bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.