Yargıtay 21. Hukuk Dairesi E.2012/9062 K.2013/15022

Davacı, davalılardan işverene ait işyerinde çalıştığının tespitine karar verilmesini istemiştir. Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kısmen kabulüne karar vermiştir. Hükmün davalılar vekillerince temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.

KARAR

Dava, davacının 9.8.2004-18.1.2008 tarihleri arasında günlük 60,00 TL ücretle davalıya ait ... Hukuk Bürosunda temizlikçi olarak geçen çalışmalarının tespiti istemine ilişkindir.

Mahkemece, istem gibi davanın kabulü ile, 9.8.2004-31.12.2006 tarihleri arasında asgari ücretle, 1.1.2007-18.1.2008 tarihleri arasında ise aylık 750,00 TL ücretle çalıştığının tespitine karar verilmişse de eksik inceleme ve araştırma ile sonuca gidilmesi hatalı olmuştur.

Dosyadaki kayıt ve belgelerden; davalı tarafından düzenlenmiş işe giriş bildirgesi bulunmadığı gibi, kuruma bildirilen hizmetlerinin bulunmadığı, davacının çalıştığını iddia ettiği iş yeri ile ilgili Kurumdan ilgili dönem bordrolarının istenilmediği ve dinlenen tanıkların kayıtlara geçmiş kişi olup olmadığının tespit edilemediği anlaşılmıştır.

1- Hizmet tespiti yönünden açılan davanın yasal dayanağını oluşturan 506 sayılı Yasa'nın 79/10. ve 5510 sayılı Yasa'nın 86/9. maddeleri bu tip hizmet tespiti davaları için özel bir ispat yöntemi öngörmemiş ise de, davanın niteliği kamu düzenini ilgilendirdiği ve bu nedenle özel bir duyarlılık ve özenle yürütülmesi gerektiği Yargıtay'ın ve giderek Dairemizin yerleşmiş içtihadı gereğidir.

Yapılacak iş, dava konusu edilen döneme ait dönem bordrolarını getirtip davalı işyerinin kanun kapsamına alındığı tarihi araştırmak, dönem bordrolarında ihtilaflı dönemin tamamında kayıtlı ve tarafsız tanıklar saptanarak bunların bilgilerine başvurmak, bordolarda adı geçen kişilerin adreslerinin tespit edilememesi veya beyanları ile yetinilmediği takdirde, Sosyal Güvenlik Kurumu, zabıta, maliye, meslek odası aracılığı ve muhtarlık marifetiyle davalı işyerine komşu işyerlerini tespit edip bu işyerlerinin uyuşmazlık konusu dönemde çalıştığı tespit edilen kayıtlı çalışanları,

yoksa işyeri sahipleri araştırılıp tespit edilerek çalışmanın niteliği ile gerçek bir çalışma olup olmadığı yönünde yöntemince beyanlarını almak ve gerçek çalışma olgusunu somut ve inandırıcı bilgilere dayalı şekilde kanıtladıktan sonra davacının çalışmasının sürekli çalışma olduğu anlaşılırsa sonucuna göre karar vermekten ibarettir.

2- Ücret tespiti yönünden açılan davada davacı işçi, işyerinde ( temizlik elemanı) olarak asgari ücretin üzerinde çalıştığını ileri sürmektedir.

Niteliksiz işçinin, yaptığı işin özelliğine göre asgari ücret üzerinde ücret alması, hayatın olağan akışına aykırıdır. Tespiti istenilen sürenin evvelinde ve sonrasında beyyine başlangıç sayılabilecek ödeme belgeleri ve sair bu nitelikte bir belge yoksa Hukuk Muhakemeleri Kanunun m.200 de yazılı sınırları taşan ücret alma iddialarında yazılı delil aranmalı, bu sınırlar altında kalan ücret alma iddialarında ücret miktarları tanıklardan sorulmak sureti ile sonuca gidilmelidir.

Mahkemece, bu maddi ve hukuki olgular gözönünde tutulmaksızın eksik inceleme ve araştırma yanılgılı değerlendirme yazılı şekilde hüküm kurulması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

O halde, davalıların vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.