Yargıtay 21. Hukuk Dairesi E.2011/5714 K.2012/24478

Davacı, almış olduğu yaşlılık aylıklarından dolayı Kuruma borçlu olmadığının tespitine, aksi yöndeki Kurum işleminin iptaline karar verilmesini istemiştir. Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kısmen kabulüne karar vermiştir. Hükmün taraf vekillerince temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

KARAR

1-Dosyadaki yazılara, toplanan delillere, kanuni gerektirici nedenlere göre davacının tüm,davalı Kurumun aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan diğer temyiz itirazlarının reddine.

2- Dava, davacıya 01.04.1996 tarihinde bağlanan yaşılılık aylığının, davacının 29.07.1998 tarihinde yeniden ... bünyesindeki ilköğretim okulunda çalışmaya başlaması nedeniyle 01.01.2005-24.01.2010 tarihleri arasında usulsüz olarak kurumca ödenen35.006,71 TL yaşlılık aylığı ile 8.803,83TL işlemiş faiz ve 10TL posta gideri olmak üzere toplam 43.822,11TL’nın geri istenmesine ilişkin davalı kurum işleminin iptali ile davacının borçlu bulunulmadığının tespiti istemine ilişkindir.

Mahkemece davanın kabulüyle, davacı ...'nin asıl alacak tutarı olan 35.006.71TL dışında kalan 8.803.33TL yasal faiz tutarı yönünden davalı kuruma borçlu olmadığının tespitine karar verilmiştir.

Dosyadaki kayıt ve belgelerden, davacının 01.04.1996 tarihinden itibaren yaşlılık aylığı almaya başladığı, 29.07.1998 tarihinden itibaren de ... bünyesindeki ... ... İlköğretim okulunda öğretmen olarak çalıştığı, davacının 01.01.2005-24.01.2010 tarihleri arasında usulsüz olarak kurumca ödenen 35.006,71 TL yaşlılık aylığı ile 8.803,83TL işlemiş faiz ve 10TL posta gideri olmak üzere toplam 43.822,11TL’nın geri ödenmesinin istendiği anlaşılmaktadır.

Davanın yasal dayanağı 21.4.2005 tarihinde kabul edilen ve 27.04.2005 tarihinde Resmi Gazete'de yayınlanarak yürürlüğe giren Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair 5335 sayılı Kanun'un 30. maddesidir.

Anılan maddede;“Cumhurbaşkanı tarafından atananlar, Bakanlar Kurulu kararı veya müşterek kararnameyle atanan veya görevlendirilenler, Türkiye Büyük Millet Meclisince yapılan seçimler sonucunda görev verilenler ile yükseköğretim kurumlarının öğretim üyeliklerine yapılacak atamalar hariç olmak üzere, herhangi bir sosyal güvenlik kurumundan emeklilik veya yaşlılık aylığı alanlar, genel bütçeye dahil dairelerin, katma bütçeli idarelerin, döner sermayelerin, kefalet sandıklarının, sosyal güvenlik kurumlarının ve bütçeden yardım alan kuruluşların kadrolarına açıktan atanamazlar.

Diğer kanunların bu fıkraya aykırı hükümleri uygulanmaz.

Herhangi bir sosyal güvenlik kurumundan emeklilik veya yaşlılık aylığı alanlar bu aylıkları kesilmeksizin; genel bütçeye dahil daireler, katma bütçeli idareler, döner sermayeler, fonlar, belediyeler, il özel idareleri, belediyeler ve il özel idareleri tarafından kurulan birlik ve işletmeler, sosyal güvenlik kurumları, bütçeden yardım alan kuruluşlar ile özel kanunla kurulmuş diğer kamu kurum, kurul, üst kurul ve kuruluşları, kamu iktisadi teşebbüsleri ve bunların bağlı ortaklıkları ile müessese ve işletmelerinde ve sermayesinin %50'sinden fazlası kamuya ait olan diğer ortaklıklarda herhangi bir kadro, pozisyon veya görevde çalıştırılamaz ve görev yapamazlar.

Diğer kanunların emeklilik veya yaşlılık aylığı almakta iken emeklilik veya yaşlılık aylıkları ve/veya diğer tazminatları kesilmeksizin atanmaya, çalıştırılmaya veya görevlendirilmeye izin veren hükümleri ile 5434 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Emekli Sandığı Kanununun ek 11 inci maddesine göre 1.1.2005 tarihinden önce alınmış Bakanlar Kurulu kararları uygulanmaz” hükmü getirilmiştir.

01.10.2008 tarihi itibariyle yürürlükten kalkan 506 sayılı Yasanın 121/2. maddesinde yanlış ve yersiz ödendiği anlaşılan her türlü gelir, aylık ve sigorta yardımlarının 84. Maddenin son fıkrası saklı kalmak kaydıyla ilgililerin sonraki her çeşit istihkaklarından kesilmek suretiyle geri alınacağı, Kurumun genel hükümlere göre takip hakkının saklı olduğu bildirilmiştir.

5510 sayılı Yasa'nın 96 maddesinde “Kurumca işverenlere, sigortalılara, isteğe bağlı sigortalılara gelir veya aylık almakta olanlara ve bunların hak sahiplerine, genel sağlık sigortalılarına ve bunların bakmakla yükümlü olduğu kişilere, fazla veya yersiz olarak yapıldığı tespit edilen bu Kanun kapsamındaki her türlü ödemelerin,

a) Kasıtlı veya kusurlu davranışlarından doğmuşsa, hatalı işlemin tespit tarihinden geriye doğru en fazla on yıllık sürede yapılan ödemeler, bu ödemelerin yapıldığı tarihlerden,

b) Kurumun hatalı işlemlerinden kaynaklanmışsa, hatalı işlemin tespit tarihinden geriye doğru en fazla beş yıllık sürede yapılan ödemeler toplamı, ilgiliye tebliğ edildiği tarihten itibaren üç ay içinde yapılacak ödemelerde faizsiz, üç aylık sürenin dolduğu tarihten sonra yapılacak ödemelerde ise bu süre sonundan,itibaren hesaplanacak olan kanuni faizi ile birlikte, ilgililerin Kurumdan alacağı varsa bu alacaklarından mahsup edilir, alacakları yoksa genel hükümlere göre geri alınır.”hükmü yer almaktadır.

Yukarıda bahsedilen yasa maddeleri uyarınca mahkemece davacıya 01.01.2005-24.01.2010 tarihleri arasında usulsüz olarak Kurumca ödenen 35.006,71 TL yaşlılık aylığının davacıdan geri alınması yönündeki hükmün doğru olmasına rağmen 5510 sayılı Yasa'nın 96/a maddesinde yazılı şekilde hatalı işlemin tesbit tarihinden geriye doğru 10 yıllık sürede yapılan ödemelerin bu ödemelerin yapıldığı tarihlerden itibaren hesaplanacak kanuni faizi ile birlikte iadesinin istenebileceği hususu da nazara alınarak davacının 8.803,83TL işlemiş faizden de sorumlu olduğuna karar vermek gerekirken, delillerin hatalı değerlendirilmesi sonucu yazılı şekilde karar verilmiş olması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

O halde, davalı Kurumun bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.