Yargıtay 21. Hukuk Dairesi E.2014/23976 K.2015/12664

Davacı, 01/06/1999-29/05/2007 tarihleri arsındbolduğunun tespiti ile.... borçlarının 6111 sayılı yasaya göre yapılandırılması gerektiğinin tespitine karar verilmesini istemiştir. Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin reddine karar vermiştir. Hükmün davacı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

1-Dosyadaki yazılara, toplanan delillere, hükmün dayandığı gerektirici nedenlere göre davacının aşağıdaki bendin kapsamı dışındaki diğer temyiz itirazlarının reddine,

2-Dava, davacının 01/06/1999- 29/05/2007 tarihleri arasında 2926 sayılı Yasa kapsamında...olduğunun tespiti ve 6111 sayılı Yasadan yararlandırılması istemine ilişkindir.

Mahkemece, davanın reddine karar verilmiştir.

Yargıtay'ın ve giderek Dairemizin yerleşmiş kararları; Kurumun prim alacaklarını Bakanlar Kurulu kararı ile ürün bedellerinden tevkifat suretiyle tahsil etmesi halinde... prim ödenmesine rağmen, sigortalıyı re’sen kayıt ve tescil etmemesi, yasanın kendisine yüklediği re’sen tescil yükümlülüğüne aykırılık teşkil ettiğinden, prim tevkifatının yapıldığı tarihi izleyen aybaşından itibaren sigortalı olarak kabulü gerektiği yönündedir.

İlk prim kesintisini izleyen yıllarda prim kesintisi veya ürün tesliminin gerçekleştiğinin belirlendiği durumlarda, bu yıllar için de tespit kararı verilmesi gerekmektedir.

...sigortalılığının temel koşulu 2926 sayılı Yasanın 2/1 ve 3/b maddelerinde belirtildiği gibi, tarımsal faaliyette bulunmaktır. Prim tevkifatına dayalı tespit davasında, salt ziraat odası ve kooperatif kaydı gibi belgelerin bulunması, davanın kabulü için yeterli değildir. Tarımsal faaliyetin sürdüğünün, faaliyete ilişkin olarak hangi tarımsal ürünlerin üretildiği, nereye satıldığı veya teslim edildiği gibi hususlar da somutlaştırılarak belirlenmelidir. Prim tevkifatı ve ürün tesliminin, iki yıl dışında süreklilik arzettiği hallerde de tarımsal faaliyetin sürekli olduğu kabul edilebilir.

Öte yandan,...Bakanlığının 2926 sayılı Yasa'nın uygulanmasına ilişkin 26/03/1994 günlü 4 nolu tebliğine göre ürün bedellerinden % 1 oranında tevkifat yapmakla yükümlü gerçek ve tüzel kişilerin bu tevkifatı yaparak kurum hesabına intikal ettirmek zorunda oldukları, kesinti yaptığı halde Kurum hesabına yatırmayan gerçek veya tüzel kişilerin, Kuruma karşı sorumlu oldukları, bu kesintilerin yasal faiziyle birlikte kendilerinden tahsil olunacağı TCK.'nun 526.maddesi gereğince cezalandırılmaları için suç duyurusunda bulunulacağı bildirildiğinden davacının sattığı ürün bedelinden kesinti yapıldığının tesbiti sigortalılığın kabulü için yeterli olup, kesintiyi yapan davalı Kuruma karşı sorumlu olacağından kesinti yapıldıktan sonra Kurum hesabına yatırılmamış olması dahi sonuca etkili değildir.

Somut olayda; davacı tarafından sunulan 25/01/1999 tarihli ... sebze ve meyve komisyoncusu tarafından düzenlenip bağ-kur prim kesintisi yapılan faturanın davacıya ait olup olmadığı araştırılmadan eksik inceleme ile karar verilmesi hatalı olmuştur.

Yapılacak iş; ...tarafından 1999 yılında yapılan kesintiye ilişkin 25/01/1999 tarihli fatura aslını sunması için davacıya süre vermek, ilgili faturanın davacı adına mı yoksa aynı isim ve soyisme sahip başka bir kişi adına mı düzenlendiğini araştırmak, davacının...sigortalısı olduğu süreyi yukarıda belirtilen ilkeler ışığında belirlemek, yine davacının 6111 sayılı yasadan istifade için kuruma başvurusu bulunup bulunmadığını, kuruma başvurusu var ise hangi tarihte başvurduğunu sormak, süresinde başvurusu bulunduğu takdirde davacının 6111 sayılı Yasadan yararlanması gerektiğinin tespitine karar vermekten ibarettir.

Mahkemece, yukarıda belirtilen hususlara uygun ayrıntılı araştırma yapılmadan karar verilmesi, usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

O halde, davacının bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.