Yargıtay 21. Hukuk Dairesi E.2014/14147 K.2015/10415

Davacı, 23/11/2005 tarihinden bugüne kadar süren .... sigortalılık süreleri ile çakışan ... sigortalılığının iptaline, 23/11/2005 tarihinden itibaren ... sigortalısı olmadığının ve bu tarihten itibaren prim borcu bulunmadığının tespitine, Kurum tarafından tahsil edilen primlerin iadesine karar verilmesini istemiştir. Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kabulüne karar vermiştir. Hükmün davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

KARAR

Dava, davacının 23.11.2005 tarihinden bugüne kadar süren .... sigortalılık süreleri ile çakışan ... sigortalılıklarının iptaline, 23.11.2005 tarihinden itibaren ... sigortalısı olmadığının tespitine, bu süreler için ödenen .... sigortalı prim borcunun bulunmadığı, kendisinden tahsil edilen ... primlerinin iadesine karar verilmesi istemine ilişkindir. Mahkemece, davanın kabulüne karar verilmiştir.

Dosyadaki kayıt ve belgelerden, davacının 2.5.1986-31.12.1986 tarihleri arasında vergi kaydının olduğu, 5.1.1994-6.1.2005 tarihleri arası ....nde ve 23.6.1994 tarihinden itibaren de ....

Şirketinde ortaklık kaydının bulunduğu, ortaklığının 20.4.2011 tarihi itibarı ile devam ettiğinin bildirildiği, bu şirketin ticaret sicil kaydının kapatılması için davacının 7.7.2011 tarihinde dilekçe verdiği, davacının ayrıca 23.11.2005-9.7.2008, 22.7.2009-7.6.2010, 14.4.2011-14.7.2011, 13.8.2011-31.1.2012 ve 31.3.2012-6.4.2012 tarihleri arasında .... kapsamında çalışmasının olduğu, Kurumca 2.5.1986-31.12.1986, 5.1.1994-13.4.2011, 15.7.2011-12.8.2011, 1.2.2012-29.2.2012, 7.4.2012-3.8.2012 tarihleri arasında ve 5.9.2012 tarihinden itibaren devam eder şekilde esnaf bağkur sigortalı kabul edildiği,

23.11.2005-9.7.2008 ve 22.7.2009-7.6.2010 tarihleri arası .... sigortalılığının iptal edilerek bu sürelerde esnaf bağkur sigortalı kabul edildiği, 10.10.2013 tarihli sigortalı ekstresine göre 2.9.2011 tarihinde 4.000,00 TL, 31.7.2012 tarihinde 1.483,94 TL ve 21.265,12 TL prim borcu ödediği ve 7.277,52 TL prim borcunun olduğu, 30.4.2008 tarihi itibarı ile 37 ay prim borcu olduğu anlaşılmaktadır.

Gerçekten davacının tespitini istediği dönemle çakışan ve 1994 yılından itibaren devam eden limited şirket ortaklığı nedeniyle ... zorunlu sigortalılığı bulunmaktadır. Bu durumda yapılacak iş, "çakışan sigortalılık durumunda" hangi kurumdaki çalışmanın esas alınacağını saptamaktır.

Sosyal güvenlik sistemimizde çifte sigortalılığa yer verilmemiş olup "çakışan sigortalılık" olarak adlandırılan, bir sigortalının aynı anda birden fazla sosyal güvenlik kurumuna tabi olması hali, zorunlu sigortalılıkların çakışması halinde yasalarda yer alan düzenlemelerde önceden başlayan sigortalılığa geçerlilik tanınarak,

isteğe bağlı sigortalılıkta ise 506 sayılı Yasa’nın 85. maddesi uyarınca malullük, yaşlılık ve ölüm sigortalarına isteğe bağlı olarak devam edebilmek için herhangi bir sosyal güvenlik kuruluşuna zorunlu ya da isteğe bağlı sigortalı olmamak koşulu arandığından isteğe bağlı sigortalılık ile zorunlu sigortalılığın çakıştığı bu gibi uyuşmazlıklarda, anılan maddede yer alan "sosyal güvenlik kuruluşlarına tabi olarak çalışmaya başlayanların,

çalışmaya başladıkları günden itibaren" isteğe bağlı sigortalılığın sona ereceği hükmü dikkate alınarak zorunlu sigortalılığa değer verilmek suretiyle "çakışan sigortalılığın" çözüme kavuşturulması gerektiği Dairemizin ve Yargıtay'ın yerleşik içtihatları gereğidir.

