Yargıtay 21. Hukuk Dairesi E.2013/10800 K.2013/21871

Davacı, murisinin iş kazası sonucu ölümünden doğan maddi ve manevi tazminatın ödetilmesine karar verilmesini istemiştir. Mahkeme bozmaya uyarak ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kısmen kabulüne karar vermiştir. Hükmün davalılar vekilleri tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

KARAR

1-Dosyadaki yazılara, toplanan delillere, hükmün dayandığı gerektirici nedenlere, hükmün uyulan önceki Yargıtay bozma ilamına uygun biçimde verilmiş olmasına, bozma ile kesinleşen ve karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin yeniden incelenmesine hukukça ve yasaca cevaz bulunmamasına, temyiz edenin sıfatına, temyizin kapsamı ve temyiz nedenlerine göre davalıların aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan sair temyiz itirazlarının reddine,

2-Dava 13.11.2003 tarihinde meydana gelen trafik iş kazası sonucu ölen sigortalının hak sahiplerinin maddi ve manevi zararlarının giderilmesi istemine ilişkindir.

Mahkemece kısa karar ile gerekçeli karar arasında aykırılık bulunduğuna ilişkin Dairemiz bozma ilamına uyularak davacılardan ... hakkındaki davanın açılmamış sayılmasına, davacı ...’ün maddi tazminat isteminin kabulüne, davacı çocukların maddi zararları sigorta tahsisleri peşin sermaye değeri ile karşılandığından maddi tazminat istemlerinin reddine, davacı eş ve çocukların manevi tazminat istemlerinin ise kısmen kabulüne karar verilmiş ve bu karar süresinde davalılar vekillerince temyiz edilmiştir.

Mahkemenin davacılardan ... hakkındaki kararı ile davacı ...’ün maddi tazminatının belirlenmesine ve davacı çocukların maddi zararlarının sigorta tahsisleri peşin sermaye değeri ile karşılandığına ilişkin değerlendirmesi isabetlidir. Ne var ki davalı ... Müdürlüğünün hüküm altına alınan tazminatlardan sorumlu tutulması ve davacılar yararına manevi tazminat takdir edilirken, bozmaya konu kararın davacı tarafça temyiz edilmemesi ile davalı yararına oluşan usuli kazanılmış hakkın göz ardı edilmesi hatalı olmuştur.

Davacılar murisinin ölümü ile sonuçlanan kazanın meydana gelmesinde yolun bakımsız ve bozuk oluşunun da etkisinin bulunduğu uyuşmazlık konusu değildir. Uyuşmazlık davacılar murisinin ölümü ile sonuçlanan kazada etkili olan yoldaki bakım noksanlığı ve bozukluğun giderilmesinin davalı ... Müdürlüğünün görevi içerisinde bulunup bulunmadığına ilişkindir.

Bu yönüyle davanın yasal dayanağını oluşturan ve olay tarihinde yürürlükte bulunan 5539 sayılı yasanın 2. Maddesinde Karayolları Genel Müdürlüğünün görevi “Bu kanunda tarif olunan Otoyol, Devlet ve il yolları ağına giren yol güzergâhlarını ve bunların değişikliklerini hazırlayıp, imar mevzuatı kapsamına giren yerlerde İmar ve İskan Bakanlığının onayına sunmak, imar mevzuatı kapsamı dışında kalan yerlerde doğrudan doğruya tayin ve tespit etmek, hazırlayacağı programlar uyarınca yol ve köprüleri inşa ve ıslah etmek, onarmak ve emniyetle kullanılmalarını sağlayacak şekilde sürekli bakım altında bulundurmak ve bu konularda gerekli eğitim yapmak,

olarak açıklanmıştır. Diğer bir deyişle yoldan kaynaklanan bir nedenle meydana gelen zarardan davalı idarenin sorumlu olabilmesi için bu yolun bakım ve onarımının anılan idarenin görevi içerisinde bulunması gerekir.

Somut olayda kazanın meydana geldiği yolun davalı ... müdürlüğün bakım ve onarım görevine dahil yol ağı içerisinde bulunmadığı sözü geçen yolun bakımının anılan tarihte Köy Hizmetleri 12. Bölge Müdürlüğü’ne ait bulunduğu, dosya içerisindeki bilgi belge ve cevabi yazılarla jandarma tarafından mahallinde tutulan tutanaktan açıkça anlaşılmaktadır. Hal böyle olunca davalı ...

Müdürlüğüne yönelik davanın husumet yokluğu nedeniyle reddi gerekirken yazılı şekilde anılan davalının hüküm altına alınan tazminatlardan sorumlu olduğuna karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olmuştur. Kabul ve uygulama açısından da ek dava konusu yapılan maddi tazminat bakımından davalı ...

Müdürlüğüne yönelik talep bulunmadığı halde, bu davalının ek dava konusu yapılan maddi tazminattan da sorumlu tutularak talebin aşılması ve yine Karayolları Genel Müdürlüğünün harçtan muaf olup mahkemece de bu yönde karar verildiği halde, davacı tarafça yatırılan başvurma ve peşin harç giderinden bu davalının da sorumlu tutulması isabetsiz olmuştur.

Manevi tazminatlara gelince: Mahkemenin Dairemiz bozma ilamına konu kararında davacı ... için 10.000,00-TL ve davacı çocuklardan her biri için 5.000,00’er TL manevi tazminata karar verilmiş ve bu karar davacı tarafça temyiz edilmemiş, davalıların temyizi üzerine bozulmasına karar verilmiştir. Bu duruma göre kararı temyiz etmeyen davacılar için artık bozma konusu karardaki miktarların aşılması söz konusu olamaz.

Bozmanın kısa karar gerekçeli karar aykırılığına ilişkin olması bu durumu değiştirmez. Aksinin kabulü davalılar yararına oluşan usuli kazanılmış hakkın ihlali ve temyiz ettiği için davalının cezalandırılması sonucuna götürür ki hukukça ve yasaca bu mümkün değildir. Hal böyle olunca bozma konusu karardaki manevi tazminata ilişkin miktarların aşılarak davalı yararına oluşan usuli kazanılmış hakkın ihlal edilmesi isabetsiz olmuştur.

Mahkemece, yukarıda açıklanan maddi ve hukuki olgulara aykırı biçimde yazılı şekilde hüküm kurulması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir. O halde, davalıların bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.