Yargıtay 21. Hukuk Dairesi E.2011/7460 K.2012/3887

Davacı, 05/02/2009 tarihinden itibaren yaşlılık aylığı almaya hak kazandığının tespitine karar verilmesini istemiştir. Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kısmen kabulüne karar vermiştir. Hükmün taraf vekillerince temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

KARAR

1-Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle kanuni gerektirici nedenlere göre davacının tüm, davalının aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazlarının reddine,

2-Dava, davacının 01.07.1985 tarihinden itibaren ve Kurumca sigortalılığının iptal edildiği dönemde Esnaf ... sigortalısı olduğunun ve 04.02.2009 tarihli tahsis talebini takip eden aybaşından itibaren yaşlılık aylığı almaya hak kazandığının istemine ilişkindir.

Mahkemece istemin kısmen kabulü ile, davacının 30.09.2004-05.10.2004 ve 19.06.2005-05.02.2009 tarihleri arasında Esnaf ... sigortalısı olduğunun tespitine, fazla talebinin reddine, 05.02.2009 tarihli tahsis talebine göre yaşlılık aylığına hak kazanamadığından aylık talebinin de reddine karar verilmiştir.

Uyuşmazlık davacının 28.09.2004-05.02.2009 tarihleri arasında Esnaf ... sigortalısı olup olmadığı ve 05.02.2009 tarihi itibariyle yaşlılık aylığına hak kazanıp kazanmadığı noktasında toplanmaktadır.

1.4.1972 tarihinde yürürlüğe giren 1479 sayılı Yasa'nın 24. maddesinde zorunlu ... sigortalılığı için esnaf sicili veya kanunla kurulu meslek kuruluşu kaydı aranırken 20.4.1982 tarihinde yürürlüğe giren 2654 sayılı Yasa ile 1479 sayılı Yasa'nın 24. maddesi değiştirilerek zorunlu ... sigortalılığı için gelir vergisi mükellefi olması şartı getirilmiş ancak gelir vergisinden muaf olanlar için meslek kuruluşuna kayıtlı olma yeterli görülmüş, 22.3.1985 tarihinde yürürlüğe giren 3165 sayılı Yasa ile 24. madde değiştirilerek zorunlu ... sigortalılığı için vergi kaydı veya esnaf sicil kaydı veya oda kaydının bulunması yeterli görülmüş,

2.8.2003 tarihinde yürürlüğe giren 4956 sayılı Yasa ile 24. madde değiştirilerek zorunlu ... sigortalılığı için gelir vergisi mükellefi olma şartı getirilmiş ancak gelir vergisinden muaf olanlar için esnaf sicil kaydı ve oda kaydının bir arada bulunması yeterli görülmüştür.

Öte yandan, 1479 sayılı Yasa'nın 25. maddesinin g) bendine göre, gelir vergisinden muaf olan, ancak Esnaf ve Sanatkarlar Sicili ile birlikte kanunla kurulu meslek kuruluşlarındaki kayıtlara istinaden ... sigortalısı olanlardan bu sigortalılıklarının devamı sırasında, hizmet akdi ile çalışanların çalışmaya başladığı tarihten bir gün önce, sigortalılıkları sona erer.

Somut olayda, 01.07.1985 tarihinden itibaren Esnaf ... sigortalısı olan ve uyuşmazlık konusu dönemde vergi kaydı bulunmayan davacının 29.09.2004 tarihinde başlayan 506 sayılı Yasa'ya tabi sigortalılığı nedeniyle Kurum tarafından Esnaf ... sigortalılığının 28.09.2004 tarihi itibariyle terkin edildiği, davacının 05.10.2004-18.06.2005 tarihleri arasında ve 17.09.2009 tarihinden itibaren yurtdışında olduğu anlaşılmaktadır.

Hal böyle olunca, 1479 sayılı Yasa m 25/g uyarınca davacının sigortalılığının 28.09.2004 tarihi itibariyle sona erdirilmesine yönelik Kurum işlemi yerinde olup davacı 05.10.2004-18.06.2005 tarihleri arasında da yurtdışında olduğu için kendi nam ve hesabına bağımsız çalışmasından söz edilemeyeceğinden istemin tümüyle reddine karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

O halde, davalının bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve karar bozulmalıdır.