Yargıtay 21. Hukuk Dairesi E.2012/1019 K.2013/6348

Davacı, 01/01/2008 tarihinden itibaren 506 sayılı Yasaya tabi olduğunun ve 01/01/2008 tarihinden itibaren 2926 sayılı Yasaya tabi olmadığının tespitine karar verilmesini istemiştir. Mahkeme, ilamında belirtildiği şekilde, isteğin reddine karar vermiştir. Hükmün, davacı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.

KARAR

1-Dosyadaki yazılara, toplanan delillere, hükmün dayandığı gerektirici nedenlere göre davacının sair temyiz itirazlarının reddi gerekir. 2-Dava, davacının 01.01.2008 tarihinden itibaren 2926 Sayılı Yasa kapsamındaki Tarım Bağ-Kur sigortalılığının iptali ile bu dönemdeki SSK kapsamındaki sigortalılığının geçerli olduğunun tesbiti istemine ilişkindir. Mahkemece istemin reddine karar verilmiştir.

Dosyaki kayıt ve belgelerden; davacının 24.03.2006 tarihinde açtığı dava neticesi düzeltilerek onama ile kesinleşen mahkeme ilamı ile 01.06.1997-31.12.1997, 01.01.1999-31.12.1999, 04.03.2002-24.03.2006 tarihleri arasında tarım Bağ-Kur sigortalı olduğunun tespitine karar verildiği, mahkeme ilamına istinaden 11.12.2007 tarihli Kurum işlemi ile geriye dönük olarak tarım Bağ-Kur kayıt ve tescilinin yapıldığı, davacının 20.12.2007-30.11.2008 ve 13.03.2009-30.06.2011 tarihleri arasında SSK kapsamında çalışmasının bulunduğu, davacının 30.11.2008 tarihinde 506 sayılı Yasa kapsamında zorunlu sigortalılığının sona erdiği,

13.03.2012 tarihinde tekrar aynı iş yerinde 506 sayılı Yasa kapsamında zorunlu sigortalı olarak çalışmaya başladığı ve Kurum tarafından 01.12.2008 tarihinde tarım Bağ-Kur sigortalı olarak tescili yapılarak tekrar tarım Bağ-Kur sigortalılığının başlatıldığı 31.03.2011 tarihinde sona erdirildiği, dolayısıyla SSK kapsamında sigortalılık ile tarım bağ-kur sigortalılığının çakıştığı, Kurumca davacının 1983/2. dönem ile 1984/2. dönem arasındaki 216 gün SSK kapsamındaki sigortalılığı haricinde diğer sigortalılık sürelerinin iptal edildiği anlaşılmaktadır.

2926 sayılı Yasa'nın 6/b maddesi hükmüne göre, “diğer sosyal güvenlik kuruluşları kapsamına tabi bir işte çalışanların, çalışmaya başladıkları tarihten itibaren sigortalılıkları sona ereceği, 01.10.2008 tarihinde yürürlüğe giren 5510 sayılı Yasa'nın 4/b-4 maddesi ile "tarımsal faaliyette bulunanların bu kanunun kısa ve uzun vadeli sigorta kolları uygulaması bakımından sigortalı sayılacağını", 5510 sayılı Yasa'nın 6/i maddesi "Kamu idareleri hariç olmak üzere, tarım işlerinde veya orman işlerinde hizmet akdiyle süreksiz işlerde çalışanlar

ile tarımda kendi adına ve hesabına bağımsız çalışanlardan; tarımsal faaliyette bulunan ve yıllık tarımsal faaliyet gelirlerinden, bu faaliyete ilişkin masraflar düşüldükten sonra kalan tutarın aylık ortalamasının, bu Kanunda tanımlanan prime esas günlük kazanç alt sınırının otuz katından az olduğunu belgeleyenlerin bu kanunun kısa ve uzun madeli sigorta kolları uygulaması bakımından sigortalı sayılmayacağını”,

5510 sayılı Yasanın 8/3 maddesi " tarımsal faaliyeti bulunanların kanunla kurulu meslek kuruuluşlarına kayıt tarihinden itibaren ilgili Kurum ve Kuruluş ve birliklerin sigortalı işe giriş bildirgesi düzenleyerek en geç bir ay içinde Kuruma vermekle yükümlü olduklarını ayrıca tarımla uğraşanların kendilerinin de bildirim yapabileceklerinin belirtildiği" 5510 Sayılı Yasanın 9/b-5 maddesi "Kısa ve uzun vadeli sigorta kolları bakımından tarımda kendi adına ve hesabına bağımsız çalışanlar için,

