Yargıtay 21. Hukuk Dairesi E.2013/8695 K.2013/18307

Davacı, davalılardan işverene ait işyerinde 05/09/2006-05/04/2007 tarihleri arasında geçen çalışmalarının tespitine karar verilmesini istemiştir. Mahkeme, ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kabulüne karar vermiştir. Hükmün, davalılar vekillerince temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.

KARAR

Davacı; davalı işyerinde 05.09.2006 – 05.04.2007 tarihleri arasında geçen ve davalı Kurum'a bildirilmeyen çalışmalarının tespitini istemiştir. Mahkemece; davacının 05.09.2005 – 05.04.2007 tarihleri arasında 210 gün aylık net 2000,00 TL ücretle çalıştığının tespitine, bu sürelerin davacının sigortalılık süresine eklenmesine karar verilmiştir.

Dosyadaki kayıt ve belgelerden; davalı işyerince davalı adına düzenlenen işe giriş bildirgesi ve bildirilen çalışma bulunmadığı, dosyada mevcut ve davalı adına olan muhtasar beyannamelerde “ Ücret ve Ücret Sayılan Ödemeler ile Menkul Sermaye İradı Dışında Kalan Ödemelere Ait Bildirim ” bölümünde, Temmuz-Kasım-Aralık 2006 döneminde davacıya para ödendiği ve gelir vergisi kesildiği, davacının yaptığı belirtilen resimlerin yer aldığı “ Gazi Okuma Serisi ” ve “ İlköğretim Tüm Matematik 1 ” isimli kitapların davacı vekili tarafından delil olarak sunulduğu, davalı şirket adına düzenlenen15.12.2006 tarihli gider pusulasında;

davacıya ilgili sözleşme resim telif gideri olarak para ödendiği, davacı ile davalı şirket arasında “ Mali Hak Devir ve Kullanma Ruhsat Devir Sözleşmesi ” yapıldığı ve sözleşmenin konusunun; “ yayınevinin sahibi olduğu ve mali hakları yazarlardan alınmış muhtelif eserlerde kullanılmak üzere, ressam tarafından yapılan ve hazır olan resim, çizim vs'nin sahibi olduğu ve devretmeye yetkili olduğu mali hakları ve bu mali haklara ilişkin kullanma ruhsatını ressamın gayri kabili rücu kaydıyla 20 yıllığına yayın evine devretmesi bu sözlelşmenin konusudur ” şeklinde olduğu anlaşılmaktadır.

Uyuşmazlık; taraflar arasında 506 sayılı Yasa kapsamında bir hizmet ilişkisinin bulunup bulunmadığı noktasında toplanmaktadır.

506 Sayılı Yasa'nın 2. maddesine hükmüne göre; bir hizmet aktine dayanarak bir veya birkaç işveren tarafından çalıştırılanlar bu Yasa'ya göre sigortalı sayılırlar.

Hizmet aktinin unsurları; hizmetin belirli veya belirli olmayan bir zaman içerisinde görülmesi, hizmet aktinin konusu olan edimin işverene ait işyerinde yerine getirilmesi, edimin ifasında işverenin denetimi ve gözetimi altında bulunulması, edimin ücret karşılığında yapılması ve ücretin zaman esası üzerinden saptanmasıdır. İstisna aktinde ise; bir eserin ücret karşılığında yaratılması söz konusudur. İstisna aktinde ücretin tespitinde eser göz önünde tutulur.

İş sahibinin talimat verme yetkisi ise elde edilecek sonuç içindir. Halbuki hizmet aktinde emir ve talimat yetkisi işçinin çalışma yerini, işe başlayıp ve sona eriş saatinin işverence tespiti biçimindedir. Giderek, istisna aktinde işin işyerinde görülmesi zorunlu değildir. .

Somut olayda; her ne kadar tanıklar davacının davalıya ait işyerinde sürekli çalıştığını beyan etmişlerse de davacının yaptığı iş gereği önemli olan hususun resmin ortaya çıkarılması olduğu, keza davacı işyerinde sürekli çalışmış olsa dahi, davalının istediği özelliklerde resimler ortaya çıkmadığı sürece davacının edimini yerine getirmiş sayılmayacağı, davacının çalıştığı süre kadar değil ortaya çıkan resimler gereği ücret elde ettiği, dosyada mevcut sözleşme, faturalar ve muhtasar beyannamelerden de bu hususun anlaşıldığı, bu itibarla taraflar arasında 506 sayılı Yasa kapsamında bir hizmet akti bulunmadığı göz ardı edilerek yazılı şekilde karar verilmesi isabetsiz olmuştur.

Mahkemece bu maddi ve hukuki olgular nazara alınmaksızın yazılı şekilde karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

O halde, davalıların bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve karar bozulmalıdır.