Yargıtay 21. Hukuk Dairesi E.2013/10352 K.2013/19001

Davacı, kurumun asgari işçilik oranının %6,97 olarak belirlenmesi gerektiğinin tespitine, ek prim tahakkuku işleminin iptaline karar verilmesini istemiştir. Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kabulüne karar vermiştir. Hükmün davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.

KARAR

1) Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle kanuni gerektirici nedenlere göre davalı Kurumun aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan diğer temyiz itirazlarının reddine,

2) Dava, asgari işçilik oranının % 6,97 olarak belirlenmesine dair Kurum işleminin iptali ile asgari işçilik incelemesi sonucu Kurumca re'sen tahakkuk ettirilerek davacıya tebliğ edilen prim ve gecikme zammından davacının sorumlu olmadığının tespiti istemine ilişkindir.

Mahkemece, davanın kabulüne karar verilmiştir.

Dosyadaki kayıt ve belgelerden, davacı şirketin "Fatsa ... ....." işini Yeşilırmak .......... ihale ile yüklenerek tamamladığı ve kesin kabulün 31.12.2010 tarihinde yapıldığı, Kurumun ön değerlendirme (araştırma) aşamasında bildirilen 522.237,62 TL işçiliği de gözeterek 11.355.272,93 TL hakediş tutarı ve % 6,97 asgari işçilik oranının % 25 eksiği ( % 5,22 ) üzerinden 71.359,27 TL fark işçilik hesapladığı, eksik işçiliği 2010/4.aya mal ederek 25.689,33 TL prim ve 2.860,01 TL gecikme zammı olmak üzere toplam 28.549,34 TL'yi (1) ay içinde ödenmek üzere işverene tebliğ ettiği, işverenin ilişiksizlik belgesi alabilmek için prim ve gecikme zammını 23.12.2010 tarihinde ödeyerek eldeki davayı açtığı anlaşılmaktadır.

Asgari işçilik uygulamasının "ön değerlendirme" aşamasında dosya memurunca "ihale mevzuatına göre yaptırılan her türlü işlerde" ve " özel nitelikteki inşaat işyerleri hakkında" yapılacak asgari işçilik araştırmasında Kurumca yayımlanan tebliğ ile belirlenen asgari işçilik oranının % 25 eksiği uygulanmak suretiyle işin yürütümü için gerekli olan asgari işçilik tutarı belirlenir.

Dosya memurunca yapılan "asgari işçilik ön değerlendirme" işlemi esnasında işverenin kayıt ve belgeleri incelenmediğinden işverenin söz konusu ihale yada inşaat nedeniyle dışarıdan satın aldığı hizmetin bedeli (malzemeli işçilik veya salt işçilik bedeli) ile işverenin sigorta primine esas kazancın üst sınırının üzerinde bildirimde bulunduğu haller nazara alınamadığından Kurumca yayımlanan tebliğ ile belirlenen asgari işçilik oranının %25 eksiği uygulanmak suretiyle, nazara alınamayan bu hususlarla ilgili yaklaşık bir indirim yapılarak asgari işçilik tutarı belirlenmekte ve böylece göreceli olarak adalet sağlanmaktadır.

Asgari işçilik oranının %25 eksiği uygulanmak suretiyle işin yürütümü için gerekli olan asgari işçilik tutarının belirlenmesi "ön değerlendirme" aşamasına özgü olup müfettiş incelemesi yapılması veya uyuşmazlığın yargı önüne gelmesi halinde artık asgari işçilik oranının %25 eksiği uygulanmak suretiyle asgari işçilik tutarının belirlenmesi mümkün değildir.

Somut olayda, Kurum asgari işçilik oranını % 6,97 kabul ederek ön değerlendirme yapmıştır. Bilirkişi kurulunca asgari işçiliğin usul ve tekniğine uygun bir inceleme yapılarak bu oran % 6 olarak belirlenmiştir. Uyuşmazlığın yargı önüne gelmesi nedeniyle bu aşamadan sonra asgari işçilik oranının % 25 eksiği ile nazara alınması mümkün değildir. Asgari işçilik oranının % 6 olarak kabulü halinde eksik işçilik tutarı 159.078,75 TL olup ön değerlendirme aşamasında bu tutar Kurumca 71.359,27 TL olarak hesaplanmıştır. Eksik işçilik tutarının Kurumca hesaplanan miktarı aşması nedeniyle davanın tümden reddi gerekirken yazılı biçimde davanın kabulüne karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

Öte yandan, davacı asgari işçilik oranının % 6,97 olarak belirlenmesine dair Kurum işleminin iptalini istemiş olup yerinde görülen bilirkişi kurulu raporunda asgari işçilik oranı % 6 bulunmuş ise de asgari işçilik oranı Kuruma bildirilmesi gereken asgari işçilik tutarının hesaplanmasında dikkate alınan unsurlardan birisi olup eldeki davanın özü; davacının asgari işçilik incelemesi sonucu Kurumca re'sen tahakkuk ettirilerek davacıya tebliğ edilen prim ve gecikme zammından sorumlu olmadığının tespitine ilişkin olduğundan bilirkişi kurulunca asgari işçilik oranının % 6 bulunması davacının davasında kısmen haklı olduğu anlamına gelmez.

O halde, davalı Kurumun bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.