17.4.2008 tarihli 5754 sayılı Yasanın 33. maddesi ile değiştirilen 5510 sayılı Yasanın "sigortalılık hallerinin birleşmesi" başlıklı 53/1. maddesinde "Sigortalının, 4. maddenin birinci fıkrasının (a), (b) ve (c) bentlerinde yer alan sigortalılık hallerinden birden fazlasına aynı anda tabi olmasını gerektirecek şekilde çalışması halinde, öncelikle aynı maddenin birinci fıkrasının (c) bendi kapsamında, (c) bendi kapsamında çalışması yoksa ilk önce başlayan sigortalılık ilişkisi esas alınarak sigortalı sayılacağı bildirildiğinden 1.10.2008 tarihli 5510 sayılı yasanın 53/1 maddesi kapsamında uygulama yapılmalı ve bu kapsamda da çakışan sigortalılıklarda daha önceden başlayan sigortalılığa değer verilmelidir.

Bütün bu açıklamalardan anlaşılacağı üzere, sosyal güvenlik sistemimizde çifte sigortalılık mümkün olmayıp, uyuşmazlık tarihi itibarı ile önceden başlayıp devam edegelen sigortalılığa geçerlik tanınmaktadır.Bu nedenlerden dolayı, davacının önceden başlayıp kesintisiz devam eden limited şirket ortaklığı nedeniyle ... zorunlu sigortalılığına geçerlilik tanınarak, 23.11.2005-9.7.2008 ve 22.7.2009-7.6.2010 tarihleri arasında ... (4/b) sigortalısı kabul edileceği ortadadır.

Ne var ki.

4.4.2015 tarihli 6645 sayılı Kanunun 56. maddesi ile 5510 sayılı Yasa’ya eklenen ve 23.4.2015 tarihinde yürürlüğe giren Geçici 63. maddede kendi adına ve hesabına bağımsız çalışanlarla tarımda kendi adına ve hesabına bağımsız çalışanlardan, Kuruma kayıt ve tescilleri yapıldığı hâlde, bu maddenin yayımlandığı ayın sonu itibarıyla 12 ay ve daha fazla süreye ilişkin prim borcu bulunanların, bu sürelere ilişkin prim borçlarını, bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihi takip eden ay başından itibaren üç ay içinde ödememeleri veya ilgili kanunları uyarınca yapılandırmamaları hâlinde,

prim ödemesi bulunan sigortalıların daha önce ödedikleri primlerin tam olarak karşıladığı ayın sonu itibarıyla, prim ödemesi bulunmayan sigortalıların ise tescil tarihi itibarıyla sigortalılığı durdurulur. Durdurulan süreler sigortalılık süresi olarak değerlendirilmez ve bu sürelere ilişkin Kurum alacakları takip edilmeyerek bunlara Kurum alacakları arasında yer verilmez.

Sigortalılıkları durdurulanlardan bu Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi kapsamında çalışmaya devam edenlerin sigortalılıkları bu maddenin yayım tarihini takip eden ay başı itibarıyla yeniden başlatılır"şeklinde düzenleme getirilmiştir.

Yapılacak iş; uyuşmazlık konusunun 23.11.2005-9.7.2008 ve 22.7.2009-7.6.2010 tarihleri arası sigortalılık sürelerine ilişkin olduğu gözetilerek davacının 1479 sayılı Yasa’ya tabi sigortalılığa ilişkin olarak yaptığı prim ödemelerinin karşıladığı sigortalılık süresi belirlenerek, 30.4.2015 tarihi itibarı ile 12 ay ve daha fazla süreye ilişkin prim borcu bulunup bulunmadığını belirlemek, var ise sigortalılığı o tarih itibariyle durdurmak ve bu tarihten sonraki 1479 sayılı Yasa’ya tabi (4/1-b kapsamında) sigortalılığa geçerlilik tanımak, uyuşmazlık konusu süreler için geçici 63. maddenin uygulama koşulları yok ise davacının 23.11.2005-9.7.2008 ve 22.7.2009-7.6.2010 tarihleri arasında 1479 sayılı Yasa’ya tabi sigortalı olduğunun kabulü ile sonuca varmaktır.

Mahkemece bu maddi ve hukuki olgular gözetilmeksizin yazılı şekilde hüküm kurulmuş olması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

O halde, davalının bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.