Yargıtay 21. Hukuk Dairesi E.2011/5968 K.2013/70

Davacı, davalılardan işverene ait işyerinde 18/03/2005-02/04/2009 tarihleri arasında geçen çalışmalarının tespitine karar verilmesini istemiştir. Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin reddine karar vermiştir. Hükmün davacı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

KARAR

Dava, davacının, davalı iş yerinde 18.3.2005- 2.4.2009 tarihleri arasında hizmet aktine dayalı olarak ayda 30 gün üzerinden çalıştığının tespiti istemine ilişkindir.

Mahkemece, davacının dosyaya sunulan parttime çalışma sözleşmesinin varlığı ve imzalı ücret bordroları karşısında aksinin de davacı tarafından yazılı olarak kanıtlanması gerektiği ancak bu husus kanıtlanamadığından bahisle bu süreler yönünden tespiti gereken süre olmaması nedeniyle talebin reddine karar verilmiştir.

Dosyadaki kayıt ve belgelerden; davacının davalı işveren yanında dava konusu dönemde şehirlararası otobüs şoförü olarak çalıştığı, dosya arasına takografların sunulduğu, taraflar arasında yapılan kısmi zamanlı çalışma sözleşmesinin bulunduğu, bildimlerin bu sözleşmeye göre eksiksiz yapıldığı, davalı işyerinin kapsamda olup olmadığının mahkemece araştırılmadığı, davacının işe giriş bildirgesinin 18.3.2005 tarihinde kuruma bildirildiği, her ay 15 gün üzerinde bildirim yaplıdığı, davacının imzasını taşıyan ücret bordrolarında 15 gün üzerinden ödeme yapıldığı, mahkemece tanık dinlenmeden sözleşme esas alınarak karar verildiği anlaşılmaktadır.

Hizmet tesbitine yönelik davaların kamu düzenini ilgilendirdiği ve bu nedenle özel bir duyarlılıkla yürütülmesi gerektiği Yargıtay’ın ve Dairemizin içtihatları gereğidir.

Çalışma olgusu her türlü delille ispatlanabilirse de, çalışmanın konusu, sürekliliği, başlangıç ve bitiş tarihleri konusunda tanıklarını sözleri değerlendirilirken bunların inandırıcılığı üzerinde durulmalı, verdikleri bilgilere nasıl vakıf oldukları işverenle, işçiyle ve işyeriyle ilişkileri dikkate alınmalı, işin ve işyerinin niteliği ile bu beyanlar kontrol edilmeli, işyerinin bordrolarından yer alan çalışanları ile komşu ve yakın işyerlerinin kayıtlarıyla ya da araştırma ile belirlenmiş kimselerin beyanlarına başvurulmalı, tanık beyanlarının sağlığı denetlenmeli, çalışma olgusu hiçbir kuşku ve duraksamaya yer bırakmayacak şekilde açıkça belirlenmelidir.

Somut olayda, davacının şehirler arası otobüs şoförü olarak çalıştığı, dosyaya sınılan takografların üzerinde yazilan bilgilere göre.... arası yolcu otobüsü kullandığı, dosyada ücret ödemelerinin ve bildirimin taraflar arasında yapılan ve kuruma bildirilen kısmi süreli çalışma sözleşmesine göre 15 gün üzerinde yapıldığı, ancak yapılan işin niteliği gereği parttime (kısmi süreli ) çalışmanın işin mahiyetine ve hayatın olağan akışına aykırı olduğu, davacının tam zamanlı çalıştığı yönündeki savunmasının hiç dinlenmediği ve hiç bir delilin toplanmadığı,

re'sen araştırma ilkesinin geçerli olduğu bu tür davalarda her türlü delille çalışma husususunun ispatlanabileceği gözardı edilerek sözleşmenin aksini kanıtlayacak yazılı delil sunulmadığından bahisle davanın reddi yönünde hüküm kurulması usul ve yaşaya aykırıdır.

Yapılacak iş, davacının çalıştığı dönem itibariyle bildireceği delilleri toplamak işyerine ait dönem bordrolarını getirtmek ve bordroda ve Kuruma verilmiş dönem bordrolarında çalışmaları görülen tanıkların beyanlarına başvurmak, bordro tanıklarının beyanları ile yetinilmediği takdirde Kurumdan bilgi alınarak veya Emniyet ve muhtarlık yoluyla yaptırılacak araştırma sonucu iş yerine komşu veya yakın işyerlerinden belirlenen çalışanların ve işyeri sahiplerinin beyanlarına başvurmak ve takograflar üzerinde çalışma saatlerini belirlemek amacıyla bir trafik bilirkişisinden rapor almak da dahil tüm deliller birlikte değerlendirilerek davacının çalışmaları yönünden hiç bir kuşku ve duraksamaya yer bırakmayacak şekilde çalışma olgusu açıklığa kavuşturalarak sonucuna göre karar vermektir.

Mahkemece, bu maddi ve hukuki olgular göz önünde tutulmaksızın eksik inceleme ve araştırma ile yazılı şekilde hüküm kurulması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

O halde, davacının bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve karar bozulmalıdır.