Yargıtay 21. Hukuk Dairesi E.2014/11761 K.2015/7960

Davacı, davalılardan işverene ait işyerinde geçen çalışmalarının tespitine karar verilmesini istemiştir. Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kabulüne karar vermiştir. Hükmün davalılar vekillerince temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.

KARAR

Davacı 28.10.1992-30.6.1994 tarihleri arası çalıştığı halde sigorta bedellerinin düzenli olarak ödenmediği iddiası ile çalıştığı döneme ait eksik sigorta bedellerinin tespit edilmesini istemiş, birleştirilen dava da ise 28.10.1992-30.6.1994 tarihleri arasında geçen ve Kuruma bildirilmeyen sigortalı çalışmalarının tespitini talep etmiştir.

Mahkemece, asıl ve birleşen davanın kabulü ile davacının davalı ... Bakanlığına ait okul işyerinde 01.10.1992 - 30.06.1994 tarihleri arasında asgari ücretle çalıştığının tespitine karar verilmiştir.

Davanın yasal dayanağını oluşturan 506 sayılı Yasa'nın 79/10. ve 5510 sayılı Yasa'nın 86/9. maddelerine göre Yönetmelikle tespit edilen belgeleri işveren tarafından verilmeyen veya çalıştıkları Kurumca tespit edilemeyen sigortalılar, çalıştıklarını hizmetlerinin geçtiği yılın sonundan başlayarak 5 yıl içerisinde mahkemeye başvurarak alacakları ilam ile ispatlayabilirlerse, bunların mahkeme kararında belirtilen aylık kazanç toplamları ile prim ödeme gün sayıları nazara alınır.

Dosyadaki kayıt ve belgelerden davacının ...İlköğretim Okulunu Koruma Derneği unvanlı 8530 sigorta sicil numaralı işyerinde 1.10.1992 tarihinde işe başladığına dair işe giriş bildirgesinin verildiği ancak çalışma bildirilmediği, bordro tanıklarının davacının ana sınıfında temizlik işinde ve bakıcı olarak çalıştığını ayrıca yaz aylarında çalışma olmadığını beyan ettikleri, Valilik yazısına göre ilgili derneğin 23.6.2004 tarihinde kütük kaydının silindiği anlaşılmaktadır.

A)Usul Yönünden Yapılan İncelemede;

1-Davada sıfat, tarafın, dava konusu maddi hukuk ilişkisinin süjesi olup olmamasıyla ilgilidir. Taraf ehliyeti dava şartlarından olup yargılamanın her safhasında re’sen gözönünde tutulması gerekir.Taraf sıfatının bulunmaması halinde dava, sıfat yokluğundan (husumet yönünden) reddedilecektir.

Hizmet tespiti davalarında, davacının tespitini istediği çalışmanın geçtiği işyerinin sahibi olan gerçek ya da tüzelkişi işveren, ... ile zorunlu dava arkadaşıdır. Hal böyle olunca, işveren dışındaki gerçek ya da tüzelkişilere bu davada husumet yöneltilemez.

Somut olayda, davacının bir kısım çalışmaları Ataköy İlköğretim Okulunu Koruma Derneği 'ne ait işyerinden bildirilmiş olup asıl işveren dernektir. Mahkemece, davalı ... yönünden husumet yokluğu nedeniyle davanın reddine karar verilmesi gerekirken, yazılı şekilde hüküm kurulması, usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.

2-Medeni haklardan istifade ( hak ) ehliyeti bulunan her tüzel kişi taraf ehliyetine de sahiptir. Tüzel kişiliğin son bulması ile artık eski tüzel kişinin taraf ehliyeti de son bulur. Taraf ehliyeti kamu düzeni ile ilgili olup hakimin bu hususu resen göz önünde bulundurması zorunludur.

Davalı derneğin, İl Dernekler Müdürülüğü'nün yazısından 23.6.2004 tarihi itibariyle fesih edilip kütük kaydının silindiği, dolayısıyla tüzel kişiliğini yitirdiği anlaşılmaktadır. Böyle olunca, Mahkemece davacıya derneğin ihyasını sağlamak amacıyla dava açması için uygun süre verilmesi, dernek temsilcisinin davaya dahil edilip sonucuna göre bir hüküm kurulması gerekirken tüzel kişiliği kalmayan dernek hakkında hüküm kurulması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

B)Davanın Esası Yönünden Yapılan İncelemede;

Somut olayda ifadeleri hükme dayanak alınan tanıkların anlatımlarına göre davacının okul bünyesindeki ana sınıfında temizlik işi ve çocukların bakımını yaptığı anlaşılmaktadır.Tanıkların davacının yaz tatillerinde de çalışması olmadığını ifade etmelerine karşılık uyuşmazlık konusu dönemde okulların tatil olduğu süreler ilgili kurumdan sorularak çalışma sürelerinin belirlenmesi gerekirken yazılı şekilde hüküm kurulması hatalı olmuştur.

Mahkemece bu maddi ve hukuki olgular gözetilmeksizin yazılı şekilde karar verilmiş olması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

O halde, davalıların bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.