Yargıtay 21. Hukuk Dairesi E.2014/23096 K.2015/17867

Davacı, davalı kuruma ödediği 20.096,96 TL faiziyle tahsiline karar verilmesini istemiştir.

Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kabulüne karar vermiştir.

Hükmün davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

Davacı, iş akdinin feshedilmesinin akabinde tarafına yaşlılık aylığı bağlandığı, işe iade davası ile işine geri döndüğü için yaşlılık aylığının bağlandığı tarih itibariyle iptal edilerek ödenen aylıkların faizi ile birlikte istendiği, ancak kusurunun bulunmaması nedeniyle faizden sorumlu olmaması gerektiğinden iade ettiği emekli aylıklarının faizi olarak kendisinden tahsil edilen 20.096,96 TL' nin 22.08.2013 tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte davalı davalıdan tahsilini talep etmiştir.

Mahkemece, davanın kabulü ile davacıya dava konusu faiz tahakkukunun iptaline, ödediği 20.096,96 TL' nin 01.09.2013 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya ödenmesine karar verilmiştir.

Dosyadaki kayıt ve belgelerden, davacının 21/07/2009 tarihinde emeklilik nedeniyle işten ayrılması üzerine 22/07/2009 tarihli tahsis talebine istinaden 15/08/2009 tarihinden itibaren emekli aylığı almaya hak kazandığı, Danıştay 12. Dairesi' nin 2009/6827 E. 2013/1379 K. sayılı 08/03/2013 tarihli kararı ile hizmet sözleşmesinin feshine ilişkin işlemin iptali ile parasal hakların dava açma tarihinden itibaren hesaplanacak yasal faiziyle birlikte davacıya ödenmesine, özlük haklarının tanınmasına karar verildiği, bu karar üzerine TPAO genel müdürlüğünce;

davacının işten ayrıldığı 21/07/2009 tarihinden tekrar işe başladığı 24/05/2013 tarihine kadar çalıştığı varsayılarak ücret ve diğer tüm ödemelerin, yasal kesintiler ( vergi SGK vb.) yapılmak ve davanın açıldığı 31/08/2009 tarihinden itibaren hesaplanacak yasal faizi ile birlikte yapıldığı, davacının bu süre aralığındaki SSK primlerinin yatırıldığı, Davalı kurumca davacının işe iadesi mahkeme kararı ile kazanıldığından 15/08/2009 dan itibaren bağlanan aylıklarının borç çıkartıldığı, borç aslının 109.350,09 TL, faizinin 19.692,51 TL ( 07/08/2013 tarihi itibariyle) olmak üzere toplam 129.042,60 TL olduğu,

davacının 22/08/2013 tarihinde kurum hesabına 129.447,05 TL yatırdığı ve aynı gün kuruma başvurarak faize itiraz ettiği ve ödediği faizin iadesini talep ettiği, kurumca davacının talebinin reddedildiği anlaşılmaktadır.

Davanın yasal dayanağını oluşturan 5510 sayılı Yasa’nın 96. maddesinde.

“Kurumca işverenlere, sigortalılara, isteğe bağlı sigortalılara gelir veya aylık almakta olanlara ve bunların hak sahiplerine, genel sağlık sigortalılarına ve bunların bakmakla yükümlü olduğu kişilere, fazla veya yersiz olarak yapıldığı tespit edilen bu Kanun kapsamındaki her türlü ödemeler;a) Kasıtlı veya kusurlu davranışlarından doğmuşsa, hatalı işlemin tespit tarihinden geriye doğru en fazla on yıllık sürede yapılan ödemeler, bu ödemelerin yapıldığı tarihlerden,b) Kurumun hatalı işlemlerinden kaynaklanmışsa, hatalı işlemin tespit tarihinden geriye doğru en fazla beş yıllık sürede yapılan ödemeler toplamı,

ilgiliye tebliğ edildiği tarihten itibaren üç ay içinde yapılacak ödemelerde faizsiz, üç aylık sürenin dolduğu tarihten sonra yapılacak ödemelerde ise bu süre sonundan,itibaren hesaplanacak olan kanunî faizi ile birlikte, ilgililerin Kurumdan alacağı varsa bu alacaklarından mahsup edilir, alacakları yoksa genel hükümlere göre geri alınır. Alacakların yersiz ödemelere mahsubu, en eski borçtan başlanarak borç aslına yapılır, kanunî faiz kalan borca uygulanır.

Bu hüküm ilgili hak sahiplerinin muvafakat etmeleri kaydıyla, aynı dosyadan diğer bir hak sahibine yapılan yersiz ödemelere mahsubunda da uygulanır.

Yersiz ödemenin gelir ve aylıklardan kesilmesinde, kesintinin başlayacağı ödeme dönemi başı itibarıyla kanunî faizi ile birlikte hesaplanan borç tutarı, gelir ve aylıktan % 25 oranında kesilmek suretiyle uygulanır.Yersiz ödemelerin tespiti ile geri alınmasına ve bu maddenin uygulanmasına ilişkin usûl ve esaslar, Kurum tarafından çıkarılacak yönetmelikle düzenlenir.” hükmü düzenlenmiştir.

Somut olayda, 5510 sayılı Yasa’nın 96. maddesi gereğince faizden sorumlu olunmaması için kurumun hatalı işleminin bulunması gerektiği dikkate alınmaksızın Kurumun hatalı işlemi bulunmamasına rağmen yersiz ödemelerin davacının kusurundan kaynaklanmadığı gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir. Yapılacak iş; davaya konu istem ile ilgili 5510 sayılı Yasa’nın 96. maddesi doğrultusunda kurumun faiz hakkı bulunduğu gözetilerek davanın reddine karar vermekten ibarettir. O halde, davalı Kurum'un bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.