Yargıtay 21. Hukuk Dairesi E.2012/9164 K.2012/9940

Davacı, iş kazası sonucu maluliyetinden doğan maddi ve manevi tazminatın ödetilmesine karar verilmesini istemiştir. Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin reddine karar vermiştir. Hükmün davacı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

K A R AR

1-Dosyadaki yazılara, toplanan delillere, hükmün dayandığı gerektirici nedenlere göre davacıların aşağıdaki bendin kapsamı dışındaki diğer diğer temyiz itirazlarının reddine, 2-Dava, iş kazası sonucu sürekli iş göremezliğe uğrayan davacının ve yakınlarının maddi ve manevi zararlarının giderilmesi istemine ilişkindir. Mahkemece, davanın husumet yokluğundan reddine karar verilmiştir.

İş kazasından veya meslek hastalığından kaynaklanan maddi ve manevi tazminat istemlerinin işverene yöneltilmesi gerekir. İşveren, hizmet akdine dayanarak işçi çalıştıran gerçek veya tüzelkişilerdir. İşyerinde iş sağlığı ve güvenliği tedbirlerini almak zorunda olan işveren, işçiyi gözetme borcu olarak tanımlanan bu borcunu yerine getirmemesi nedeniyle meydana gelen iş kazası ve meslek hastalığından sorumludur.

İşçinin işgörme edimini yerine getirdiği işyerinin Kurum kayıtlarında adına tescil edildiği kişi kural olarak işveren olarak kabul edilebilir ise de gerçek işverenin başkası olduğu belirlenir ise husumetin gerçek işveren olarak tanımlanabilecek bu gerçek veya tüzelkişilere yöneltilmesi gerekir.

Özellikle, iş sağlığı ve güvenliği tedbirlerini almak zorunda olan işverenin bu tedbirlerden ve tazminat yükümlülüğünden kurtulmak amacıyla işyerini ekonomik bakımdan güçsüz bir başkası adına tescil ettiği hallerde işçinin davasını gerçek işverene yöneltebilmesi, "Sosyal Güvenlik" ve "İşçinin Korunması" ilkelerine de uygundur.

Somut olayda, davacı ... 6.5.2006 tarihinde inşaatın 5.katında kalıp sökmekteyken düşerek iş kazası geçirmiştir. Mahkemece, iş kazasının Kurum kayıtlarında...adına kayıtlı "... sicil sayılı işyerinde meydana geldiği gerekçesiyle davalı...İnşaat ve İnşaat Malzemeleri Petrol Mad.Gıda.Teks.Tur.Ulaş.San.Tic.İth.İhr.Ltd.Şti hakkında açılan davanın husumet yokluğundan reddine karar verilmiştir.

Gerçekten de iş kazasının meydana geldiği "... sicil sayılı işyeri aynı zamanda davalı şirketin ortağı olan...adına kayıtlı olup sigorta ve iş müfettişlerince ayrı ayrı yapılan incelemeler sonucunda dava dışı ...nin işveren olduğu sonucuna varılmış ise de bu işyerinden Kuruma davacının çalışması ile ilgili olarak verilmiş sigortalı işe giriş bildirgesi bulunmadığı gibi Kuruma bildirilen çalışma veya ücret ödeme belgesi de bulunmamaktadır.

Öte yandan, ...... mevkii 7 pafta 1751 parsel sayılı taşınmaz üzerinde yapılmakta olan bina inşaatının "kaba inşaat işini" üstelenen kişi davacılardan ...olup düzenlenen sözleşmede işveren olarak şirketin ünvanı ile ortakların adı yer almaktadır. Davalı şirket vekili cevap dilekçesinde şirket ile davacı işçi arasında hizmet ilişkisi bulunmadığını ifade etmekle birlikte iş kazasının meydana geldiği inşaatın şirkete ait olmadığına yönelik bir savunmada bulunmamış ve inşaatın müteahhit olarak davacı işçinin babası olan ...e verildiğini belirtmiştir.

Mahkemece, davacı işçi ...ün ve babası olan ...n kaza tarihini kapsayan dönemde Kuruma bildirilen çalışması olup olmadığı ve var ise hangi işyerinden çalışmasının bildirildiği araştırılmadığı gibi dosyaya getirtilen inşaat ruhsatının da ...... mevkii 7 pafta 1751 parsel sayılı taşınmaza ait olmadığı anlaşılmaktadır.

Davacı işçi ... kollukta alınan ifadesinde iş kazasının şirkete ait bina inşaatında meydana geldiğini söylemesine karşın iş müfettişince alınan ifadesinde iş kazasının dava dışı ...ye ait işyerinde meydana geldiğini söylemiştir. Mahkemece davacının isticvap edilerek iş kazasının meydana geldiği tarihte hizmet sözleşmesinin şirketle mi yoksa...ile mi yapıldığının açıklığa kavuşturulmadığı anlaşılmaktadır.

Mahkemece, gerçek işverenin kim olduğu ve husumetin kime yöneltilmesi gerektiği hususunda yeterli bir araştırma ve inceleme yapılmadan davanın husumet yokluğundan reddine karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

Yapılacak iş, davacıyı isticvap ederek iş kazasının meydana geldiği tarihte hizmet sözleşmesinin şirketle mi yoksa...ile mi yapıldığını açıklığa kavuştumak, ...... mevkii 7 pafta 1751 parsel sayılı taşınmaza ilişkin inşaat ruhsatını getirtmek, davacı işçi ...ün ve babası olan davacı ...n kaza tarihini kapsayan dönemde Kuruma bildirilen çalışması olup olmadığını ve var ise hangi işyerinden bildirildiğini Kurumdan sormak, her iki işyerine ait tüm belge ve defterler üzerinde bilirkişi eliyle inceleme yapılarak inşaat yapım masraflarının kim tarafından karşılandığını belirlemek,

şirkete ait ücret tediye bordroları incelenerek davacı ...'e işçilik ücreti olarak ödeme yapılıp yapılmadığını belirlemek, taraflarca isimleri bildirilen tanıkları dinlemek ve böylece gerçek işverenin kim olduğu ve husumetin kime yöneltilmesi gerektiğini sağlıklı bir biçimde belirleyerek sonucuna göre karar vermekten ibarettir.

Mahkemece bu maddi ve hukuki olgular gözetilmeksizin yazılı şekilde hüküm kurulmuş olması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir. O halde davacıların bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.