Yargıtay 21. Hukuk Dairesi E.2012/20111 K.2012/19121

Davacı, iş kazası sonucu maluliyetinden doğan maddi ve manevi tazminatın ödetilmesine karar verilmesini istemiştir. Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kısmen kabulüne karar vermiştir. Hükmün davacı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi Nurten Findan tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.

KARAR

1-Dosyadaki yazılara, toplanan delillere, hükmün dayandığı gerektirici sebeplere göre davacının aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan diğer temyiz itirazlarının reddi gerekir.

2-Davacı, davalı ... İnş...A.Ş. 'ne karşı 28.10.2003 tarihli dava dilekçesiyle açtığı davada iş kazası sonucu maluliyeti nedeniyle 500,00 TL maddi ve 10.000,00 TL manevi tazminatın yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsilini istemiş; daha sonra diğer davalı Marmara Deri San.Tic.Ltd. Şti aleyhine Bakırköy 3. İş mahkemesinde 05.11.2008 tarihli dava dilekçesiyle aynı iş kazası nedeniyle açtığı davada fazlaya ait hakları saklı kalmak kaydı ile 1000,00 TL maddi tazminat talebinde bulunmuş, mahkemece bu iki dava birleştirilerek görülmüştür.

Mahkemece Arun İnşaat San. Tic.Aş hakkında açılan davanın kabulüyle taleple bağlı kalınarak 500,00 TL maddi tazminatın ve Dairemizin 2005/3951-2005/5535 sayılı ve 30/05/2005 tarihli bozma ilamıyla bozma konusu yapılmayarak kesinleşen 10.000,00 TL manevi tazminatın davalı .... Tic.

Gerek 4857 sayılı Yasanın 2/6 ve gerekse 5510 sayılı Yasa'nın 12/son maddesi ile yürürlükten kalkan Sosyal Sigortalar Kanununun 87/2. maddesinde; aracının hukuksal açıdan tarifi yapılmış kimlerin aracı veya halk arasındaki deyimi ile "taşeron" sayılacağı belirlenmiştir. Buna göre; aracıdan bahsedilebilmek için; öncelikle üst işveren ve bunun tarafından ortaya konulan bir iş olmalı ve görülmekte olan bu işin bölüm ve eklentilerinden bir iş alt işverene devredilmelidir.

Çoğu kez bina inşaat işlerinde görüldüğü gibi, ana binayı veya asıl işi bitirmekle yükümlü bir işveren, bu işin doğrama, döşeme, su tesisatı gibi bölümlerini aracılara devretmektedir. Bu gibi durumlarda üst-alt işveren ilişkisinden söz edilebilir. Buna karşı, bir işin bütünüyle bir işverene devri durumunda veya anahtar teslimi denilen biçimde işin verilmesi durumunda, artık üst-alt işveren ilişkisi ortada bulunmamaktadır.

Arsanın veya binanın salt maliki olmak ve ihale makamı olarak işi bütünüyle devretme durumlarında, ortada aracı denilen kurumdan söz edilemez. Zira burada iş tamamıyla ve bütün olarak bağımsız bir işverene devredilmektedir.

Davalı Marmara Deri San.Tic. Ltd.Şti. cevap dilekçesinde, davalı Marmara Ltd.Şti'nin yönetim ve üretim binasının inşaat işinin tamamını, 16.07.2003 tarihli sözleşmeyle ihale yoluyla anahtar teslimi suretiyle diğer davalı ... İnş.'a vermiş olduğunu ve bu nedenle dava konusu iş kazasından doğacak tazminatlar bakımından kendilerine husumet yöneltilemeyeceğini, davalı Marmara Deri San. Tic.Ltd.Şti'nin olayla ilgisinin ve kusurunun bulunmadığını beyan ettiğine göre, bu iddiasını ispatla yükümlüdür.

Yapılacak iş, davacının Hukuk Muhakemeleri Kanununun genel ilkeleri ve yerleşmiş Yargıtay uygulamaları gereğince, ıslah dilekçesi ile müddeabihi, ikinci defa arttıramayacağı da dikkate alınarak, davalı Marmara Deri San.Tic.Ltd.Şti anahtar teslimi suretiyle işi devrettiğini ileri sürdüğüne göre, diğer davalı ile akdettiği 16.07.2003 tarihli sözleşme metninin tamamını ibraz etmesi için bu davalıya süre verilmeli, ibraz etmesi halinde işin anahtar teslimi suretiyle devredilip devredilmediğinin tespiti açısından anılan sözleşme bütünüyle incelenerek sonucuna göre karar verilmeli, ibraz edemezse iddiasını ispatlayamadığından maddi tazminattan sorumlu tutulmalıdır.

Mahkemece, bu maddi ve hukuki olgular gözönünde tutulmaksızın yazılı şekilde hüküm kurulması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

O halde, davacının bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.