Yargıtay 21. Hukuk Dairesi E.2014/21590 K.2015/353

Davacı, davalılardan işverene ait işyerinde geçen çalışmalarının tespitine karar verilmesini istemiştir. Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kısmen kabulüne karar vermiştir. Hükmün davalılar vekilleri tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

KARAR

Dava, davacının davalıya ait işyerinde 1.10.1989-1.11.2010 tarihleri arasında sürekli ve kesintisiz çalıştığı halde 1.10.1989-1.10.1992 tarihleri arasındaki çalışmalarının hiç bildirilmediği, 1.10.1992 tarihinden sonraki çalışmalarının ise eksik bildirildiği iddiası ile bildirilmeyen çalışmalarının tespiti istemine ilişkindir

Mahkemece, davanın kısmen kabulü ile davacının 1.1.1992-7.12.2009 tarihleri arasında geçen ve Kuruma bildirilmeyen sigortalı çalışmalarının tespitine karar verilmiştir.

Davanın yasal dayanağını oluşturan 506 sayılı Yasa'nın 79/10. ve 5510 sayılı Yasa'nın 86/8. maddeleri bu tip hizmet tespiti davaları için özel bir ispat yöntemi öngörmemiş ise de davanın niteliği kamu düzenini ilgilendirdiği ve bu nedenle özel bir duyarlılık ve özenle yürütülmesi gerektiği Yargıtay'ın ve giderek Dairemizin yerleşmiş içtihadı gereğidir.

Dosyadaki kayıt ve belgelerden, davacının 1.1.1992, 1.10.1992, 15.3.1993, 15.7.1994, 20.11.1994, 1.1.1996 tarihlerinde işe başladığına dair işe giriş bildirgelerinin verildiği, muhtelif işyerlerinden bazı dönemler kısmi bazı dönemler tam süreli hizmetlerinin bildirildiği, anlaşılmaktadır.

Somut olayda, davacının hizmet bildirimi yapılan işyerleri ile davalı işveren arasında bağlantı olup olmadığının araştırılmadığı, uyuşmazlık dönemini kapsayacak şekilde kayıtlı tanık beyanı alınmadığı, böylece çalışma olgusunun yeterli ve gerekli bir araştırmayla hiç bir kuşku ve duraksamaya yer bırakmayacak sağlıklı bir biçimde belirlenmediği anlaşılmaktadır.

Yapılacak iş, davacının özlük dosyasını ve tespite konu döneme ait aylık ücret tediye bordrolarını, hizmet cetvelinde görülen sigortalı ve işyeri sicil dosyalarını, dönem bordrolarını getirtmek, işyerinin Yasa kapsamına alınma tarihi ile tespiti istenen dönem içerisinde Kurumun denetim ve kontrol ile görevlendirilmiş memurlarınca yapılan bir

-denetim olup olmadığını sormak, davacının yaptığı işin niteliğine göre çalışmalasına ara verip vermediğini araştırmak, davacının dava konusu dönem içerisinde farklı işyerlerinden bildirimi bulunduğu anlaşılmakla bu işyerlerinin adresini ve işyeri ünvanını Kurumdan sorarak davalı işyeri ile herhangi bir bağlantısı olup olmadığını belirlemek, öncelikle dava konusu dönemi kapsar biçimde bordro tanıklarını dinlemek, davalı işverenin piyasadan ne şekilde iş aldığını, işçilerin bildirimlerinin ne şekilde yapıldığını tanıklara açıklattırmak, davacının bu işyerlerinde de çalışması olup olmadığı yönünde araştırma yapmak,

gerek görüldüğü takdirde Kurumdan sorulmak suretiyle veya zabıta araştırması ile tespit edilecek komşu işyerlerinin işverenleri veya bu işverenlerin resmi kayıtlarına geçmiş çalışanların beyanlarına başvurmak, dinlenen bordro ve komşu işyeri tanıklarının çalışma süresini tereddütsüz belirlemek amacıyla gerek görüldüğü takdirde hizmet döküm cetvellerini getirtmek, davanın nitelikçe kamu düzenini ilgilendirdiği nazara alınıp araştırma genişletilerek tüm deliller birlikte değerlendirilip sonucuna göre karar vermekten ibarettir.

Mahkemece bu maddi ve hukuki olgular nazara alınmaksızın eksik araştırma ve inceleme sonucunda yazılı şekilde karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir. O halde davalıların bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.