Yargıtay 21. Hukuk Dairesi E.2014/15062 K.2015/11103

Davacı, 4/a sigortalılığı ile çakışan 4/b-4 alt bendi kapsamındaki ( .... ) sigortalılığının iptaline ve hak ettiği tarihten itibaren yaşlılık aylığı bağlanmasına karar verilmesini istemiştir. Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kabulüne karar vermiştir. Hükmün davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

KARAR

Dava, davacının 5510 SK'nun 4/1-a maddesi kapsamında sigortalılığı ile çakışan 4/1-b maddesi kapsamındaki sigortalılıklarının iptali ile hak ettiği tarihten itibaren yaşlılık aylığı bağlanmasına karar verilmesi istemine ilişkindir. Mahkemece davanın kabulü ile, 05/08/2008-28/02/2011 tarihleri arasında 5510 sayılı yasanın 4-a maddesi kapsamındaki sigortalılığı ile çakışan 4b-4 alt bendi kapsamındaki (....) sigortalılığının iptaline, davacının 01/01/2013 tarihinden itibaren 506 sayılı Yasa uyarınca yaşlılık aylığına hak kazandığının tespitine, karar verilmiştir.

Dosyadaki kayıt ve belgelerden davacının elde ettiği ürün bedelinden prim kesintisi yapılması nedeniyle 1.12.1994 tarihinden itibaren 2926 SK uyarınca zorunlu sigortalı kaydının yapıldığı, daval Kurumca 1.12.1994-31.12.1994, 1.5.1996-4.8.2008, 1.6.2009-28.2.2011 tarihleri arasında..... sigortalı kabul edildiği, elde ettiği ürünlerden 1994, 1996, 1997, 1998, 1999, 2000, 2001, 2002, 2003, 2004, 2005, 2006, 2007, 2008,2009 yıllarında prim kesintisi yapıldığı, 5.8.2008-7.1.2009, 15.7.2009-31.12.2009, 19.5.2010-28.12.2012 tarihleri arasında 5510 SK'nun 4/1-a maddesi kapsamında sigortalı çalışmalarının olduğu,

1.6.2009 tarihinde.... sigortalılığının başlaması nedeniyle çakışan 15.7.2009-28.2.2011 tarihleri arasındaki 4/1-a maddesi kapsamındaki sigortalılığının iptal edildiği, şartları oluşmadığı gerekçesi ile 28.12.2012 tarihli tahsis talebinin ret edildiği anlaşılmaktadır.

01.10.2008 tarihinde yürürlüğe giren 5510 sayılı Yasa'nın 4/b-4 maddesi ile "tarımsal faaliyette bulunanların bu kanunun kısa ve uzun vadeli sigorta kolları uygulaması bakımından sigortalı sayılacağını", 5510 sayılı Yasanın 8/3 maddesi " tarımsal faaliyeti bulunanların kanunla kurulu meslek kuruluşlarına kayıt tarihinden itibaren ilgili Kurum ve Kuruluş ve birliklerin sigortalı işe giriş bildirgesi düzenleyerek en geç bir ay içinde Kuruma -vermekle yükümlü olduklarını,

ayrıca tarımla uğraşanların kendilerinin de bildirim yapabileceklerinin belirtildiği" 5510 sayılı Yasanın 9/b-5 maddesi "Kısa ve uzun vadeli sigorta kolları bakımından tarımda kendi adına ve hesabına bağımsız çalışanlar için, tarımsal faaliyetlerinin sona erdiği veya 6 ncı maddenin birinci fıkrasının (ı) bendi kapsamına girdiği tarihten itibaren sigortalılığının sona ereceği" bildirilmiş, 5510 sayılı Yasanın 6/1-ı maddesinde.

Kamu idarelerinde ve Kanunun ek 5 inci maddesi kapsamında sayılanlar hariç olmak üzere, tarım işlerinde veya orman işlerinde hizmet akdiyle süreksiz işlerde çalışanlar ile tarımda kendi adına ve hesabına bağımsız çalışanlardan; tarımsal faaliyette bulunan ve yıllık tarımsal faaliyet gelirlerinden, bu faaliyete ilişkin masraflar düşüldükten sonra kalan tutarın aylık ortalamasının, bu Kanunda tanımlanan prime esas günlük kazanç alt sınırının otuz katından az olduğunu belgeleyenlerin 4 üncü maddeye göre sigortalı sayılmayacağı ve 5510 Sayılı Yasanın 6/2. maddesinde.

Birinci fıkranın (ı) bendinin uygulanmasında, Türkiye Ziraat Odaları Birliğinin görüşünün alınacağı bildirilmiştir.

5510 sayılı Yasanın 16/1 maddesi ile de “Bu Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinde yer alan köy muhtarları ile (4) numaralı alt bendinde belirtilenler için 80 inci maddenin ikinci fıkrasının (a) bendinde belirtilen "otuz" ibaresi ile (4) numaralı alt bendinde belirtilenler için, bu Kanunun 6 ncı maddesinin birinci fıkrasının (ı) bendinde belirtilen "otuz" ibaresi, bu maddenin yürürlüğe girdiği yıl için "onbeş" olarak uygulanır ve prime esas günlük kazancın otuz katını geçmemek üzere takip eden her yıl için bir puan artırılır.”şeklinde bir düzenleme getirilmiştir.

Somut olayda, davacının tarımdan elde ettiği gelirinin geçimin sağlamaya yetmeyecek kadar az olduğu iddiası yeterince araştırılmadan yazılı şekilde hüküm kurulması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

Yapılacak iş, uyuşmazlık konusu olan dönem yönünden davacının tapulu veya tapusuz arazilerini, kiraladığı arazi bulunup bulunmadığını, hayvan varlığını, tarımsal alet ve edevatını belirleyerek ziraat mühendisi bilirkişi raporu ile yıllık net gelirlerini saptayarak, 5510 sayılı Yasa'nın 6/ı ve geçici 16. maddesi dikkate alınarak sonuca gitmekten ibarettir.

O halde davalı Kurumun bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.