Yargıtay 21. Hukuk Dairesi E.2013/3751 K.2013/9366

Davacı, tahakkuk ettirilen prim ve gecikme zamlarının iptaline, borçlu olmadığına karar verilmesini istemiştir. Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kabulüne karar vermiştir. Hükmün, davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

KARAR

Dava, davacının eksik işçilik bildiriminde bulunduğu gerekçesiyle davalı Kurumca tahukkuk ettirilen prim ve gecikme zammı dahil toplam 6.479,97 TL borcu olmadığının tespiti istemine ilişkindir. Mahkemece, bozma ilamına uyularak istemin kabulüne karar verilmiştir.

Bozma ilamına uyulduğu halde, bozma gerekleri yerine getirilmemiştir. 9.5.1960 gün ve 21/9 sayılı İçtihadı Birleştirme Kararı uyarınca bozma kararına uyan Mahkeme artık bozma kararı gereğince işlem yapmak ve hüküm vermek zorundadır.Uyulmasına karar verilen bozma ilamında, davalı Kurumun tüm işyerlerinde ölçümleme hakkının bulunduğu açıkça ortada iken ve eksik işçiliğin işyerinin emsaline, yapılan işin nitelik,

kapsam ve kapasitesine göre işin yürütülmesi için gerekli sigortalı sayısına göre belirlendiği eksik işçilik belirlenmesi için işverenin Kuruma bildirdiği işçiler dışında Kuruma bildirilmeden çalıştırılan işçinin somut olarak belirlenmesinin şart olmadığı ve idari para cezası ile ilgili olan İdare Mahkemesi kararının bu olayda kesin delil teşkil etmeyeceği düşünülerek, mahkemece işin esasına girilip, üç kişilik heyetten rapor alarak,

gerçek biçimde işçilik oran ve işçi miktarını saptamak ve sonucuna göre bir karar verilmesi gerektiği belirtildiği halde, Kurum müfettişinin varsayımsal olarak rapor düzenlediği ve kişilerin hakları yerine Kuruma gelir sağlayacak şekilde rapor düzenlemesinin Kurumun niyetini ortaya koyduğu, bozma kararında aynı yanılgıya düşülerek araçta çalıştığı varsayılan kişiler hakkında işçilik oran ve miktarının tespitinin istendiği,

bir denetim raporu veya ceza olmadan rapor düzenlenemeyeceği , sonuç olarak bozma ilamında talep edilen doğrultuda bir bilirkişi raporu düzenlemesinin mümkün olmadığını bildiren, bozma ilamında yasal dayanakları belirtilen ilkelere uygun olmayan, hukuki, yasal ve bilimsel verilere dayanmayan yetersiz bilirkişi raporu ile sonuca gidilmesi isabetsiz olmuştur.

Yapılacak iş, mahkemece uyulmasına karar verilen önceki bozma ilamının gereklerini tam olarak yerine getirmek, Kurumun tüm işyerlerinde ölçümleme hakkının bulunduğu, eksik işçiliğin işyerinin emsaline, yapılan işin nitelik, kapsam ve kapasitesine göre işin yürütülmesi için gerekli sigortalı sayısına göre belirlendiği, eksik işçilik belirlenmesi için işverenin Kuruma bildirdiği işçiler dışında Kuruma bildirilmeden çalıştırılan işçinin somut olarak belirlenmesinin şart olmadığı ve idari paza cezası ile ilgili olan İdare Mahkemesi kararının bu olayda kesin delil teşkil etmeyeceği düşünülerek,

davalı Kurumun ölçümlemeye esas aldığı müfettiş raporu ve eklerinin tümünün davalı Kurumdan, ...

Terminali Trafik Polislerince tutulan trafik çıkış kayıt defterinin ilgili kuruluştan istenerek, asgari işçiliği teknik usullerle saptamasını bilen bir hukukçu bilirkişi ve ilgili meslek odasından yolcu taşımacılığı işinde uzman kişilerin listesi istenerek, bu kişiler arasından iki bilirkişi seçmek suretiyle oluşturulacak üç kişilik heyetten hukuka ve mevcut yasal düzenlemelere uygun, bilimsel verilere dayalı rapor alarak, gerçek biçimde işçilik oran ve işçi miktarını saptamak ve sonucuna göre bir karar vermektir.

Mahkemece bu maddi ve hukuki olgular gözetilmeksizin eksik inceleme ve araştırma sonucu yetersiz bilirkişi raporuna dayalı olarak yazılı şekilde hüküm kurulması usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir. O halde, davalı Kurumun bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.