Yargıtay 21. Hukuk Dairesi E.2011/6761 K.2013/3260

Davacı, davalı Kurum tarafından ödenmeyen tedavi giderinin ödeme tarihinden itibaren kur üzerinden TL karşılığının faiziyle tahsiline karar verilmesini istemiştir. Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kabulüne karar vermiştir. Hükmün davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi

KARAR

Dava, ... Üniversitesi Hastanesinin 26.04.2007 gün 627291 sayılı Saglık Kurulu Raporuyla "portatif merdiven çıkma cihazı" kullanması gerektiği yönünde görüş bildirilen davacının, bu cihazları satın almak için ödediği 6.680,00 TL nin yasal faiziyle ödenmesi talebine ilişkindir.

Mahkemece davanın kabulü ile, 6.800 Euro'nun fiili ödeme tarihindeki kur üzerinden TL karşılığının dava tarihinden itibaren yasal faiziyle davalıdan alınarak davacıya verilmesine, davacıdan kesilecek katkı payının yapılacak ödemeden kesilmesine, karar verilmiştir.

Davanın, yasal dayanağını oluşturan 1479 sayılı Yasa'nın Ek 13.maddesi gereğince,Sağlık sigortası yardımları, hastalık ve iş kazası hallerini kapsar.Sağlık Yardımları, hastanın:

a)Hekime muayene ettirilmesi, hekimin göstereceği lüzum üzerine teşhis için gereken klinik ve laboratuar tetkiklerinin yaptırılması ve tedavisinin sağlanması,

b)Teşhis ve tedavi için gerekirse sağlık müesseselerine yatırılması,

c)Tedavi süresince gerekli ilaç ve iyileştirme vasıtalarının sağlanması hallerini kapsayacağı, bu kanunun Ek 11. maddesinde zorunlu sigortalı olanlar ile eş ve bakmakla yükümlü oldukları çocukları, ana ve babalarının belirtilen sağlık yardımlarından yararlanacakları, aynı Kanunun ek madde 13/son fıkrasında ise, ayakta yapılan tedavilerde poliklinik muayene ücretinin ve verilen ilaç bedellerinin %20’si sigortalı ve hak sahipleri, %10’nu aylık alanlar ve hak sahipleri tarafından karşılanacağı, iş kazası ve meslek hastalığı sonucu verilecek olanlar hariç, protez araç ve gereç bedellerinin %20’si sigortalı ve hak sahipleri,

%10 ise aylık alanlar ve hak sahipleri tarafından karşılanacağı, ancak katkı payı tutarı sigortalılarda birinci gelir basamağının bir buçuk katını, aylık alanlarda ise birinci gelir basamağının %65’ini geçemeyeceği bildirilmiştir.

Yargılama sırasında yürürlüğe giren 5510 sayılı Sosyal Sigortalar Ve Genel Sağlık Sigortası Kanununun 63. maddesinde de yapılan açıklamalar doğrultusunda düzenleme bulunmaktadır. Buna göre; iş kazası ile meslek hastalığı, hastalık ve analık sonucu tıbben gerekli görülen sağlık hizmetlerinin karşılanması, temini amacıyla Kurumca finansmanı sağlanacak sağlık hizmetleri içinde (f) bendinde ortez ve proteze yer verilirken, temini için sadece; “sağlanacak sağlık hizmetleriyle ilgili teşhis ve tedaviler için gerekli olabilme” ifadesi kullanılmıştır.

Elektrikli Merdiven Çıkma Cihazı her türlü tekerlekli sandalyede oturan kişinin sandalyesinden kalkma veya kaldırıma gereksimi doğmaksızın, merdivenlerden indirilip çıkarılmasına yardımcı olan bir cihazdır.

TC Anayasası'nın 90. maddesi uyarınca usulüne göre yürürlüğe girmekle esas alınması gereken Sosyal Güvenliğin Asgari Normları Hakkında 102 nolu ILO Sözleşmesinin 10/3. maddesinde; yapılacak yardımların, korunan kimsenin sağlığını korumaya, çalışma gücünü iadeye ve şahsi ihtiyaçlarını karşılayabilme kabiliyetini artırmaya matuf olduğu açıklanmıştır.

