Yargıtay 21. Hukuk Dairesi E.2014/3605 K.2015/1516

Davacı, davalılardan işverene ait işyerinde geçen çalışmalarının tespitine karar verilmesini istemiştir. Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kabulüne karar vermiştir. Hükmün taraf vekillerince temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.

KARAR

Davacı, davalılar R.. D.. ve H.. A..'a ait 06 T ..... VE 06 T.... Plaka sayılı ticari araçlarda 1.2.2007-10.3.2010 tarihleri arasında taksi şoförü sıfatı ile geçen ve davalı Kurum'a bildirilmeyen çalışmalarının tespitini istemiştir. Mahkemece;istem gibi davanın kabulü ile davacının davalı R.. D.. yanında sigortalı olarak çalıştığının tespitine karar verilmiştir.

Dosyadaki kayıt ve belgelerden; davacının sigorta tescil kaydının bulunmadığı,06 T.... PLAKA SAYILI ticari taksinin 1.2.2007-20.5.2010 tarihleri arasında davalı R.. D.. adına trafik tescilde kayıtlı olduğu,06 T .... plaka sayılı ticari taksinin ise 1.2.2007-14.9.2009 tarihleri arasında davalı H.. A.. adına kayıtlı iken Ankara 48.Noterliğinin 14.9.2009 tarih ve 6669 yevmiye numaralı araç satış sözleşmesi ile H... oğlu A...

A... adına tescil edildiği,20.2.2007-22.8.2008 tarihlerini kapsar şekilde trafik ceza tutyanaklarının celbedildiği ancak bu tutanaklarda davacının adına rastlanmadığı ,davalılar adına tescilli bulunan işyeri olup olmadığının araştırlmadığı,işyeri bulunması halinde bu işyerlerine ait Kurumda bulunan tescil dosyalarının ve tespit istemine konu dönemi kapsar şekilde dönem bordrolarının Kurumdan istenmediği, bordro tanıklarının dinlenmediği anlaşılmaktadır.

Davanın yasal dayanağını oluşturan 506 sayılı Yasa'nın 79/10. ve 5510 sayılı Yasa'nın 86/9. maddeleri bu tip hizmet tespiti davaları için özel bir ispat yöntemi öngörmemiş ise de, davanın niteliğinin kamu düzenini ilgilendirdiği ve bu nedenle özel bir duyarlılık ve özenle yürütülmesi gerektiği Yargıtay'ın ve giderek Dairemizin yerleşmiş içtihadı gereğidir.

Somut olayda; her ne kadar davacı tarafından davalılar aleyhine hizmet tespiti davası ikame edilmiş ise ve mahkemece de davacının hüküm altına alınan sürelerde davalı işveren R.. D.. yanında çalıştığının tespitine karar verilmişse de davalı işverenler arasında organik bağ bulunup bulunmadığı araştırılmadan, infazı mümkün olmayacak şekilde karar verilmesi isabetsiz olmuştur.

Mahkemece yapılacak iş; davalılar arasında organik bağ bulunup bulunmadığını tespit etmek, davalılar arasında organik bağ tespit edilemez ise davacının tek bir dava ile aralarında organik bağ bulunmayan birden fazla davalı aleyhine hizmet tespiti davası açamayacağı da gözetilerek davalılar yönünden davanın tefrikine karar vermek,

ancak davalılar arasında organik bağ tespit edilir ise ihtilaflı döneme ilişkin 06 T.....VE 06 T ....Plaka sayılı ticari taksilerin bağlı olduğu taksi duraklarında çalışan tüm ticari taksi sahipleri ve şoförlerini ayrıca Kurum kayıtlarında mevcut ise taksi durağının ihtilaflı döneme ilişkin dönem bordrolarını getirterek bordrolarda kayıtlı ve tarafsız tanıkları saptayarak bunların bilgilerine başvurmak, gerekirse zabıta, maliye, meslek odası aracılığı ve muhtarlık marifetiyle taksi durağına o tarihte komşu olan diğer işyerlerinde uyuşmazlık konusu dönemde çalıştığı tespit edilen kayıtlı komşu işyeri çalışanları;

yoksa işyeri sahipleri araştırılıp tespit edilerek yöntemince beyanlarını almak ,davacıdan ücretini ne şekilde aldığı sorularak tespite konu döneme ait aylık ücret tediye bordrolarını veya banka kayıtlarını getirtmek ve gerçek çalışma olgusunu somut ve inandırıcı bilgilere dayalı şekilde ortaya koyduktan sonra sonucuna göre karar vermekten ibarettir.

Mahkemece bu maddi ve hukuki olgular nazara alınmaksızın eksik araştırma ve inceleme ile yazılı şekilde karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir. O halde tarafların bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.