Yargıtay 21. Hukuk Dairesi E.2013/3899 K.2013/14919

Davacı, iş kazası sonucu maluliyetinden doğan maddi ve manevi tazminatın ödetilmesine karar verilmesini istemiştir. Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kısmen kabulüne karar vermiştir. Hükmün davacı ve davalılar vekillerince temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.

KARAR

Dava 24.05.2006 tarihinde meydana gelen iş kazası sonucu % 40 oranında sürekli iş göremezliğe uğrayan sigortalının hak sahiplerinin maddi ve manevi zararlarının giderilmesi istemine ilişkindir.

Mahkemece 562,53 TL maddi tazminatın, 20.000 TL manevi tazminatın olay tarihinden itibaren işleyecek yasal faiz ile davalılardan müştereken ve müteselsilen yasal faizi ile davacıya verilmesine karar verilmiştir.

Dava konusu olay nedeniyle düzenlenen 09.07.2008 tarihli kusur bilirkişi raporunda davacıya 2/8 oranında, iş güvenliği sorumlularına 4/8, ... yetkilisine 2/8 oranında kusur verilmiş ve bu rapora davacı tarafça itiraz edilmediğinden 2/8 oranındaki davacı kusuru davalılar bakımından usuli kazanılmış hak oluşturmuştur. Mahkemece davalılar yararına oluşan usuli kazanılmış hakkın ve kusur raporu arasındaki çelişkilerin giderilmesi gerektiği göz ardı edilerek, davalılar itirazı üzerine düzenlenen 09.04.2012 tarihli kusur bilirkişi raporunda belirlenen kazalının % 10, davalıların ise toplam olarak % 90 oranında kusurlu olduklarının kabulü ile maddi ve manevi tazminatların belirlenmesi usul ve yasaya aykırı olmuştur.

Kabul ve uygulama açısından ise;

Gerek mülga B.K'nun 47 ve gerekse yürürlükteki 6098 sayılı T.B.K’nun 56. maddesi hükmüne göre hakimin özel halleri göz önünde tutarak manevi zarar adı ile sigortalıya verilmesine karar vereceği bir para tutarı adalete uygun olmalıdır. Hükmedilecek bu para, zarara uğrayanda manevi huzuru doğurmayı gerçekleştirecek tazminata benzer bir fonksiyonu olan özgün bir nitelik taşır. Bir ceza olmadığı gibi, mamelek hukukuna ilişkin zararın karşılanmasını da amaç edinmemiştir.

O halde, bu tazminatın sınırı onun amacına göre belirlenmelidir. Takdir edilecek miktar, mevcut halde elde edilmek istenilen tatmin duygusunun etkisine ulaşmak için gerekli olan kadar olmalıdır. 26.06.1966 günlü ve 7/7 sayılı Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kararı’nın gerekçesinde takdir olunacak manevi tazminatın tutarını etkileyecek özel hal ve şartlar da açıkça gösterilmiştir.

Bunlar her olaya göre değişebileceğinden hakim bu konuda takdir hakkını kullanırken ona etkili olan nedenleri de karar yerinde objektif ölçülere göre isabetli bir biçimde göstermelidir.

Hakimin bu takdir hakkını kullanırken, ülkenin ekonomik koşulları tarafların sosyal ve ekonomik durumları paranın satın alma gücü, tarafların kusur durumu olayın ağırlığı davacının sürekli iş göremezlik oranı, işçinin yaşı, olay tarihi gibi özellikleri göz önünde tutması, hükmedilecek tutarın manevi tatmin duygusu yanında caydırıcılık uyandıran oranda olması gerektiği de söz götürmez.

Bu ilkeler gözetildiğinde davacının % 10 oranında kusurlu kabul edildiği durumda bile davacı yararına hüküm altına alınan 20.000 TL manevi tazminatın az olduğu açıkça belli olmaktadır.

Öte yandan 01.07.2012 tarihinde yürürlüğe giren 6098 sayılı Türk Borçlar Kanununu oluşturmaktadır. Kanunun 55. maddesinde, “ Destekten yoksun kalma zararları ile bedensel zararlar, bu Kanun hükümlerine ve sorumluluk hukuku ilkelerine göre hesaplanır. Kısmen veya tamamen rücu edilemeyen sosyal güvenlik ödemeleri ile ifa amacını taşımayan ödemeler, bu tür zararların belirlenmesinde gözetilemez; zarar veya tazminattan indirilemez.”hükmüne yer verilmiştir. Bu hüküm çerçevesinde davacının maddi zararı belirlenirken Kurumca bağlanan gelirlerin ilk peşin sermaye değerinin rücu edilebilecek kısmının hesaplanarak, bilirkişi raporunda belirlenen zarar tutarından indirilmesi gerekirken, yazılı şekilde karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

O halde tarafların bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.