Yargıtay 21. Hukuk Dairesi E.2013/15712 K.2014/14667

Davacı, davalılardan işverene ait işyerinde 01/09/1987-31/10/1987 tarihleri arasında geçen çalışmalarının tespitine karar verilmesini istemiştir. Mahkeme, ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kabulüne karar vermiştir. Hükmün, davalılardan Kurum vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.

KARAR

Dava, davacının, davalı olan annesi Serpil'e ait iş yerinde 01/09/1987-31/10/1987 tarihleri arasında geçen ve Kuruma bildirilmeyen sigortalı çalışmalarının tespiti istemine ilişkindir. Mahkemece, davanın kabulüne, davacının, davalıya ait 0511468 sicil numaralı işyerinde hizmet aktine dayalı olarak ayda 30 gün esasına göre çalıştığının tespitine karar verilmiştir.

Dosyadaki kayıt ve belgelerden; davalı işveren tarafından davacının 01/09/1987 tarihinde işe başladığına dair işe giriş bildirgesinin 29/09/1987 tarihinde davalı Kuruma ibraz edildiği, ancak davacı adına çalıştığını iddia ettiği döneme ilişkin prim bordrosuna rastlanmadığı, davalı işverenin 1987 yılı 9 ve 10. aylarında prim ödemesi yaptığına ilişkin 30/11/1987 tarihli makbuz ve sigorta prim bildirgesinin, davalı Kurum dosyasında bulunmakla birlikte, bu belgelerde davacı adına prim ödemesi yapıldığına ilişkin herhangi bir ibarenin yer almadığı,

yine iddia edilen döneme ilişkin davalı işverenin davalı Kuruma dönem bordrosu da ibraz etmediği tespit edilmiş, davalı işverenin 01/09/1987 tarihinde 506 sayılı Kanun kapsamına alındığı, 30/10/1987 tarihinde çıkarıldığı; vergi kaydı araştırmalarından 1985, 1986 ve 1987 yıllarında gelir vergisi mükellefi olduğu tespit edilmiş, davacının hizmet cetveline göre ilk sigorta prim ödemesinin 01/08/1991 tarihinde başka bir işyeri tarafından yapıldığı, dolayısı ile talep edilen dönem yönünden çakışmanın oluşmadığı belirlenmiştir.

Mahkemesince kolluk marifeti ile yaptırılan komşu işyeri araştırmasında, komşu işyerlerinin devamlı kapanıp açıldığı, belirtilen tarihte komşu işyerlerinde bordrolu çalışan bulunmadığı bildirilmiş olup, ayrıca Belediye ve davalı Kurum nezdinde komşu işyeri araştırması yaptırılmamıştır. Davacının tanık olarak gösterdiği ve komşu işyeri sahibi olduğunu beyan eden Ö..

S.., davacıyı annesine ait terzi dükkanında gördüğünü, davacının belirtilen tarihlerde öğrenci olduğunu, dükkanda ne amaçla bulunduğunu bilmediğini; yine davacının tanık olarak gösterdiği ve davalı işyerinin bulunduğu apartmanda

yaşadığını beyan eden tanık Hüsnü S.. K.., davacının, 1987 yılında annesi tarafından açılan terzi dükkanında Eylül ayının başından itibaren 2-3 ay gibi bir süre ile çalıştığını; aynı apartmanda kapıcı olarak çalıştığı beyan eden davacı tanığı M..

M.., davacının, apartmanın 1 nolu dairesinde oturduğunu, ayrıca apartmanın altında terzi dükkanlarının olduğunu, 1980'lı yılların ortalarında dükkana uğradığında, davacının annesi ve teyzesi tarafından kendisine verilen dikiş işleri ile uğraştığını gördüğünü; davacının arkadaşı olduğunu beyan eden davacı tanığı A. Y.

Y. ise davacı ile evlerinin yakın olduğunu, davacının üniversite sınavını kazanamadığı dönemde annesinin yanında 1987 yılı sonbahar aylarında 2-3 ay süre ile bayan tersizine konu edilebilen her türlü işleri yaptığını beyan ettikleri görülmüş; ancak davacının çalışmasının hizmet aktine dayalı bir çalışma olup olmadığı hususunda açık ifadelerinin bulunmadığı anlaşılmıştır.

Somut olayda, davalı işverenin davacının annesi olduğunun olduğunun anlaşılmasına göre bir annesin kendi kızını sigortasız çalıştırması hayatın olağan akışına aykırı olup, dosya kapsamında yapılan araştırmanın da davanın kabulü için yeterli olmadığı açıktır.

Yapılacak iş, davacının, varsa göstereceği delilleri etraflı şekilde toplayarak değerlendirmek, davalı işverene ait işyerinin açık adresi de belirtilerek, ilgili S.. S.. İl Müdürlüğünden ve Belediye Başkanlığından gerekirse zabıta marifetiyle işyerine o tarihte komşu olan diğer işyerlerinde bildirge tarihinde çalıştığı tespit edilen kayıtlı komşu işyeri çalışanlarının; yoksa işyeri sahiplerinin hem ilgili Kurumlar nezdindeki kayıtları üzerinde hem de mahallinde titizlikle araştırılıp tespit edilerek çalışmanın niteliği, alınan ücret hususları ile gerçek bir çalışma olup olmadığı yönünde yöntemince beyanlarını almak, inandırıcı bilgilere dayalı şekilde 506 sayılı Yasa’nın 2, 6, 9 ve 79/10. maddeleri gereğince kanıtladıktan sonra sonucuna göre karar vermekten ibarettir.

Mahkemece, bu maddi ve hukuki olgular göz önünde tutulmaksızın yazılı şekilde eksik araştırma ve inceleme ile hüküm kurulması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

O halde, davalı Kurum vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.