Yargıtay 21. Hukuk Dairesi E.2012/11724 K.2013/18301

Davacı, 01/01/1996-31/08/1996, 01/01/1997-31/08/1997, 01/01/1998-31/08/2005, 01/01/2006-31/08/2006,01/01/2007-31/08/2008,01/01/2009-31/08/2009, 01/01/2010-31/08/2010, 01/01/2011-12/12/2011 tarihleri arasında Tarım ... sigortalısı olduğunun tespitiyle, 01/01/2012 tarihinden itibaren yaşlılık aylığı almaya hak kazandığının tespitine karar verilmesini istemiştir. Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kabulüne karar vermiştir. Hükmün davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.

KARAR

Davacı; 2926 sayılı Yasa kapsamındaki sigortalılığının ve 01.01.2012 tarihinden itibaren yaşlılık aylığına hak kazandığının tespitini istemiştir. Mahkemece; davanın kabulü ile davacının 01.01.1996 – 31.08.1996, 01.01.1997 – 31.08.1997, 01.01.1998 – 31.08.2005, 01.01.2006 – 31.08.2006, 01.01.2007 – 31.08.2008, 01.01.2009 – 31.08.2009, 01.01.2010 – 31.08.2010 ve 01.01.2011 – 12.12.2011 tarihleri arasında Tarım ... sigortalısı olduğunun tespitine, 01.01.2012 tarihinden itibaren yaşlılık aylığı almaya hak kazandığının tespitine karar verilmiştir.

Dosyadaki kayıt ve belgelerden; davacının Ağustos 1995 – Eylül 1997 arası kesintisiz, Eylül 2002, Ekim 2005-2006-2008, Ekim 2009, Eylül 2010, Ekim 2011 tarihlerinde prim kesintisi bulunduğu, davalı Kurum tarafından 01.09.1995 – 31.12.1995, 01.09.1996 – 31.12.1996, 01.09.1997 – 31.12.1997, 01.09.2005 – 31.12.2005, 01.09.2006 – 31.12.2006, 01.09.2008 – 31.12.2008, 01.09.2009 – 31.12.2009 ve 01.09.2010 – 31.12.2010 tarihleri arasında 2926 sayılı Yasa kapsamında sigortalı olarak kabul edildiği, davacının 01.01.1996 tarihinde ziraat odasına kayıt edildiği,

ancak ziraat odası kayıtları üzerinde yapılan inceleme sonucu davalı Kurum kontrol memuru tarafından hazırlanan 28.10.2011 tarihli raporda; davacının 1997,2001,2010 yıllarına ilişkin makbuzlarının olduğunun, 1996, 1998, 1999 ve 2000 yıllarına ilişkin makbuzlarının bulunmadığının, ayrıca defterin noter onayının olmadığının, üye giriş tarihinin gün ve ay kısımlarının farklı kalemle sonradan yazılmış olduğunun ve yönetim kurulu kararı olmaması nedeni ile üyelik kaydının geçersiz olduğununun bildirildiği anlaşılmaktadır.

Davanın yasal dayanağını oluşturan 2926 Sayılı Yasa'da, 506 Sayılı Yasa'nın 79. maddesindeki gibi, geçmiş Tarım ... hizmetlerinin tespitine ilişkin bir düzenleme mevcut değildir. Anılan Yasa'nın 5. maddesinde, 7. maddede belirtilen süre içinde kayıt ve tescillerini yaptırmayan sigortalıların hak ve yükümlülüklerinin, kayıt ve tescil edildikleri tarihi takip eden aybaşından itibaren başlayacağı belirtilmiştir. Yasa'nın 10. maddesindeki kayıtlar Kurum tarafından yapılacak olan tescil işlemleri için uygulama alanı bulmaktadır.

Yargıtay'ın ve giderek Dairemiz'in yerleşmiş kararları; Kurum'un prim alacaklarını Bakanlar Kurulu kararı ile ürün bedellerinden tevkifat suretiyle tahsil etmesi halinde, ...’un prim ödenmesine rağmen, sigortalıyı re’sen kayıt ve tescil etmemesi, yasanın kendisine yüklediği re’sen tescil yükümlülüğüne aykırılık teşkil ettiğinden, prim tevkifatının yapıldığı tarihi izleyen aybaşından itibaren sigortalı olarak kabulü gerektiği yönündedir.

İlk prim kesintisini izleyen yıllarda prim kesintisi veya ürün tesliminin gerçekleştiğinin belirlendiği durumlarda, bu yıllar için de tespit kararı verilmesi gerekmektedir.

Tarım ... sigortalılığının temel koşulu 2926 sayılı Yasanın 2/1 ve 3/b maddelerinde belirtildiği gibi, tarımsal faaliyette bulunmaktır. Prim tevkifatına dayalı tespit davasında, salt ziraat odası ve kooperatif kaydı gibi belgelerin bulunması, davanın kabulü için yeterli değildir. Tarımsal faaliyetin sürdüğünün, faaliyete ilişkin olarak hangi tarımsal ürünlerin üretildiği, nereye satıldığı veya teslim edildiği gibi hususlar da somutlaştırılarak belirlenmelidir. Prim tevkifatı ve ürün tesliminin, bir-iki yıla kadar olan süre dışında süreklilik arzettiği hallerde de, tarımsal faaliyetin sürekli olduğu kabul edilebilir.

Somut olayda; davacının 01.01.1998 – 31.08.2002 tarihleri arasında prim kesintisi bulunmamasına rağmen bu dönem için de kabule karar verilerek, yaşlılık aylığı koşullarının da buna göre değerlendirilmesi isabetsiz olmuştur.

Yapılacak iş; 01.01.1998 – 31.08.2002 tarihleri arasında davacının prim kesintisi veya ürün teslimi bulunup bulunmadığını araştırarak, toplanan deliller ve yukarıda belirtilen ilkeler ışığında davacının 2926 sayılı Yasa kapsamında sigortalı olduğu süreleri belirlemek ve yaşlılık aylığı koşullarını da buna göre değerlendirmekten ibarettir.

Mahkemece bu maddi ve hukuki olgular nazara alınmaksızın eksik araştırma ve inceleme sonucunda yazılı şekilde karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

O halde, davalı Kurum vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve karar bozulmalıdır.