Yargıtay 21. Hukuk Dairesi E.2013/10491 K.2014/10693

Davacı, davalıya yersiz olarak ödenen yaşlılık aylığının yasal faiziyle birlikte tahsiline karar verilmesini istemiştir. Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin reddine karar vermiştir. Hükmün taraf vekillerince temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.

KARAR

1) Dosyadaki yazılara, toplanan delillere, hükmün dayandığı gerektirici nedenlere göre davalının tüm, davacı Kurum'un aşağıdaki bendin kapsamı dışındaki diğer temyiz itirazlarının reddine,

2)Dava, davalıya yurtdışı borçlanmaları sonucu 01.05.2006 tarihinde bağlanan yaşlılık aylığının, yurtdışından 30.06.2010 tarihine kadar aldığı işizlik yardımı nedeniyle kesilmesi sonucu 01.05.2006-30.06.2010 tarih aralığında yersiz aylık ödemesi sebebiyle çıkarılan 31.458,04TL'lik borcun davalının alacağından mahsup edildikten sonra kalan 20.287,12TL'nin davalıdan tahsili istemine ilişkindir.

Mahkemece ilamda yazılı gerekçelerle davanın reddine karar verilmiştir.

Dosyadaki kayıt ve belgelerden; davalının Almanya'daki çalışmalarını borçlanması sonucunda Kurum'ca 01.05.2006 tarihinde 506 sayılı yasa kapsamında yaşlılık aylığı bağlandığı; ancak Alman sigorta merciine ait hizmet döküm cetvelinden davalının 01.05.2006-30.06.2010 tarihleri arasında işsizlik yardımı aldığı ve Kurum'ca Türkiye’de yaşlılık aylığı bağlanması için kesin dönüş şartı sağlanmamış olduğu gerekçesiyle 01.05.2006 tarihi itibariyle bağlanan aylığının kesilerek 01.05.2006-30.06.2010 tarih aralığına ilişkin borç çıkarıldığı, bu borcun 31.458,04TL olup, davalıya 01.07.2010-24.11.2011 arası ödenmesi gereken aylıktan 11.170,92TL'sinin borca mahsup edildiği, kalan 20.287,12TL'nin ödenmesi için davalıya bildirildiği anlaşılmaktadır.

Davanın yasal dayanağını oluşturan ve uyuşmazlık döneminde yürürlükte bulunan 3201 sayılı Yasa'nın 5754 sayılı Yasa'nın 79. maddesi ile değişik 6/B maddesine göre; ”bu Yasa hükümlerinden yararlanmak suretiyle aylık bağlananlardan tekrar yurt dışında yabancı ülke mevzuatına tabi çalışanlar, ikamete dayalı bir sosyal sigorta ya da sosyal yardım ödeneği alanlar ile Türkiye'de sigortalı çalışmaya başlayanların aylıkları, tekrar çalışmaya başladıkları veya ikamete dayalı bir ödenek almaya başladıkları tarihten itibaren kesilir.”HGK'nun 15/06/2012 gün ve 2012/21-196 Esas, 2012/396 Karar sayılı Kararı da aynı yöndedir.

5997 sayılı Yasanın 15. maddesi ile 3201 sayılı Yasanın 6/B maddesi değiştirilerek “ Kanun hükümlerinden yararlanmak suretiyle aylık bağlananlardan tekrar yurt dışında yabancı ülke mevzuatına tabi çalışanlar, ikamete dayalı bir sosyal sigorta ya da sosyal yardım ödeneği alanların aylıkları, tekrar çalışmaya başladıkları veya ikamete dayalı bir ödenek almaya başladıkları tarihten itibaren kesilir. Türkiye'de sigortalı olarak çalışmaya başlayanlar hakkında 31/5/2006 tarihli ve 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanununun sosyal güvenlik destek primine tabi olarak çalışılmasına ilişkin hükümleri uygulanır." hükmü getirilmiş, madde hükmü 19.06.2010 tarihinde yürürlüğe girmiştir.

5510 sayılı Yasa'nın 96/1.maddesine göre " Kurumca işverenlere, sigortalılara, isteğe bağlı sigortalılara gelir veya aylık almakta olanlara ve bunların hak sahiplerine, genel sağlık sigortalılarına ve bunların bakmakla yükümlü olduğu kişilere, fazla veya yersiz olarak yapıldığı tespit edilen bu Kanun kapsamındaki her türlü ödemeler;

a) Kasıtlı veya kusurlu davranışlarından doğmuşsa, hatalı işlemin tespit tarihinden geriye doğru en fazla on yıllık sürede yapılan ödemeler, bu ödemelerin yapıldığı tarihlerden,

b) Kurumun hatalı işlemlerinden kaynaklanmışsa, hatalı işlemin tespit tarihinden geriye doğru en fazla beş yıllık sürede yapılan ödemeler toplamı, ilgiliye tebliğ edildiği tarihten itibaren üç ay içinde yapılacak ödemelerde faizsiz, üç aylık sürenin dolduğu tarihten sonra yapılacak ödemelerde ise bu süre sonundan,

itibaren hesaplanacak olan kanunî faizi ile birlikte, ilgililerin Kurumdan alacağı varsa bu alacaklarından mahsup edilir, alacakları yoksa genel hükümlere göre geri alınır."

Somut olayda, 30.06.2010 tarihine kadar işssizlik yardımı aldığı anlaşılan davalının 30.06.2010 tarihine kadar Türkiye’ye dönüş yapmadığı sabittir. O halde Kurum işlemi yerindedir

Bu nedenle Kurum işlemi yerinde olduğundan davanın kabulü yerine reddine karar verilmiş olması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

O halde, davacı Kurum vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.