Yargıtay 21. Hukuk Dairesi E.2013/8786 K.2014/9324

Davacı, Tarım Bağ-Kur'lu saymayan Kurum işleminin iptali ile başvuru tarihini takip eden aybaşından itibaren Tarım Bağ-Kur sigortalılığının tespitiyle yaşlılık aylığı bağlanmasına karar verilmesini istemiştir. Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kabulüne karar vermiştir. Hükmün davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

KARAR

Davacı, Tarım Bağ-Kur sigortalılığının tespiti ile yaşlılık aylığı bağlanmasını istemiştir.

Mahkemece, davanın kabulü ile Kurum işleminin iptaline, davacının 01/05/1996-29/06/2011 tarihleri arasında Tarım Bağ-Kur'lu sayılmasının talep tarihini takip eden aybaşı olan 01/07/2011 tarihinden itibaren yaşlılık aylığı bağlanması gerektiğinin tespitine karar vermiştir.

Dosyadaki bilgi ve belgelerden, 09.05.2011 tarihli ziraat odası yönetim kurul kararı ile davacının 15.04.1996 tarihli tevkifatına göre geriye dönük tevkifat tarihi itibariyle odaya kaydının yapıldığı, davacının Kurum'dan 27.05.2011 tarihinde ilk tevkifata göre Tarım Bağ-Kur sigortalılık tescili ile 6111 Sayılı Yasadan faydalandırılmasını istediği, Kurum'ca 01.05.1996 tarihi itibariyle tescilinin yapıldığı, davacının 01.05.1996-30.04.2008 tarihleri arasındaki Tarım Bağ-Kur sigortalılık prim borcunu Z. Bankasından çektiği kredi ile 28.06.2001 tarihinde Kurum'a ödediği, davacının 29.06.2011 tarihinde tahsis talebinde bulunduğu, Kurum'ca davacının oda kaydının geçmişe dönük oluşturulması ve 15 yıl hizmetinin bulunmaması nedeniyle tahsis talebinin reddolunduğu anlaşılmaktadır.

Davanın yasal dayanağını oluşturan 2926 Sayılı Yasada, 506 Sayılı Yasanın 79. maddesindeki gibi, geçmiş Tarım Bağ-Kur hizmetlerinin tespitine ilişkin bir düzenleme mevcut değildir. Anılan yasanın 5. maddesinde, 7. maddede belirtilen süre içinde kayıt ve tescillerini yaptırmayan sigortalıların hak ve yükümlülüklerinin, kayıt ve tescil edildikleri tarihi takip eden aybaşından itibaren başlayacağı belirtilmiştir. Yasanın 10. maddesindeki kayıtlar Kurum tarafından yapılacak olan tescil işlemleri için uygulama alanı bulmaktadır.

Yargıtay'ın ve giderek Dairemizin yerleşmiş kararları; Kurumun prim alacaklarını Bakanlar Kurulu kararı ile ürün bedellerinden tevkifat suretiyle tahsil etmesi halinde, Bağ-Kur’un prim ödenmesine rağmen, sigortalıyı re’sen kayıt ve tescil etmemesi, yasanın kendisine yüklediği re’sen tescil yükümlülüğüne aykırılık teşkil ettiğinden, prim tevkifatının yapıldığı tarihi izleyen aybaşından itibaren sigortalı olarak kabulü gerektiği yönündedir.

İlk prim kesintisini izleyen yıllarda prim kesintisi veya ürün tesliminin gerçekleştiğinin belirlendiği durumlarda, bu yıllar için de tespit kararı verilmesi gerekmektedir.

Tarım Bağ-Kur sigortalılığının temel koşulu 2926 sayılı Yasanın 2/1 ve 3/b maddelerinde belirtildiği gibi, tarımsal faaliyette bulunmaktır. Prim tevkifatına dayalı tespit davasında, salt ziraat odası ve kooperatif kaydı gibi belgelerin bulunması, davanın kabulü için yeterli değildir. Tarımsal faaliyetin sürdüğünün, faaliyete ilişkin olarak hangi tarımsal ürünlerin üretildiği, nereye satıldığı veya teslim edildiği gibi hususlar da somutlaştırılarak belirlenmelidir. Prim tevkifatı ve ürün tesliminin, bir iki yıl dışında süreklilik arzettiği hallerde de, tarımsal faaliyetin sürekli olduğu kabul edilebilir.

Somut olayda, ziraat oda kaydının geçmişe dönük oluşturulması ve Kurum'ca hatalı olarak defaten prim borçlarının tahsil olunmasının davacı yararına muktesep hak oluşturmayacağı gözardı edilerek mahkemece SGK tarafından yapılan bu işlemin sonradan iptal edilmesinin hak ve hakkaniyete uygun olmayacağı düşüncesiyle davanın kabulüne karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

Yapılacak iş; Kurum'dan geçmişe dönük oluşturulan ziraat oda kaydının geçersizliğinin kabulü sonucunda davacının hangi tarih aralığında Tarım Bağ-Kur sigortalısı sayıldığı ve tahsis talebinin reddolunması sebebi de sorularak sonucuna göre karar vermekten ibarettir.

O halde, davalı Kurum vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.