Yargıtay 21. Hukuk Dairesi E.2012/16029 K.2013/23499

Davacı, murisi geçirdiği kazanın iş kazası olduğunun tespitine karar verilmesini istemiştir. Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin reddine karar vermiştir. Hükmün davacılar vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.

KARAR

Dava; davacıların murisinin 26/05/2006 tarihinde geçirdiği ölümlü kazanın iş kazası olduğunun tespiti istemine ilişkindir. Mahkemece davanın reddine karar verilmiştir.

İş kazasının tespiti istemine ilişkin bu tür davalar 506 sayılı Yasa'nın 11. maddesinden ( 5510 sayılı Yasa'nın 13.maddesinden ) kaynaklanmaktadır.

Anılan maddeye göre, iş kazası, a) sigortalının işyerinde bulunduğu sırada, b) işveren tarafından yürütülmekte olan iş dolayısıyla, c) sigortalının, işveren tarafından görev ile başka bir yere gönderilmesi yüzünden asıl işini yapmaksızın geçen zamanlarda, d) sigortalıların işverence sağlanan bir taşıtla işin yapıldığı yere toplu olarak götürülüp getirilmeleri sırasında sigortalıyı hemen veya daha sonra bedence veya ruhça arızaya uğratan olaylardır.

Zararlandırıcı sigorta olayının iş kazası sayılması için, 1) sigorta olayına maruz kalan kişinin sigortalı olması, 2) sigorta olayının maddede sayılı sınırlı olarak belirtilen hal ve durumlardan birinde meydana gelmesi koşuldur. Başka bir anlatımla, sigorta olayının, iş kazası sayılabilmesi için iki koşulun birlikte gerçekleşmesi zorunludur.

Bilindiği gibi 506 sayılı Yasa'nın 3.maddesinde tarım işine istisna teşkil eden çalışmalar bendler halinde sayılmıştır. Buna göre 506 sayılı yasanın 3/1-A maddesinin (a) bendinde yazılı olan; kamu sektörüne ait tarım ve orman işlerinde ücretle, (b) bendinde özel sektöre ait tarım ve orman işlerinden ücretli ve sürekli olarak, (c) bendinde tarım sanatlarına ait işlerde, (d) bendinde tarım işyerlerinde yapılan ve tarım işlerinden sayılmayan işlerde, (e) bendinde ise tarım işyeri sayılmayan işyerlerinin park, bahçe ve fidanlık ve benzeri işlerinde çalışanlar hariç olmak üzere tarım işinde çalışanlar 506 sayılı Yasa kapsamında sigortalı sayılmazlar.

Sosyal Sigortalar Kurumu Başkanlığı Rehberlik ve Teftiş Kurulu Başkanlığının 05/10/2007 tarihli raporunda davacıların murisi ... 506 sayılı Yasa'nın 2. maddesine göre sigortalı kabul edilmesinin mümkün olmadığından olayın iş kazası olmadığı belirtilmiştir.

Somut olayda, davacıların murisi ... 25/06/2006 tarihinde davalıya ait tarlada, davalıya ait traktörü kullanırken, traktörün devrilmesi sonucu vefat ettiği, davacı tanıklarının ... davalıya ait serada 2 yıldan bu yana bekçilik yaptığını ayrıca ekim-biçim işlerinde çalıştığını beyan ettikleri, mahkemece yeterince araştırma yapılmadan davacılar murisinin zaman zaman ve olay günü de davalı yanında tarım işinde çalıştığının kabul edilerek 506 sayılı Yasanın 3. maddesi gereğinde sigortalı sayılamayacağı gerekçesiyle davanın reddedildiği anlaşılmaktadır.

Yapılacak iş ; Mahallinde keşif yapılarak davacıların murisinin çalıştığını iddia ettiği davalıya ait tarlaların kapsamını belirlemek, davacıların murisine tahsis edildiği iddia edilen barakayı tespit etmek,uzman bilirkişilerden arazinin bakımı ve gözetimi ile korunması ihtiyacının bulunup bulunmadığı konusunda rapor almak ve komşu arazi sahiplerinin beyanlarını aldıktan sonra davacının murisinin tarım işyerinde yaptığı çalışmanın niteliğini belirleyecek 506 sayılı Yasa'nın 3.maddesinin (A) bendinde sayılan istisnalar arasında olup olmadığını,istisnalar arasında ise hizmet akdinin unsurlarının oluşup oluşmadığını tespit etmek ,hizmet akdinin unsurları oluşuyor ise davanın kabulüne, aksi takdirde reddine karar vermekten ibarettir.

Mahkemece bu maddi ve hukuki olgular göz önünde bulundurulmadan eksik araştırmaya dayalı yazılı şekilde karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

O halde, davacının bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.