Yargıtay 21. Hukuk Dairesi E.2014/18897 K.2014/24967

Davacı, yurtdışında çalışmaya başladığı 01/01/1979 tarihinin Türkiye'de sigortalılık başlangıcı olduğunun tespitine, hizmet borçlanması yapılabileceğinin karar verilmesini istemiştir. Mahkeme, ilamında belirtildiği şekilde, isteğin reddine karar vermiştir. Hükmün, davacı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.

KARAR

Dava, davacının yurt dışında işe başladığı 01.01.1979 tarihinin ülkemizde sigortalılık başlangıç tarihi olarak kabulü ile davacının Türk Vatandaşlığından çıkmadan önce yurt dışında geçen çalışmalarını 5510 sayılı Kanun'un 4/1-(a) bendi kapsamında borçlanma hakkı bulunduğunun tespiti istemine ilişkindir.

Mahkemece, davanın reddine karar verilmiştir.

Davacının 14.05.1961 doğumlu olup dosyaya giren belgelere göre Avusturya'da 03.04.1990 tarihinden itibaren çalışmasının başladığı, Kurumca borçlanma talebi kabul edilerek düzenlenen borç tahakkuk cetvelinde 14.05.1979-03.04.1993 arası 5000 gün karşılığı yurt dışı borçlanma bedeli tahakkuk ettirildiği,Türkiye'de 5510 sayılı yasa kapsamında sigortalı hizmeti bulunmadığı, yurt dışı borçlanma talebinin kurumca 5510 sayılı Yasanın 4/b kapsamında kabul edildiği anlaşılmaktadır.

Somut olayda, davacının borçlanma talep tarihinden önce Türkiye'de 5510 sayılı Kanun'un 4/1-(a) bendi kapsamında sigortalılığı bulunmadığından 3201 sayılı Kanun'un 5.maddesinin 4.fıkrasına göre yurtdışı hizmet borçlanmasına ait sürelerin 5510 sayılı Kanun'un 4/1-(b) bendi kapsamında sigortalılık haline göre geçmiş sayılacağına ilişkin mahkeme tespiti doğrudur.

Dava sebebini ve sonuç talebini dile getirmek davacının görevi ise de hukuki nitelendirmeyi yapmak Hakim'in görevidir. Hakim bu nitelendirmeyi somut olayda yaparken davacının sunduğu dava sebebi, sonuç talep ve Kurum işlemlerini bir bütün halinde değerlendirmek suretiyle davacının mahkemeden isteminin özünü belirlemek ve hukuki nitelendirmeyi de ona göre yapmak zorundadır.

Dava dilekçesinin, ön inceleme tutanağının ve 10.06.2014 tarihli duruşma tutanağının incelenmesinden davacının yurt dışında çalışmaya başladığı tarihin Türkiye'de sigortalılık başlangıç tarihi sayılmasına ilişkin istemi de bulunduğu anlaşılmaktadır. Davacı vekilinden veya Kurumdan davacının yurt dışındaki çalışma sürelerini gösteren yurt dışı hizmet belgesinin eksiksiz örneği ve tercümesi istenerek davacının başlangıç talebi konusunda karar vermek gerekirken mahkemece davanın tümden reddine karar verilerek davacının sigortalılık başlangıç isteminin de reddedilmesi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

Öte yandan 10.09.2014 tarihli 6552 sayılı Yasanın 28. ve 29. madde hükümleri ile 3201 sayılı Yasanın 1 ve 5. maddesinde yapılan düzenleme ile 3201 sayılı Yasaya 6552 sayılı yasa ile eklenen Geçici madde 8 hükümlerinin bozmadan sonra yapılacak yargılamada göz önünde bulundurulması gerekmektedir.

O halde davacının bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.