tarımsal faaliyetlerinin sona erdiği veya 6 ncı maddenin birinci fıkrasının (ı) bendi kapsamına girdiği tarihten itibaren sigortalılığının sona ereceği" ve 5510 Sayılı Yasanın sigortalılık hallerinin birleşmeli başlıklı 53/1 maddesinde ise "Sigortalının, 4. maddenin birinci fıkrasının (a), (b) ve (c) bentlerinde yer alan sigortalılık hallerinden birden fazlasına aynı anda tabi olmasını gerektirecek şekilde çalışması halinde, öncelikle aynı maddenin birici fıkrasının (c) benedi kapsamında, (c) bendi kapsamında çalışması yoksa ilk önce başlayan sigortalılık ilişkisi esas alınarak sigortalı sayılacağı" belirtilmiştir.

3.2.2011 tarihli 6111 Sayılı Yasanın 33. maddesi ile değiştirilen ve 01.03.2011 tarihinde yürürlüğe giren 5510 Sayılı Yasanın sigortalılık hallerinin birleşmesi başlıklı 53/1. maddesinde ise "Sigortalının, 4. maddenin birinci fıkrasının (a), (b) ve (c) bentlerinde yer alan sigortalılık hallerinden birden fazlasına aynı anda tabi olmasını gerektirecek şekilde çakışması halinde, öncelikle aynı maddenin birinci fıkrasının (c) bendi kapsamında, (a) ve (b) bentlerinde yer alan sigortalılık statülerine tabi olacak şekilde Kanun kapsamına girmesi halinde ise aynı maddenin birinci fıkrasının (a) bendi kapsamında sigortalı sayılacağı" belirtilmiştir.

Somut olayda, 01.10.2008 tarihinden önce yürürlükte bulunan 2926 sayılı Yasanın 6/b maddesi ile "diğer sosyal güvenlik kuruluşları kapsamına tabi bir işte çalışanların, çalışmaya başladıkları tarihten itibaren sigortalılıkları sona ereceği" düzenlemesi ile tarım bağ-kur sigortalılığı ile 506 Sayılı Yasa kapsamında zorunlu sigortalı çalışmaların çakışması halinde 506 sayılı yasa kapsamında çalışmalara üstünlük tanınacağı açıkca düzenlendiğinden davacının 01.01.2008-30.11.2008 tarihleri arasındaki 506 sayılı Yasa'ya tabi sigortalı çalışmasının geçerlidir.

1.10.2008 tarihinde yürürlüğe giren 5510 Sayılı Yasanın 53/1 maddesinde ise tarım sigortalılıkla bir veya birden fazla işverene bağlı çalışmaların çakışması halinde önceden başlayan sigortalılığın geçerli olacağı düzenlendiğinden 13.03.2009-01.03.2011 tarihleri arası dönem yönünden davacının ilk önce (1.12.2008 tarihinde) başlayıp halen devam eden sigortalılığının 5510 Sayılı Kanun'un 4. Maddesinin (b) bendi kapsamında sigortalılık olduğundan bu dönemdeki 5510 Sayılı Kanun'un 4. Maddesinin (a) bendi kapsamında sigortalı çalışmasının iptaline ilişkin kurum işlemi yerindedir.

03.02.2011 tarihli 6111 Sayılı Yasanın 33. maddesi ile 01.03.2011 tarihinde yürürlüğe giren 5510 sayılı Yasanın 53. maddesinde yapılan değişikliğine göre de davacının 01.03.2011 tarihinden sonraki 4. maddenin birinci fıkrasının (a) bendi (SSK) kapsamındaki sigortalılığı geçerlidir. O halde mahkemece davacının isteminin tümüyle reddine karar verilmesi hatalı olmuştur.

Yapılacak iş, davacının 1.1.2008-30.11.2008 tarihleri arasında ve 1.3.2011-31.3.2011 tarihleri arasındaki 5510 Sayılı Kanun'un 4. Maddesinin (a) bendi kapsamında sigortalı olduğunun tespitine karar vermek, 13.03.2009-01.03.2011 tarihleri arası dönem yönünden ise davacının ilk önce (1.12.2008 tarihinde) başlayıp halen devam eden sigortalılığının 5510 Sayılı Kanun'un 4. Maddesinin (b) bendi kapsamında sigortalılık olduğundan Kurum işlemine geçerlilik tanıyarak, bu dönem yönünden davanın reddine karar vermekten ibarettir.

Mahkemece bu maddi ve hukuki olgular gözetilmeksizin yazılı şekilde hatalı değerlendirme sonucu hüküm kurulmuş olması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

O halde, davacının bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.