Yargıtay 21. Hukuk Dairesi E.2012/10215 K.2013/20688

Davacı, davalılardan işverenlere ait işyerinde geçen çalışmalarının tespitine karar verilmesini istemiştir. Mahkeme, ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kısmen kabulüne karar vermiştir. Hükmün, davalılar vekilleri tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.

KARAR

Dava, davacının 11/03/1991-31/12/2006 tarihleri arasında davalı işverene ait iş yerinde geçen ve Kuruma bildirilmeyen sigortalı çalışmalarının tespiti istemine ilişkindir.

Mahkemece, davanın kısmen kabulü ile kısmen reddine, davacının ... sicil sayılı ... İplik San. Tic. A.Ş'ye ait işyerinde 01/11/1991-31/01/2003 tarihleri arasında kuruma bildirilen günler dışında 556 gün daha, ... Plastik A.Ş işyerinde 01/02/2003-23/03/2004 tarihleri arasında kuruma bildirilen günler dışında 126 gün daha, ... Kimya San. Ve Tic. Limited Şirketi işyerinde 23/03/2004-31/12/2006 tarihleri arasında kuruma bildirilen günler dışında 453 gün daha hizmet akdine dayalı, eylemli günün asgari ücretine göre çalıştığının tespitine, fazlaya dair talebin reddine karar verilmiş ise de bu sonuca eksik araştırma ve inceleme ile gidilmiştir.

Davanın yasal dayanağını oluşturan 506 sayılı Yasa'nın 79/10. ve 5510 sayılı Yasa'nın 86/9. maddeleri bu tip hizmet tespiti davaları için özel bir ispat yöntemi öngörmemiş ise de, davanın niteliği kamu düzenini ilgilendirdiği ve bu nedenle özel bir duyarlılık ve özenle yürütülmesi gerektiği Yargıtay'ın ve giderek Dairemizin yerleşmiş içtihadı gereğidir.

Dosyadaki kayıt ve belgelerden; davacının 01/11/1991-22/01/2007 tarihleri arasında ... sicil numaralı işyerinden bildiriminin yapıldığı, yapılan bildirimlerin eksik olduğu, sigorta müfettişinin 18/03/2005 tarihli raporuna göre işyerinin ilk olarak 01/03/1990 tarihinde ... Akrilik İplik Sanayi A.Ş. adına kanun kapsamına alındığı, şirketin 14/05/1997 tarihinden itibaren ... Akrilik İplik San ve Tic A.Ş. ünvanını aldığı, işyerinin, 01/02/2003 tarihinde ...

Plastik A.Ş.ye ve 23/03/2004 tarihinde ... Kimya San ve Tic A.Ş. ye devredildiği, Kuruma el değiştirme bildirgesinin verildiği, işyeri sicil numarasının değişmediği, devralan şirketlerin aynı sicil numarası ile faaliyetlerine devam ettiği, dava konusu döneme ait dönem bordrolarının bulunduğu, 2005 ve 2006 yılı ile 2007 Ocak ayı imzalı ücret bordrolarının sunulduğu, yapılan imza incelemesinde imzaların davacının eli

ürünü olmadığının bildirildiği, davalı ... ve ... Kimya vekili tarafından davacının 2004-2005-2006 yıllarında ücretsiz izinli sayılmasına yönelik izin pusulalarının fotokopilerinin sunulduğu, bu belgelerin imzalı olduğu, 21/05/2004 tarihli soruşturma raporunun sonuç kısmında davacının eksik günlerin ücretsiz izin kullandırmadan kaynaklandığının tespit edildiğinin, yapılacak işlem olmadığı sonucuna varıldığının bildirildiği, davacının 04/11/2000-09/11/2000 arası 6 gün, 16/06/2005-18/06/2005 arası 3 gün, 05/10/2006-12/10/2006 arası 8 gün raporlu olduğu anlaşılmaktadır.

Gerçekten, davacının, işyerindeki bir kısım çalışmaları ücretsiz izin pusulalarına dayanılarak Kuruma kısmi olarak bildirilmiş ve bildirime uygun olarak da primleri ödenmiştir. İmzalı izin pusulaları davacı çalışmalarının işyerinde otuz günün altında geçtiğinin karinesidir. Karinenin tersinin ise, eşdeğerdeki belgelerle kanıtlanması gerektiği söz götürmez. Başka bir anlatımla, yazılı belgelerin varlığı halinde tanık sözlerine itibar edilemez.

Dairemizin, giderek Yargıtay'ın oturmuş ve yerleşmiş görüşleri de bu doğrultudadır. Davalı işveren tarafından 2004-2005-2006 yıllarına ait imzalı ücretsiz izin pusulaları ibraz edilmiştir. Bu pusulaların hepsinin imzalı olduğu görülmüştür. Davalı tarafından imzalı izin pusulası ibraz edilen, ancak davacı tarafından aksi yazılı delil sunulamayan 2004-2005-2006 yıllarındaki bildirilmeyen süreler yönünden ret kararı vermek gerekmektedir.

Yapılacak iş; dava konusu yapılan çalışma döneminin tamamında, imzalı izin pusulası olan dönemlerde imzalı izin pusulasındaki süre kadar, imzalı izin pusulası olmayan veya olup da itiraz edilen imzaların davacıya ait olmadığı anlaşılan dönemler için ise dinlenen tanıkların hizmet cetvellerini getirtip bordro tanığı olup olmadıklarını belirleyip toplanan delillerin sonucuna göre karar vermek, bordro tanığı olmadıklarının anlaşılması halinde ise dönem bordrolarında ihtilaflı dönemin tamamında kayıtlı ve tarafsız tanıklar saptanarak bunların bilgilerine başvurmak,

bordolarda adı geçen kişilerin adreslerinin tespit edilememesi veya beyanları ile yetinilmediği takdirde, Sosyal Güvenlik Kurumu, zabıta, maliye, meslek odası aracılığı ve muhtarlık marifetiyle ...

Küçük Sanayi Sitesinde esnaflık yapan işyerlerini tespit edip bu işyerlerinin uyuşmazlık konusu dönemde çalıştığı tespit edilen kayıtlı çalışanları, yoksa işyeri sahipleri araştırılıp tespit edilerek çalışmanın niteliği ile gerçek bir çalışma olup olmadığı yönünde yöntemince beyanlarını almak, dava konusu edilen dönem içerisinde davalı işyeri ile ilgili düzenlenmiş müfettiş raporu bulunup bulunmadığını belirlemek,

davacının 01/02/2001-01/02/2006 tarihleri arasında 5 yıl süreyle bildiriminin yapılmadığının anlaşılmasına göre bu dönem yönünden araştırma yapmak ve gerçek çalışma olgusunu somut ve inandırıcı bilgilere dayalı şekilde kanıtladıktan sonra davacının çalışmasının sürekli çalışma olduğu anlaşılırsa sonucuna göre karar vermekten ibarettir.

Mahkemece, bu maddi ve hukuki olgular göz önünde tutulmaksızın eksik inceleme ve araştırma ile yazılı şekilde hüküm kurulması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir. O halde, davalıların bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.