Yargıtay 21. Hukuk Dairesi E.2011/678 K.2011/8465

Davacı vekili, müvekkilinin iş sözleşmesinin işverence feshedildiğini, feshin haklı veya geçerli nedene dayanmadığını ileri sürerek davacının iş sözleşmesinin feshinin geçersizliğine ve işe iadesine, davacının başvurusuna rağmen davalı işverence süresi içinde işe başlatılmaması halinde yasal haklarının belirlenmesine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı vekili, 2008 yılı sonundan itibaren .. A.Ş.ile yaşanan birleşme işlemleri nedeniyle yeniden yapılanma faaliyetlerinin başladığını, bu birleşme nedeniyle kadro fazlalığı oluştuğunu, bir görevde iki kişinin çalıştırılması mümkün olmadığı için fazla kadronun tenkisatı yoluna gidildiğini savunarak davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Mahkemece şirket sözleşmesi feshedilen işçilerin seçiminde genel ve objektif olarak uygulandığını kanıtlamadığı, birleşme sonucu iş gücü fazlalığını da kanıtlamadığı, işçilere eşit davranma ilkesine ve iş akdinin feshinin son çare olması ilkesine uyulmadığı gerekçesiyle dava kabul edilmiştir.

Hüküm davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Taraflar arasında iş sözleşmesinin feshinin geçerli nedene dayanıp dayanmadığı uyuşmazlık konusu olup, normatif dayanak 4857 sayılı İş Kanunu’nun 18 ve devamı maddeleridir.

4857 sayılı İş Kanunu’nun 18.maddesine göre otuz veya daha fazla işçi çalıştıran işyerlerinde en az altı aylık kıdemi olan işçinin belirsiz süreli iş sözleşmesini fesheden işveren, işçinin yeterliliğinden veya davranışlarından ya da işletmenin, işyerinin veya işin gereklerinden kaynaklanan geçerli bir sebebe dayanmak zorundadır.

İşletmenin, işyerinin veya işin gereklerinden kaynaklanan sebepler; sürüm ve satış olanaklarının azalması, talep ve sipariş azalması, enerji sıkıntısı, ülkede yaşanan ekonomik kriz, piyasada genel durgunluk, dış pazar kaybı, ham madde sıkıntısı gibi işin sürdürülmesini olanaksız hale getiren işyeri dışından kaynaklanan sebeplerle yeni çalışma yöntemlerinin uygulanması, işyerinin daraltılması, yeni teknolojinin uygulanması, işyerinin bazı bölümlerinin kapatılması ve bazı iş türlerinin kaldırılması gibi işyeri içi sebeplerdir.

İşletmenin, işyerinin ve işin gereklerinden kaynaklanan sebeplerle sözleşmeyi feshetmek isteyen işverenin fesihten önce fazla çalışmaları kaldırmak, işçinin rızası ile çalışma süresini kısaltmak ve bunun için mümkün olduğu ölçüde esnek çalışma şekillerini geliştirmek, işi zamana yaymak, işçileri başka işlerde çalıştırmak, işçiyi yeniden eğiterek

sorunu aşmak gibi varsa fesihten kaçınma olanaklarını kullanması, kısaca feshe son çare olarak bakması gerekir.

4857 sayılı İş Kanunu’nun 20.maddesinin ikinci fıkrasına göre feshin geçerli nedene dayandığını ispat yükümlülüğü işverene aittir. İşçi, feshin başka bir sebebe dayandığını iddia ettiği takdirde, bu iddiasını ispatla yükümlüdür.

Mahkemece yapılan inceleme ve araştırma hüküm kurmaya yeterli değildir.

Davalı işveren ....şirketiyle birleşme nedeniyle yeniden yapılanmaya dayandığına göre, şirketin satışına ilişkin sözleşme ve belgeler getirtilerek incelenmeli, işyerinde işin uzmanı üçlü bilirkişi kurulu marifetiyle keşif yapılmalı, davalı şirketle davalı şirketi satın aldığı savunulan ....şirketinin aynı yerde faaliyet gösterip göstermediği, ortak personel çalıştırılmasının söz konusu olup olmadığı, davalı işverenin savunduğu gibi anılan satış işlemi nedeniyle istihdam fazlalığı ortaya çıkıp çıkmadığı ve fesihten sonra benzer nitelikte yeni işçi alınıp alınmadığı araştırılmalı, ortaya çıkacak sonuca göre bir karar verilmelidir. Hal böyleyken eksik incelemeyle yazılı şekilde karar verilmesi hatalı olup bozmayı gerektirmiştir.