Yargıtay 21. Hukuk Dairesi E.2014/16685 K.2015/3944

Davacı, Türk vatandaşı iken yurt dışındaki çalışma sürelerinin 3201 sayılı yasaya göre borçlanma hakkı bulunduğunun tespitine, borçlandırma işleminin 5510 sayılı yasann 4/1- a madde kapsamında olduğuna, borçlanma talebinin talep tarihindeki prim ödeme tutarı üzerinden geçerli olduğuna, karar verilmesini istemiştir. Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, aksi yöndeki kurum işleminin iptaline karar vermiştir. Hükmün davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

KARAR

Dava, davacının Türk vatandaşı iken yurt dışındaki çalışma sürelerinin 3201 Sayılı Yasa'ya göre borçlanma hakkı bulunduğunun tespiti ile borçlandırma işleminin 5510 Sayılı Yasanın 4/1-a.madde kapsamında olduğunun belirlenmesini ayrıca borçlanma talebinin talep tarihindeki prim ödeme tutarı üzerinden geçerli olduğunun tespiti ile kurum işleminin iptaline karar verilmesi istemine ilişkindir.

Mahkemece, davanın kabulü ile “davacının talep tarihinde Türk vatandaşı olma şartı aranmaksızın yurtdışında Türk vatandaşı iken borçlanmaya esas sürelerini 4/a kapsamında borçlanmaya hakkı olduğunun ve borçlanma bedelinin başvuru tarihinde uygulanan günlük prim miktarı üzerinden belirlenmesi gerektiğinin tespiti ile aksine kurum işleminin iptaline” karar verilmiştir.

5510 sayılı Kanun'un 38.maddesine göre malûllük, yaşlılık ve ölüm sigortalarının uygulanmasında dikkate alınacak sigortalılık süresinin başlangıcı; sigortalının, 5417, 6900, 506, 1479, 2925, 2926, 5434 sayılı Kanunlar ile 506 sayılı ... Sigortalar Kanununun geçici 20 nci maddesi kapsamındaki sandıklara veya 5510 sayılı Kanuna tâbi olarak malûllük, yaşlılık ve ölüm sigortalarına tabi olarak ilk defa kapsama girdiği tarih olarak kabul edilir. Uluslararası ... ... sözleşmeleri hükümleri saklıdır.

Bu Kanun'un uygulanmasında 18 yaşından önce malûllük, yaşlılık ve ölüm sigortalarına tâbi olanların sigortalılık süresi, 18 yaşını doldurdukları tarihte başlamış kabul edilir. Bu tarihten önceki süreler için ödenen malûllük, yaşlılık ve ölüm sigortaları primleri, prim ödeme gün sayılarının hesabına dahil edilir.

3201 sayılı Yurt Dışında Bulunan Türk Vatandaşlarının Yurt Dışında Geçen Sürelerinin ... Güvenlikleri Bakımından Değerlendirilmesi Hakkında Kanun'un 5.maddesine 17.04.2008 tarih ve 5754 sayılı Kanun'un 79.maddesi ile eklenen (yürürlük tarihi 08.05.2008) 4.fıkraya göre "Yurtdışı hizmet borçlanmasına ait süreler 5510 sayılı ... Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanununa göre hangi sigortalılık haline göre geçmiş sayılacağının belirlenmesinde; Türkiye'de sigortalılıkları varsa borçlanma talep tarihindeki en son sigortalılık haline göre, sigortalılıkları yoksa aynı Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi kapsamında geçmiş sigortalılık süresi olarak kabul edilir."

Somut olayda, davacının 03/06/1987-15/02/1988 tarihleri arasında ... lı hizmetinin bulunduğu, 01/07/1988-28/09/1990 tarihleri arasında Tuhafiye-Parfümeri işletmeciliğinden dolayı vergi kaydı, 27/06/1988- 27/09/1990 tarihleri arasında Ajans-Dergi faaliyetinden dolayı oda kaydı, 27/06/1988- 27/09/1990 tarihleri arasında da ... sicil kaydı olması nedeniyle 27/06/1988- 28/09/1990 tarihleri arasında ... ... sigortalılığının bulunduğu; davacının bu sürelere ilişkin olarak sigortalılık iradesini de ortaya koyar şekilde 29/07/1988-31/07/1990 tarihleri arasında ... sigorta prim borcu ödemesinde bulunduğu,

08/10/1991-30/09/2013 tarihleri arasında ise yurt dışında hizmetinin bulunduğu anlaşılmakla davacının yurt dışı borçlanma talep tarihi olan 22/03/2013 tarihi itibariyle yurt içinde son sigortalılığının ... sigortalılığı olduğunun göz ardı edilerek kurulan hüküm hatalı olmuştur.

Mahkemece, bu maddi ve hukuki olgular göz önünde tutulmaksızın yazılı şekilde hüküm kurulması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir. O halde davalı Kurum vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.