Yargıtay 21. Hukuk Dairesi E.2012/4663 K.2013/10191

Davacı, davalılardan işverene ait işyerinde geçen ve kuruma bildirilmeyen çalışmalarının tespitine karar verilmesini istemiştir. Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kısmen kabulüne karar vermiştir. Hükmün taraf vekillerince temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.

KARAR

1-Dosyadaki yazılara, toplanan delillere, hükmün dayandığı gerektirici nedenlere göre tarafların, aşağıdaki bendin kapsamı dışındaki diğer temyiz itirazlarının reddine,

2-Dava, davacının Nisan/1999-15/11/1999 ve Mayıs/2001-20/08/2005 tarihleri arası Kuruma eksik bildirilen hizmet sürelerinin tespiti istemine ilişkindir.

Mahkemece, davanın kısmen kabulü ile, davacının 24/09/2004-30/07/2005 tarihleri arası davalı nezdinde çalıştığı, bu dönemde Kuruma bildirilmeyen 150 günlük hizmeti bulunduğunun tespitine karar verilmiştir.

Davanın yasal dayanağını oluşturan 506 sayılı Yasa'nın 79/10. ve 5510 sayılı Yasa'nın 86/8. maddeleri bu tip hizmet tespiti davaları için özel bir ispat yöntemi öngörmemiş ise de davanın niteliği kamu düzenini ilgilendirdiği ve bu nedenle özel bir duyarlılık ve özenle yürütülmesi gerektiği Yargıtay'ın ve giderek Dairemizin yerleşmiş içtihadı gereğidir.

Dosyadaki kayıt ve belgelerden, davacı adına işe giriş bildirgesinin 24/09/2004 tarihinde davalı tarafından Kuruma verildiği, 2004/9. ay ile 2006/4. aylar arası davalı tarafından kısmi olarak 157 günlük bildirimin yapıldığı, dönem bordrolarının kısmi olarak 2004/9. ay ile 2006/4. aylar arası dönemin getirtildiği, 2004/9, 10, 11 ve 12. aylar ile 2006/2, 3, 4 ve 5. aylara ait imzasız ücret bordrolarının bulunduğu, 31/05/2005 tarihli işten ayrılma bildirgesinin Kuruma verildiği,

davalı tanıkları beyanlarında, davalıya ait cafeye gittiklerinde davacıyı garson olarak çalışırken gördüklerini, davacı tanığı ve aynı zamanda komşu işyeri çalışanı olduğu belirtilen ancak kayıtları getirtilmeyen tanık Osman beyanında, davacının 1999 yılında garson olarak çalışmaya başladığını, sonra askere gittiğini, askerden döndükten

yaklaşık 15 gün sonra yine davalı yanında çalışmaya başladığını ve 2005 yaz aylarına kadar kesintisiz çalıştığını, yine davacı tanıklarından Selçuk beyanında 2003-2004 yıllarında birlikte çalıştıklarını, Fikret ise garson olarak çalıştığını belirttikleri, öte yandan davacının talep ettiği dönem içerisinde 01/05/2003 tarihli "9371" sicil nolu, 14/04/2004 tarihli "9391" sicil nolu dava dışı işyerlerinden davacı adana işe giriş bildirgelerinin verildiği, yine bu dava dışı yerden 01/05/2003-22/05/2004 tarihleri arası kısmi olarak 244 günlük bildirim yapıldığı anlaşılmaktadır.

Somut olayda, uyuşmazlık konusu dönemi kapsayacak şekilde dönem bordrolarının getirtilerek bordro tanıklarının resen tespit edilip dinlenmediği, bordro tanığı bulunamaz veya beyanları yeterli olmazsa bu defa yine uyuşmazlık konusu dönemi kapsayacak şekilde komşu işyeri tanıklarının tespit edilmediği, komşu işyeri tanığı olarak dinlenen şahsında çalıştığı işyerinin komşu işyeri olup olmadığının belirlenmediği, iki adet işe giriş bildirgesinin verildiği dava dışı işyerlerinin davacıya ait olup olmadığı veya bu işyerleri ile davalı işveren arasında fiili ya da hukuki bağlantı bulunup bulunmadığının araştırılmadığı, dolayısıyla davacının çalışma olgusunun yeterli ve gerekli bir araştırmayla hiç bir kuşku ve duraksamaya yer bırakmayacak sağlıklı bir biçimde belirlenmediği anlaşılmaktadır.

Yapılacak iş, öncelikle uyuşmazlık konusu dönemi kapsayacak şekilde dönem bardrolarını getirtmek, bordro tanıklarını resen tespit edip dinlemek, gerek görüldüğü takdirde Kurumdan sorulmak suretiyle veya zabıta araştırması ile tespit edilecek komşu işyerlerinin işverenlerini veya bu işverenlerin resmi kayıtlarına geçmiş çalışanlarının beyanlarına başvurmak, davacının askerlik yaptığı dönemi sormak, uyuşmazlık konusu dönem içerisinde dava dışı yerlerden verilen iki adet işe giriş bildirgeleriyle ilgili bu işyerlerinin davalı işverene ait olup olmadığını veya davalı işverenle aralarında bağlantı bulunup bulunmadığını araştırmak,

davacının akrabası ve aynı zamanda komşu işyeri çalışanı olduğu belirtilen tanık Osman Yardım'ın çalıştığı işyeri ya da işyerlerinin komşu işyeri olup olmadığını tespit etmek, davanın nitelikçe kamu düzenini ilgilendirdiği nazara alınıp araştırma genişletilerek tüm deliller birlikte değerlendirilip sonucuna göre karar vermekten ibarettir.

Mahkemece bu maddi ve hukuki olgular nazara alınmaksızın eksik araştırma ve inceleme sonucunda yazılı şekilde karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir. O halde tarafların bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.