Yargıtay 21. Hukuk Dairesi E.2014/17213 K.2015/11965

Davacı, 10/11/2006 tarihinden sonraki .... sigortalılığının iptaline, ... sigortalılığının geçerli olduğunun tespitine karar verilmesini istemiştir. Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kabulüne karar vermiştir. Hükmün davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.

KARAR

Davacı, 1479 sayılı Yasa kapsamındaki sigortalılığının 10.11.2006 tarihinden sonra iptalini ve bu tarihten sonra 506 sayılı Yasa kapsamındaki sigortalılığının geçerli olduğunun tespitini istemiştir. Mahkemece davanın kabulüne karar verilmiştir.

Dosyadaki kayıt ve belgelerden; davacının 14.12.1989 – 29.02.1996 ve 17.05.2004 – 10.11.2006 tarihleri arasında vergi kaydı, 16.10.1989 – 25.11.1994 tarihleri arasında ve şirket ortaklığından dolayı 20.12.2000 tarihinden beri devam eden oda kaydı, 16.10.1989 – 24.11.1994 tarihleri arasında sicil kaydı bulunduğu, davacının 15.12.2000 tarihinden beri limited şirket ortağı olduğu, davacı tarafından davalı Kurum'a dilekçe verilerek şirketin 22.03.2013 tarihinde tasfiyeye girdiği bildirilerek sigortalılığının sonlandırılmasının istenildiği,

davalı Kurum tarafından 16.10.1989 – 25.11.1994, 20.12.2000 – 31.12.2000, 01.05.2008 – 28.02.2011 ve 20.08.2011 – 16.10.2012 tarihleri arasında 1479 sayılı Yasa kapsamında sigortalı olarak kabul edildiği, davacının ayrıca 23.05.1979 – 31.03.2004 tarihleri arasında 1479 sayılı Yasa kapsamındaki sigortalılığı ile çakışacak şekilde 506 sayılı Yasa kapsamında çalışmalarının bulunduğu, yine aynı Yasa kapsamında 03.01.2005 – 01.07.2005 tarihleri arasında isteğe bağlı sigortalılığı ve 05.05.2008 - 16.07.2008 ile 03.01.2009 – 19.08.2011 tarihleri arasında da zorunlu sigortalılık kapsamında çalışmalarının bulunduğu, ....

Vergi Dairesi tarafından; .....'nin 03.02.2000 tarihinde işe başladığının ve 31.12.2004 tarihinde re'sen terk ettirildiğinin bildirildiği, 21.05.2004 tarihinde ....

Vergi Dairesi memurları tarafından yapılan yoklamada; davacının çalışmakta olduğunun, ancak 22.12.2006 tarihli yoklamada davacının 13.11.2006 tarihinde dilekçe vererek işi bıraktığının bildirildiği ve yoklamada da işyerinin kapalı olduğunun tespit edildiği, yoklama yapılan işyerleri ile ....'nin farklı vergi dairelerine kayıtlı olduğu, ...

Vergi Dairesi tarafından; davacının ilaçlama faaliyetinden dolayı 17.05.2004 tarihinde işe başladığının, 10.11.2006 tarihinde işi bıraktığının bildirildiği anlaşılmaktadır.

Davanın yasal dayanağı, 24.07.2003 tarihli 4956 sayılı Yasa ile değişik 1479 sayılı Yasa'nın 24 ve 25. maddeleridir.

“Sigortalılığın başlangıç ve bitiş tarihleri ” başlıklı 25. maddenin (e) bendinde; “ Bu kanuna göre sigortalı olanlardan, iflasına karar verilmiş olan tasfiye halindeki özel işletmeler ile şirket ortaklarının, özel işletmenin veya şirketin mahkemece tasfiyesine karar verildiği, iflasına karar verilmiş olan veya tasfiye halindeki özel işletmeler ile şirket ortaklarından hizmet akdi ile çalışanların çalışmaya başladıkları tarihten bir gün önce sigortalılıkları sona erer ” hükümü yer almaktadır.

Bu halde; ortak olduğu limited şirket tasfiyeye giren sigortalının sigortalılığı, tasfiyenin sonuna kadar devam edecek, ancak tasfiye sürecinde hizmet akdine dayalı olarak çalışması sebebi ile 25. maddenin (e) bendi gereğince .... sigortalılığı hizmet akdi ile çalışmaya başladığı tarihten bir gün önce sona erecektir.

