Yargıtay 21. Hukuk Dairesi E.2013/3829 K.2013/7859

Davacı, prim, işsizlik, gecikme zammı borcunun olmadığının tespitiyle aksi yöndeki kurum işleminin iptaline karar verilmesini istemiştir. Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kabulüne karar vermiştir. Hükmün davalılardan Kurum vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

KARAR

Dava, davacıya ait araçta trafik kazası sonucu ölen servis görevlisinin Kuruma bildirilmeyen çalışmaları nedeniyle Kurumca davacı hakkında tahakkuk ettirilen prim,işsizlik ve gecikme zammının iptaline ilişkin itirazların Kurum İtiraz Komisyonunca reddi kararının ve prim, işsizlik ve gecikme zamlarının iptali, davacının Kuruma borçlu olmadığının tespiti istemine ilişkindir.

Mahkemece, davanın kabulü ile,... Sigorta İl Müdürlüğü İtiraz Komisyonu Başkanlığının 15.04.2005 tarih ve 2005/25 sayılı itirazın reddine ilişkin kararının iptaline,davacının Kuruma borçlu olmadığının tespitine karar verilmiştir.

Uyulmasına karar verilen bozma ilamında, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’ndaki işleten sıfatı üzerinde durulup, dosyadaki tüm deliller birlikte değerlendirmek suretiyle davacının işleten veya işveren olup olmadığı belirlenerek çıkacak sonuca göre karar verilmesi gerektiği belirtilmiş,mahkemece bozma sonrası ölen işçi Mehmet Özkardeş'in davacının çalışanı olmadığı,firmanın çalışanı olduğu, işleten konumundaki davacının Kuruma borçlu olmadığı gerekçesiyle sonuca gidilmiştir.

Dosyadaki kayıt ve belgelerden, dava dışı ölen servis görevlisinin çalıştığı 38 AR 232 plaka sayılı otobüsün trafikte davacı adına kayıtlı olduğu, davacı ile dava dışı ... Taş. Ve Sey. Sanayi Ticaret Ltd. Şirketi arasında noterde 23.03.2000 tarihinde düzenlenen Kira Sözleşmesi ile aracın davacı tarafından bu şirkete iki yıllığına kiraya verildiği, sözleşmede aracın kira süresi içerisinde aracı kullanmadan doğan yakıt, sürücü, muavin, bakım, onarım ve her türlü masrafının kiracıya ait olacağı, kiracının kiralamış olduğu aracı şehirlerarası yolcu taşımacılığında kullanacağı, kira süresi içerisinde bu aracın yapacağı her türlü kazadan doğan maddi ve manevi tazminat borcunun tamamının kiracıya ait olacağı, araç sahibinin

bundan sorumlu olmayacağı bildirildiği, trafik kazasının olduğunda da araç sürücüsünün yine dava dışı ... olduğu, ... Taş. Sey. San. Ve Tic. Ltd.

Şirketi Müdürünün ise sigorta müfettişine verdiği ifade de bu sözleşmenin şekilden ibaret olduğu, gerçekte tüm masrafların araç sahibine ait olduğu, kendilerinin şirket adına yolcu taşımacılığı yapan araç sahiplerinden komisyon aldıklarını, araç sahiplerinin kendi adlarına gelir-gider faturalarını kestiklerini, sözleşmenin ise Ulaştırma Bakanlığı Kara Ulaştırması Genel Müdürlüğünce başlatılan matbu sözleşme olduğunun beyan ettiği, davacının ise müfettişe otobüste çalışacak şoför ve muavinin ücretlerini kendisinin ödediğini,

host ve hosteslerin ise kiraya tutan şirket tarafından işe alınıp ücretlerinin şirket tarafından ödendiğini bildirdiği anlaşılmaktadır.

2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 3.maddesinde “İşletenin ; araç sahibi olan veya mülkiyeti muhafaza kaydıyla satışta alıcı sıfatıyla sicilde kayıtlı görülen veya aracın uzun süreli kiralama, ariyet veya rehin gibi hallerde kiracı, ariyet veya rehin alan kişi olduğu, ancak ilgili tarafından başka bir kişinin aracı kendi hesabına ve tehlikesi kendisine ait olmak üzere işlettiği ve araç üzerinde fiili tasarrufu bulunduğu ispat edilirse, bu kimsenin işleten sayılacağı" bildirilmiştir.

Somut olayda, trafikte otobüsün adına kayıtlı olduğu davacı ile davadışı şirket arasında kira sözleşmesi yapılmış ise de davacının müfettişe verdiği ifadeye göre bu sözleşmeye tam olarak uyulmadığı ve otobüste çalışan şoför ve muavinin ücretlerinin davacı tarafından ödendiği, kaza sırasında ücretinin davacı tarafından ödendiği kabul edilen sürücünün gözetim ve denetimi altındaki aracın kaza yapması sonucu içindeki servis görevlisinin ölümü ile sonuçlanan olayda davacının işleten olduğu gibi işverenlik sıfatının da bulunduğu gözetilerek istemin reddine karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde davanın kabulüne karar verilmiş olması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

O halde, davalının bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.