Yargıtay 21. Hukuk Dairesi E.2012/10452 K.2012/15237

Davacı, 01/05/2004-12/12/2008 tarihleri arasında 2926 sayılı Yasa kapsamında Tarım ... sigortalılığının iptaliyle, bu tarihler arasında 2925 sayılı Yasa kapsamında Tarım sigortalısı olduğunun tespitine karar verilmesini istemiştir. Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kabulüne karar vermiştir. Hükmün davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

KARAR

Dava, davacının 01.01.2004-12.12.2008 tarihleri arasındaki tarım ... sigortalılığının iptali istemine ilişkindir. Mahkemece davacının 01.01.2004-12.12.2008 tarihleri arasındaki tarım ... sigortalılığının iptali ile bu tarihler arasında 2925 sayılı Yasaya tabi sigortalı olduğunun tespitine ilişkin verilen karar Dairemizin 2010/9431 E,2011/13093 K sayılı 13.12.2011 günlü ilamı ile bozulmuştur.

Dairemiz bozma ilamında davacının 22.04.1997 tarihli bildirge üzerine 01.05.1997 tarihi itibariyle 2926 sayılı Yasaya tabi sigortalı olarak tescil edildiği, 01.06.1994-12.12.2008 tarihleri arasında kooperatif kaydının bulunduğu, 05.09.1994 tarihinde sattığı ürün bedelinden prim kesintisi yapıldığı, davalı Kurumca prim kesintisi dikkate alınarak tescil tarihinin 01.11.1994 tarihine çekildiği ve 01.11.1994-12.12.2008 tarihleri arasında sigortalı sayıldığı, davacının 02.09.1997-12.11.2003 tarihleri arasında prim ödemelerinin ve 2009 yılı itibariyle 11.524.72 TL prim borcunun bulunduğu,

01.01.1994-31.12.1997 tarihleri arasında toplam 620 gün, 01.01.2004-31.12.2009 tarihleri arasında toplam 1080 gün, 2925 sayılı Yasaya tabi sigortalılığının söz konusu olduğu , davacının prim kesintileri, prim ödenekleri, kooperatif kaydı gözetildiğinde 01.01.2004-12.12.2008 tarihleri arasında 2926 sayılı Yasaya tabi sigortalılık şartlarını taşıdığı ve 2926 sayılı Yasaya tabi sigortalılığın zorunlu, 2925 sayılı Yasaya tabi sigortalılık isteğe bağlı sigortalılık olduğundan davacının bu dönemde 2926 sayılı Yasaya tabi sigortalı sayılması gerektiği;

Ancak davacının zirai gelirinin 2926 sayılı Yasanın 4/c, 5510 sayılı Yasanın 6/1-ı maddesi kapsamına girip girmediğinin mevcut zirai gayrimenkullerinin miktarı belirlenerek Ziraat Odaları Birliğinden görüş almak suretiyle belirlenerek anılan yasal düzenlemelere göre zirai geliri düşük ise şimdiki gibi karar verilmesi,

zirai gelirinin yüksek olması halinde ise davalı Kuruma müzekkere yazılarak davacının yaptığı prim ödemelerinin 01.11.1994 tarihinden itibaren hangi tarihe kadar olan prim borcunu karşıladığını sormak 30.04.2008 tarihine kadar 5 yıl veya daha fazla süreye ilişkin prim borcunun bulunduğunun anlaşılması halinde sigortalılığını o tarih itibariyle durdurup durdurulan tarihten 30.04.2008 tarihi arasındaki dönemdeki isteğe bağlı 2925 sayılı Yasaya tabi sigortalılığın geçerli olduğunun ve 01.05.2008-12.12.2008 tarihleri arasında 2926 sayılı Yasaya tabi,

12.12.2008-31.12.2009 tarihleri arasındaki dönemde isteğe bağlı sigortalı olduğunun tespitine karar verilmesi gerektiği belirtilmiştir. .

Mahkemece bozma ilamına uyulmasına rağmen bozma gerekleri yerine getirilmeksizin sadece Tapu sicil müdürlüğünden alınan ve davacının adına kayıtlı ziraat arazisinin bulunmadığı yönündeki yazı cevabı ile yetinilerek davanın kabulü ile davacının 1.1.2004-12.12.2008 tarihleri arasındaki zorunlu tarım ... sigortalılığının iptaline ve bu tarihler arasında 2925 sayılı Yasaya tabi sigortalı olduğunun tesbitine karar verilmiş ise de eksik araştırmaya dayalı olarak varılan sonuç doğru görülmemiştir.

Öncelikle 5458 sayılı Yasanın 15.maddesi ile getirilen muafiyet 22.2.2006 tarihi itibariyle geçerli olup davacının1.1.2004-22.2.2006 tarihleri arasındaki dönem yönünden muafiyetten yaralanması söz konusu olamayacağından bu dönemin reddi gerekir.

23.2.2006-12.12.2008 dönem yönünden ise davanın yasal dayanağını oluşturan (2926 sayılı Yasanın 4/c) ve 5510 sayılı Yasanın 6/ı maddesine göre, “yıllık tarımsal faaliyet gelirlerinden bu faaliyete ilişkin masraflar düşüldükten sonra kalan tutarın aylık ortalamasının, günlük prime esas kazanç alt sınırının otuz katından az olduğunu belgeleyenler” sigortalı sayılmazlar.

5510 sayılı Yasanın 9/b-5 maddesine göre, sigortalı olarak tescil edilenlerin sigortalılıkları, muafiyet kapsamına girdikleri tarihten itibaren sona erer.Öte yandan 5510 sayılı Yasanın geçici 16. maddesine göre Yasanın 6/ı maddesinde yer alan “otuz” ibaresi, bu maddenin yürürlüğe girdiği yıl için (onbeş) olarak uygulanır takip eden her yıl için yüzde bir artırılır. Bu durumda, 5510 sayılı Yasanın 6/ı maddesindeki oran, 2008 yılı için (onbeş), olarak uygulanacaktır.

Mahkemece yapılacak iş; Ziraat Odası ,İlçe Tarım Müdürlüğü ,Köy muhtar ve azalarının bilgilerine başvurarak, zabıta tahkikatı ile de araştırarak, davacının nizalı dönemde adına kayıtlı ziraat arazisi bulunmamasına rağmen zabıta araştırmasına göre babasından kalan tarlaları ekip biçtiği bildirildiği gözetilerek kiraladığı arazi bulunup bulunmadığını, hayvan varlığını, tarımsal alet ve edevatını belirlemek, bu deliller toplandıktan sonra ziraat mühendisi bilirkişi raporu ile yıllık net gelirlerini saptayarak muafiyet yönden sonuca gitmekten ibarettir.

Mahkemece bu maddi ve hukuki olgular gözetilmeksizin eksik araştırma ve inceleme ile sonuca gidilmesi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

O halde davalı Kurumun bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.