Görüldüğü üzere konuya ilişkin yasal mevzuat, sigortalı veya hak sahibi için Kurumca bedelinin karşılanması gereken cihazın, sigortalı veya hak sahibi yönünden "iyileştirme" unsuruna katkısının bulunmasını aramaktır.

Anılan yasal düzenlemeler kapsamında veya hak sahibine cihaz temini yönünden; aranacak temel unsur; "iyileşmesine yardımcı olması" olduğuna göre, bu kavramdan ne kastedildiğinin ortaya konulması gerekir.

Aynı düzenlemeler uyarınca; iyileşmeye yardımcı olma kavramının, sağlığı koruma, çalışma gücünü yeniden kazandırma ve kendi ihtiyaçlarını görme kabiliyetini artırma olarak kabulü zorunludur.Aksi düşünce ile iyileşme kavramına ilk günkü sağlığına kavuşma anlamının verilmesi halinde ortez ve protez kullanımının ilk günkü sağlığa kavuşturması söz konusu olmadığından sağlık yardımı kapsamı içinde değerlendirilmesinin mümkün olamayacağı da açıktır.

Hukuk Genel Kurulu'nun konuya ilişkin 04.03.2009 gün ve 2009/10-34 E., 2009/104 K. Sayılı kararında da belirtildiği gibi sigortalı veya hak sahibinin cihaza hak kazanması için aranan "iyileştirme" unsurunun, diğer bir ifade ile sağlığı koruma; çalışma gücünü yeniden kazandırma ve kendi ihtiyaçlarını görme kabiliyetini artırma hususlarının, cihazı kullanacak kişi yönünden, üniversite veya eğitim araştırma hastanelerinin fiziksel tıp ve rehabilitasyon kiliniklerinde yatırılarak yapılacak uygulama ve eğitim sonrasında nöroloji, ortopedi ve fiziksel tıp ve rehabilitasyon uzmanlarının da içinde yer aldığı sağlık kurulu raporu ile tespiti ve cihazın gerekliliğinin bu yolla tespiti aranmaktadır.

Dava konusu cihaz hastanın, yardımcısı veya bakıcı tarafından ulaşımının sağlanması sırasında ve sadece merdiven çıkılan bölgede kullanım özelliğine sahip olup, kullanım şekli itibariyle hastanın kendisi tarafından kullanımı mümkün olmadığından kendi ihtiyaçlarını görme kabiiyetinde bir artış sağlamayacağı, ulaşıma katkısı dışında doğrudan hastalık yönünden iyileştirici bir etkisinin bulunmadığı, hasta dışında bir kullanıcı gerektiğinden hastanın çalışma gücüne bir katkı da sağlamayacağı açıktır.

Öte yandan T.C. Anayasasının 65. maddesi uyarınca; Devlet, sosyal ve ekonomik alanlarda Anayasa ile belirlenen görevlerini, bu görevlerin amaçlarına uygun önceliklerini gözeterek mali kaynaklarının yeterliliği ölçüsünde yerine getirme yükümü altında olup; sosyal güvenliğe ilişkin ve yukarıda açıklanan yasal mevzuat, sigortalı veya hak sahibi olmayan, bunların yardımcısı, refakatçisi veya bakıcısı konumunda olanların kullanımı için tasarlanmış cihaz bedellerinin karşılanması veya bu kişilere sağlık yardımı yapılması gereğine ilişkin hiçbir hüküm de içermemektedir.

Yukarıda açıklanan ilkelerin ışığında dava konusu merdiven çıkma cihazı bedelinin, Kurumca karşılanmasına imkan bulunmamaktadır.

Elektrikli Merdiven Çıkma Cihazının bedelinin davalıdan tahsiline ilişkin talebin reddine karar verilmesi gerekirken bu cihaza ilişkin istemin kabul edilmiş olması isabetsiz olmuştur.

Mahkemece bu maddi ve hukuki olgular gözetilmeksizin yazılı şekilde karar verilmiş olması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

O halde davalının bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.