5510 sayılı Yasa'nın 9. maddesi ise; sigortalılığın sona ermesi hallerini düzenlemiş olup anılan maddenin 3. fıkrası; “...limited şirket ortaklarından hisselerinin tamamını devreden sigortalıların, hisse devri yapılmasına ortaklar kurulunca karar verildiği tarihten, anonim şirketlerin yönetim kurulu üyesi olan ortaklarının yönetim kurulu üyeliklerinin sona erdiği tarihten, iflas veya tasfiye durumu ile münfesih duruma düşen şirketler için ortağın talep etmesi halinde, mahkeme kararı ile iflasın, tasfiyenin açılmasına, ortaklar kurulu kararı ile tasfiyenin başlamasına veya şirketin münfesih duruma düşmesine karar verildiği,

ortakların talepte bulunmaması halinde, mahkemece iflasın kapatılmasına karar verildiği, tasfiyesi sonuçlanan şirketlerinin ortaklarının ise tasfiye kurulu kararının ticaret sicili memurluğunca tescil edildiği tarihten itibaren sona erer ” hükmünü haizdir.

Somut olayda; her ne kadar mahkemece, davacının .... sigortalılığının şirketin tasfiyeye girdiği değil, faaliyetine son verdiği ve vergi yükümlülüğünün iptal edildiği 10.11.2006 tarihi itibariyle sona erdiğinin kabulü ile sonuca gidilmişse de; şirketin kayıtları sona erdikten sonra da faaliyetine devam edebileceği göz ardı edilerek, davacının ortağı olduğu limited şirketin faaliyet durumu, tasfiyeye girip girmediği araştırılmadan sonuca gidilmesi isabetsiz olmuştur.

Öte yandan 04.04.2015 tarihli 6645 sayılı Yasa'nın 56. maddesi ile 5510 sayılı Yasa’ya eklenen ve 23.04.2015 tarihinde yürürlüğe giren Geçici 63. maddeye göre; kendi adına ve hesabına bağımsız çalışanlarla tarımda kendi adına ve hesabına bağımsız çalışanlardan, Kurum'a kayıt ve tescilleri yapıldığı halde, bu maddenin yayımlandığı ayın sonu itibarıyla 12 ay ve daha fazla süreye ilişkin prim borcu bulunanların, bu sürelere ilişkin prim borçlarını, bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihi takip eden ay başından itibaren üç ay içinde ödememeleri veya ilgili kanunları uyarınca yapılandırmamaları halinde,

prim ödemesi bulunan sigortalıların daha önce ödedikleri primlerin tam olarak karşıladığı ayın sonu itibarıyla, prim ödemesi bulunmayan sigortalıların ise tescil tarihi itibarıyla sigortalılığı durdurulur. Durdurulan süreler sigortalılık süresi olarak değerlendirilmez ve bu sürelere ilişkin Kurum alacakları takip edilmeyerek bunlara Kurum alacakları arasında yer verilmez.

Sigortalılıkları durdurulanlardan bu Kanun'un 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi kapsamında çalışmaya devam edenlerin sigortalılıkları bu maddenin yayım tarihini takip eden ay başı itibarıyla yeniden başlatılır ” şeklinde düzenleme getirilmiştir.

Mahkemece yapılacak iş; öncelikle, davalı Kurum'dan davacının 1479 sayılı Yasa kapsamında hangi tarihler arasında sigortalı kabul edildiğini, prim ödemelerini, prim borcu bulunup bulunmadığını sormak, prim borcu bulunuyor ise yapmış olduğu ödemelerin hangi tarihler arasındaki sigortalılığa karşılık geldiğini araştırmak, gelen yazı cevabına göre davacının sigortalılığının Geçici 63. madde kapsamında durdurulup durdurulamayacağını irdelemek, daha sonra davacının ortağı olduğu limited şirketin faaliyet ve tasfiye durumunu araştırarak anılan Yasa maddeleri de değerlendirilmek sureti ile varılacak sonuca göre davacının 1479 ve 506 sayılı Yasa'lar kapsamındaki sigortalılık sürelerini belirleyerek sonuca gitmekten ibarettir.

Mahkemece bu maddi ve hukuki olgular gözönünde tutulmaksızın eksik araştırma ve inceleme ile yazılı şekilde hüküm kurulması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

O halde davalı Kurum vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.