Yargıtay 21. Hukuk Dairesi E.2011/6082 K.2012/24341

Davacı, 05/06/1990 tarihinde çalışmaya başladığının tespitine ve bu tarihin sigortalılık başlangıç tarihi olarak kabul edilmesine karar verilmesini istemiştir. Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kısmen kabulüne karar vermiştir. Hükmün davacı ile davalılardan Kurum vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.

KARAR

Dava, davacının davalıya ait işyerinde askerlik süresi dışında 5.6.1990-16.9.2002 tarihleri arasında geçen çalışmaların tespiti istemine ilişkindir. Mahkemece davanın kısmen kabulüne karar verilmiş ve bu karar süresinde davacı ve davalı Kurumca temyiz edilmiştir.

Dosyadaki kayıt ve belgelerden; davacının, davalı adına tescilli 731542 sicil numaralı dondurmacı işyerinden 1992/2. döneminde 15.4.1992 tarihinden itibaren 15 gün, 1993/3. döneminde 1.12.1993 tarihinden itibaren 30 gün, 1994/1. döneminde 120 gün, 1996/2. döneminde 1.6.1996 tarihinden itibaren 75 gün, 1996/3. döneminde 60 gün çalışmasının bildirildiği, 31.3.2005 tarihinden sonra yine başka bir işyerinden çalışmalarının bildirildiği,

davacının 31.1.1994-31.7.1995 tarihleri arasında askerlik görevini yaptığı, davacının 31.1.1994 tarihinden itibaren askerlik görevine başlamış olmasına rağmen aynı zamanda bu tarihte 1994/1. döneminde 120 gün çalışmasının bildirildiği, beyanı alınan bordro tanıklarından bazılarının davalı işverenin kardeşleri olduğu,

bunlarla birlikte diğer bir kısım bordro tanıklarının beyanlarında işyerinin dondurmacı olduğu için yalnızca yaz aylarenda çalışma olduğunu beyan ettikleri ancak işyerinin yakınında bulunan komşu işyerinin kayıtlı çalışanı olan tanık ...'ın ise kendisinin Moda'daki kebapçıda 1989-2005 yılları arasında çalıştığını, davacının da davalı işyerinde 1992 tarihinde işe başlayıp askerlik süresi hariç kesintisiz çalıştığını beyan ettiği, diğer davacı tanıklarından ...

Yazıcı'nın da beyanında kendisinin 1990-1997 yılları arasında davalı işyerinde çalıştığını, davacının 1992 yılında işe girdiğini ve çalıştığı süre boyunca davacının da kesintisiz çalıştığını beyan ettiği,

dolayısıyla tanık beyanları arasında çelişki oluştuğu, davacının davalıya karşı açtığı işçilik alacakları davasının yargılaması sonucu ... 1. ... Mahkemesi'nin 2004/831 Esas, 2006/693 Karar sayılı, 7.12.2006 tarihli ilamında davacının askerlik yaptığı süre haricinde 5.6.1990-16.9.2002 tarihleri arası kesintisiz çalıştığı kabul edilerek hesaplama yapıldığı, anlaşılmaktadır.

Somut olayda; tanık beyanlarının çelişkili olması, davacının çalışmasının başlangıcı ve sona erdiği tarihler açısından açık olmaması, çalışılan ... yerinin niteliğinin, özellikle davacı tarafından yapılan işin devamlılık arz eden bir ... olup olmadığı ile sezonluk niteliğinde olup olmadığının kuşku ve duraksamaya yer vermeyecek şekilde belirlenmemiş olması, bu husus açıklığa kavuşturulmadan çalışma sürelerinin saptanmış olması isabetli bulunmamaktadır.

Mahkemece yapılacak ...; davacının davalı işyerinden 1993/3. döneminde 1.12.1993 tarihinden itibaren 30 gün çalışmasının bildirilmiş olduğu da gözetilerek, işyerinin bulunduğu semt itibarı ile ... yerinde satışı yapılan yiyeceklerin yaz-kış tüketilen yiyeceklerden olup olmadığı, dondurma satışının olmadığı veya azaldığı kış aylarında ... yerinin açık olup başka yiyeceklerin satılıp satılmadığı,

aynı işyeri hakkında başka şahıslarca aynı dönemlerde çalışma iddiasıyla hizmet tespiti davalarının açılmış olduğuda dikkate alınarak işyerinin nitelik, kapsam ve kapasitesine göre işin yürütülmesi için gerekli olan sigortalı sayısının ne kadar olacağı, işin süreklilik arz edip etmediğini, sezonluk nitelikte ise davacının tespitini istediği dönemdeki çalışmasının davacının yaşı da dikkate alınarak sezonluk mu yoksa çalıştığı bölüm itibarı ile tüm senelik mi olduğu,

... mevsimlik ise sezonun başlama ve sona erme tarihlerinin, gerektiğinde mahkemece keşif yapılarak ve ihtilaflı dönemin tamamında çalışması bulunan bordro tanıkları dinlenerek bunların ifadeleri ile yetinilmemesi halinde Belediye ve zabıta aracılığıyla, aynı işi yapan komşu ... yerlerinin işveren ve çalışanları tespit edilip ifadelerine başvurularak tanık beyanları arasında çelişkiler giderilerek, davanın nitelikçe kamu düzenini ilgilendirdiği nazara alınıp araştırma genişletilerek tüm deliller birlikte değerlendirilip sonucuna göre karar vermekten ibarettir.

Mahkemece bu maddi ve hukuki olgulara aykırı biçimde, eksik inceleme ve araştırma ile yazılı şekilde karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir. O halde, davacının ve davalı Kurumun bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.