Yargıtay 21. Hukuk Dairesi E.2014/16665 K.2014/19821

Davacı, davalılardan işverene ait işyerinde 23/05/2006-11/08/2009 tarihleri arasındaki eksik bildirilen sürelerin tespitine ve sigorta primlerinin gerçek ücret üzerinden yatırılmasına karar verilmesini istemiştir. Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kısmen kabulüne karar vermiştir. Hükmün davalılardan Kurum vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

KARAR

Dava; davacının davalı işyerinde 23/05/2006 – 11/08/2009 tarihleri arasında geçen çalışmalarının ve prime esas kazançlarının tespiti istemine ilişkindir.

Mahkemece; davacının 01/07/2006-31/12/2006 tarihleri arasında 180 gün süre ile günlük 71,33 TL brüt, 01/01/2007-30/06/2007 tarihleri arasında 180 gün süre ile günlük 75,56 TL brüt, 01/07/2007-31/12/2007 tarihleri arasında 180 gün süre ile günlük 78,59 TL brüt, 01/01/2008-30/06/2008 tarihleri arasında 180 gün süre ile günlük 81,73 TL brüt, 01/07/2008-31/12/2008 tarihleri arasında 180 gün süre ile günlük 85,80 TL brüt, 01/01/2009-30/06/2009 tarihleri arasında 180 gün süre ile günlük 89,47 TL brüt, 01/07/2009-10/08/2009 tarihleri arasında 40 gün süre ile günlük 93,09 TL brüt ücret karşılığı sigortalı çalışmasının bulunduğunun tespitine, fazlaya ilişkin talebin reddine karar verilmiştir.

Dosyadaki kayıt ve belgelerden; davacı adına davalı işyerinde düzenlenen işe giriş bildirgesi bulunmadığı, davacının 13.02.2006 – 05.07.2006 tarihleri arasında aralıksız olarak dava dışı başka bir işyerinde, 06.09.2006 – 10.08.2009 tarihleri arasında ise aralıksız olarak davalı işyerinde çalışmasının bulunduğu, emsal ücret araştırması nedeniyle Nakliye İşçileri Sendikası'na yazı yazıldığı ve hizmet aktinin fesih tarihi olan 11.08.2009 tarihinde davacı gibi bir işçinin net 1.555,00 TL ile 1.060,00 TL arasında ücret alabileceğinin ve yılda 4 tam aylık maaş ikramiye alacağının bildirildiği, davacı tarafça delil olarak sunulan.

A. T.

Özel Eğitim ve Rehabilitasyon Merkezi başlıklı ve davacının 2008/9. ay ile 2009/7. ay arası maaşlarını gösteren sadece davacının imzası olan belgede, davacının 2008 yılında 2000,00 TL, 2009 yılında 1.500,00 TL aldığına dair bilgiler bulunduğu, bilirkişi tarafından dosyada mevcut davacının maaşına ilişkin bu belge ve tanıkların davacının 2000,00 TL ücret ile çalıştığını beyan etmeleri nedeni ile davacının asgari ücretin 4,03 katı yani net 2000,00 TL, brüt 2.791,35 TL ücret ile çalıştığının ve 01.07.2006 – 10.08.2009 tarihleri arasında çalıştığının kabulü gerektiğini bildirildiği anlaşılmaktadır.

Davanın yasal dayanağı 506 sayılı Yasa'nın 79/10. maddesidir. Bu kapsamda hizmet tespitine yönelik davalarda, davacının çalışmasının gerçekliği, işin ve işyerinin kapsam ve niteliği dikkate alınarak, ücretinin ve davalı Sosyal Güvenlik Kurumu’na, davalı işveren tarafından ödenen ve ödenmesi gereken primlerin miktarının belirlenebilmesi amacıyla, prime esas kazancın tespitinde, gerçek ücretin esas alınması koşuldur.

Davanın niteliği gereği, çalışma olgusunun her türlü delille ispatlanabilmesine karşılık ücretin ispatında bu denli bir serbestlik söz konusu değildir. Çalışma olgusunun her türlü delille kanıtlanması olanağı bulunmakla birlikte; Hukuk Genel Kurulu’nun 2005/21-409 E., 2005/413 K. sayılı kararında da belirtildiği üzere ücret alma iddialarının yazılı delille kanıtlanması zorunluluğu bulunmaktadır.

Ücret miktarı HMK’nun Geçici 1. maddesinin ikinci fıkrası delaletiyle HUMK 288. maddesinde (6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 200. maddesi) belirtilen sınırları aşıyorsa, tespiti gereken gerçek ücretin hukuksal geçerliliği haiz olarak düzenlenmiş bulunmaları kaydıyla, işçinin imzasının bulunduğu aylık ücreti gösteren para makbuzları, banka kayıtları, ticari defter kayıtları, ücret bordroları gibi belgelerle ispatı mümkündür. Yazılı delille ispat sınırın altında kalan miktar içinse tanık dinletilebilir. Tespiti istenen miktar sınırı aşıyor olsa bile varlığı iddia edilen çalışmanın öncesine ve sonrasına ait yazılı delil başlangıcı sayılabilecek belgeler bulunuyorsa da tanık dinletilmesi mümkündür.

Somut olayda; davacının dava dışı işyerindeki çalışması 05.07.2006 tarihinde bitmesine rağmen davacının çalışmalarının 01.07.2006 tarihinden itibaren başlatılması, ayrıca; prime esas kazançların, 2008/9 – 2009/7. aylar arasına ilişkin maaş ödemelerini gösteren ve davacı vekilince sunulan, doğruluğu başka belgeler ile ispatlanmayan belgeye ve tanık beyanlarına dayanılarak belirlenmesi isabetsiz olmuştur.

Mahkemece yapılacak iş; davalı taraftan davacının talep ettiği döneme ilişkin ücret bordrolarını getirtmek, daha sonra davacı tarafça sunulan “ A. T. Özel Eğitim ve Rehabilitasyon Merkezi ” başlıklı ve davacının 2008/9. ay ile 2009/7. ay arası maaşlarını gösteren, ancak sadece davacının imzası olan belgenin gerçekten davalı işyerinden sadır olup olmadığını araştırmak ve yukarıda anılan Yasa maddeleri de dikkate alınarak toplanan deliller ışığında varılacak sonuca göre hüküm kurmaktan ibarettir.

Mahkemece bu maddi ve hukuki olgular nazara alınmaksızın eksik araştırma ve inceleme ile yazılı şekilde karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

O halde, davalı Kurum vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.